Chidusz – Chidusz – 5/2016

Michał Bojanowski

Fragment okładki magazynu żydowskiego “Chidusz” 5/2016 autorstwa Edyty Marciniak

1.

Kończąc ten numer, pracowałem z Tel Awiwu. Ósmego czerwca wyszedłem z Sarona Market na dwie godziny przed tragedią, jaka miała się tam rozegrać. Wieczorem dwóch Palestyńczyków otworzyło ogień do przypadkowych ludzi znajdujących się w restauracji. Zabili cztery osoby, ranili szesnaście, z czego sześć ciężko. Ofiar byłoby o wiele więcej, gdyby nie to, że terroryści nie byli profesjonalistami. Mieli problemy z bronią, coś nie zadziałało. Nie przewidzieli, że zabijanie ludzi nie jest takie łatwe.

Jeden został postrzelony na miejscu, a drugi, uciekając z miejsca zdarzenia, ukrył się w znajdującym się nieopodal budynku. Mieszkający tam policjant słyszał strzały, więc postanowił ruszyć z pomocą. Zobaczył na klatce schodowej trzęsącego się człowieka, pomyślał, że pewnie jest w szoku i należy mu pomóc, zaprowadził go więc do swojego mieszkania i zostawił ze swoją żoną i dziećmi. Wziął pistolet i wybiegł z domu. Na nagraniach z monitoringu widać, jak dobiega do Sarona Market i po chwili, przerażony, zawraca. Zauważył, że człowiek, którego zostawił w domu, łudząco podobny jest do Palestyńczyka leżącego na podłodze w restauracji. Oboje ubrani byli w podobne garnitury, oboje byli Palestyńczykami z Zachodniego Brzegu.

Gdy dobiegł do domu, terrorysta nadal tam siedział. Nie zranił nikogo z domowników. Grzecznie poddał się policjantowi.

Historia zbyt nieprawdopodobna, żeby mógł powstać z niej kolejny film o zabijaniu. Może dlatego media niezbyt zainteresowały się wydarzeniami w Tel Awiwie.

2.

Od zakończenia drugiej wojny światowej nie poświęcano zbytniej uwagi działaniom Emanuela Ringelbluma. Każdemu trochę ta historia nie pasowała. Ani polskim komunistom, ani syjonistom, ani amerykańskim Żydom. Gdy znana na świecie książka Samuela Kassowa pojawiła się w polskich księgarniach, nie została właściwie przez nikogo zauważona. Mieliśmy okazję w tym miesiącu porozmawiać na ten temat z jej autorem – bodaj największym znawcą historii dokumentacji prowadzonej przez Oneg Szabat w warszawskim getcie.

3.

Temat z okładki to żydowskie spojrzenie na in vitro, które fascynująco różni się od dominujących w Polsce poglądów na temat zapłodnienia pozaustrojowego. Jak zawsze w takich sytuacjach (przypominamy chociażby genderowe problemy) zależało nam na opinii ortodoksyjnego rabina, dopiero wtedy można sobie uświadomić fundamentalne różnice między judaizmem a chociażby Kościołem katolickim.

4.

Jednym z założeń „Chiduszu” jest przywracanie historii Żydów z Breslau. Tych, o których nie do końca wypada mówić w Berlinie (poprawność polityczna), o których nie mówi się w Warszawie (bo przecież byli Niemcami). W tym miesiącu, w związku z wystawą prezentowaną we Wrocławskim Muzeum Miejskim, prezentujemy historię malarza Heinricha Tischlera.

5.

Piszemy również o Agnes Keleti, olimpijskiej rekordzistce z Węgier, żydowskich fałszerzach pracujących dla III Rzeszy, nowej książce Suzanny Eibuszyc „Pamięć jest naszym domem”, powieści Dawida Grosmana „Księga gramatyki intymnej”, archiwum nowojorskiego YIVO i poparciu warszawskich Żydów dla kandydatury Ignacego Mościckiego na prezydenta Polski.

6.

Ciężko nas znaleźć w Empiku, trzeba nieco pogrzebać. Zazwyczaj jesteśmy na półce obok chrześcijańskich czasopism religijnych, nie jest to jednak żadnego rodzaju statement. ∎

Indian state grants Jews minority status

By Times of Israel staff

Maharashtra is home to over 110 million people – and more than half of India’s 5,000 Jews, who will finally enjoy special privileges

The Magen David Synagogue in central Mumbai, in a photo taken in February 2014. (photo credit: Joshua Davidovich/Times of Israel)

The Indian state of Maharashtra granted its tiny Jewish community official minority status on Tuesday, a gesture that will help ease religious life in the country’s second-most populous region.

The move comes after the Indian Jewish community, estimated to be around 5,000 members strong, asked the country’s Foreign Ministry for official government recognition as a minority group in April.

Roughly half of India’s Jews live in the western state — which is home to over 110 million people — mostly in the metropolis of Mumbai, the Wall Street Journal reported.

The only other Indian state where Jews enjoy minority status is West Bengal, home to 43 Jews, according to The Indian Express.

Official recognition in India would make it easier for Jews to register marriages, establish educational institutions and practice and promote the religion’s culture, Rabbi Ezekiel Isaac Malekar, the Delhi Jewish community’s leader, told the IANS Indian news service back in April.

Malekar said Jews have been part of Indian society for 2,300 years.

India has six official minority communities: Muslims, Christians, Buddhists, Sikhs, Parsis and Jains.

When Israel was established in 1948, India was home to approximately 25,000 Jews, according to the Jewish Agency. Between 1948 and 1979, 24,000 Indian Jews immigrated to Israel and thousands more elsewhere.

In recent years, thousands of Jews from northeast India claiming to be the descendants of a lost biblical Jewish tribe emigrated to Israel after years of controversy over their connection to Judaism.

The Bnei Menashe say they are descended from Jews banished from ancient Israel to India in the eighth century BCE. An Israeli chief rabbi recognized them as a lost tribe in 2005, and about 1,700 moved to Israel over the next two years before the government stopped giving them visas.

In 2012, Israel reversed that policy, agreeing to let the remaining 7,200 Bnei Menashe immigrate. As of 2015, some 3,000 members of the Bnei Menashe community had moved to Israel.

JTA contributed to this report.

How to truly impress your kids

    Chabad.org

Kwartalnik Historii Żydów

„Kwartalnik Historii Żydów” stanowi kontynuację „Biuletynu Żydowskiego Instytutu Historycznego”. Czasopismo noszące tytuł „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego przy Centralnym Komitecie Żydów Polskich” ukazało się po raz pierwszy w listopadzie 1949 roku. Do 1950 r. „Biuletyn” był publikowany w języku polskim i jidysz, miał charakter biuletynu informacyjnego, przeważały w nim krótkie teksty o działalności Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Od 1951 r. „Biuletyn” nie zmieniając tytułu zmienił format i charakter. Był to odtąd pełnowartościowy periodyk naukowy w języku polskim (półrocznik, od 1953 kwartalnik). Zakres tematyczny pisma obejmował dzieje Żydów od starożytności poprzez średniowiecze po lata najnowsze. W praktyce koncentrowano się na historii nowożytnej i najnowszej, a najszerzej były reprezentowane lata II wojny światowej.

Redaktorem naczelnym pisma był przez pierwsze 16 lat dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego, Bernard Mark. Następnie pismem kierowali kolejno: Artur Eisenbach, Szymon Datner, Marian Fuks, Maurycy Horn (redaktor naczelny przez 17 lat, w latach 1973–1990), Jerzy Tomaszewski, Szymon Rudnicki, Daniel Grinberg, Alina Cała, wreszcie od 1999 r. redaktorem naczelnym „Biuletynu” jest prof. dr hab. Jan Doktór. Od 2001 r. czasopismo ukazuje się jako „Kwartalnik Historii Żydów”.

Przez znaczną część okresu Polski Ludowej tematyka żydowska była niechętnie dopuszczana na łamy czasopism, w niektórych latach była objęta niemal całkowitym zapisem cenzury. „Biuletyn ŻIH” był jedynym czasopismem, w którym przez wszystkie te lata mogły być publikowane artykuły i dokumenty na tematy żydowskie, w tym, co istotne, także materiały dotyczące zagłady Żydów podczas II wojny światowej.

Bibliografia zawartości „Biuletynu ŻIH” za lata 1949–2000 została opublikowana w numerze 3 (199) we wrześniu 2001 roku. Jej kontynuację stanowi bibliografia zawartości „Kwartalnika” za lata 2001–2010, która znajduje się w numerze 3 (239) z września 2011 roku.

Kwartalnik Historii Żydów” ukazuje się w niewielkim nakładzie, ale cieszy się zainteresowaniem nie tylko w Polsce. Publikuje artykuły autorów polskich i zagranicznych, także w języku angielskim i niemieckim. Elektroniczna wersja „Kwartalnika” dostępna jest w CEEOL (Central and Eastern European Online Library). W 2011 r. „Kwartalnik” został wpisany na listę wyróżniających się czasopism naukowych (Master Journal List), sporządzaną rzez Thompson Institute for Scientific Information w Filadelfii (tzw. lista filadelfijska).

„Kwartalnik Historii Żydów” publikuje artykuły dotyczące historii Żydów w Polsce i innych krajach, kultury i literatury żydowskiej. Przyjmujemy do publikacji wyłącznie teksty oryginalne, nie opublikowane wcześniej w innych miejscach. W załączniku znajdą Państwo wytyczne odnośnie nadsyłanych artykułów. Artykuły prosimy przesyłać na adres:
mczajka@jhi.pl

Wybrane artykuły z Kwartalnika:

Kwartalnik Historii Żydów – Żydowski Instytut Historyczny