Sababa – festiwal kultury żydowskiej na Górnym Śląsku

W dniach 20–26 czerwca 2016 r. w Domu Pamięci Żydów Górnośląskich w Gliwicach odbędzie się kolejna edycja festiwalu SABABA, który miał miejsce w latach 2013 i 2014 w miastach województwa śląskiego. W języku hebrajskim słowo „sababa” oznacza coś pozytywnego o dobrych, wesołych konotacjach.

SABABA to festiwal kultury żydowskiej przeznaczony dla wszystkich mieszkańców województwa śląskiego oraz gości spoza jego granic. Ma na celu przybliżenie wielokulturowej (w tym przede wszystkim żydowskiej) historii Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego podczas warsztatów, pokazów filmowych, wykładów oraz wycieczek plenerowych. W wydarzeniu wezmą udział artyści, aktywiści, historycy, badacze o uznanej renomie. Wydarzenie ma podkreślić walory turystyczne i kulturowe regionu.

Tegoroczna edycja SABABY przenosi się do Gliwic. Chcemy, by wraz z powstaniem nowego miejsca – Domu Pamięci Żydów Górnośląskich, oddziału Muzeum w Gliwicach – które ma przybliżać tożsamość historyczną Górnego Śląska, mieszkańcy mieli okazję poznać bogactwo współczesnej kultury żydowskiej, ale także ludzi związanych z popularyzacją wiedzy na temat Żydów. SABABA to okazja do zanurzenia się w przeszłość Gliwic i regionu jak i możliwość poznania bogatej tradycji żydowskiej jako źródła inspiracji dla działań podejmowanych współcześnie.

Program SABABY:

20, 22, 24 czerwca, godz. 19.00 – pokazy filmów izraelskich: Na końcu świata w lewo, Swat, Konserwator;

21 czerwca, godz. 17.00 – wykład Macewa, kirkut, beth tahara. Żydowskie cmentarze i zwyczaje pogrzebowe (Krzysztof Bielawski / POLIN. Muzeum Historii Żydów Polskich);

22 czerwca, godz. 11.00 – warsztaty cukiernicze (Grzegorz Meisel/ Słodka Manufaktura Leona, obowiązują zapisy);

22 czerwca, godz 16.00 – Pan Falafel z Barowozu – warsztaty kulinarne, które poprowadzi Marcin Doś (obowiązują zapisy);

23 czerwca, godz. 9.00 – wycieczka autokarowa promująca zabytki kultury żydowskiej zachowane w Będzinie, Żarkach, Lelowie i Szczekocinach (przewodnicy: Karolina Jakoweńko, Mirosław Skrzypczyk, obowiązują zapisy);

25 i 26 czerwca, godz 12.00 – warsztaty dla dzieci Uczta u królowej, prowadząca Julia Krzyśków (obowiązują zapisy);

25 czerwca, godz. 16.00 – promocja spacerownika O miłości, życiu i śmierci. Historie o Żydach gliwickich, autorstwa Marka Wojcika i Jacka Manieckiego;

26 czerwca, godz. 11.00 – spacer promujący spacerownik O miłości, życiu i śmierci. Historie o Żydach gliwickich, przewodnicy – Marek Wojcik oraz Jacek Maniecki.

FESTIWAL OBJĘTY ZOSTAŁ HONOROWYM PATRONATEM AMBASADY IZRAELA W WARSZAWIE oraz MUZEUM HISTORII ŻYDÓW POLSKICH POLIN

Organizatorzy: Dom Pamięci Żydów Górnośląskich, oddział Muzeum w Gliwicach oraz Fundacja Brama Cukermana

Patroni medialni: Nowiny Gliwickie, TVP Katowice

Projekt współfinansowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego.

Organizatorem Muzeum w Gliwicach jest Miasto Gliwice.

Na wszystkie wydarzenia wstęp jest wolny, na niektóre z wydarzeń ZAPISY (dompamieci@muzeum.gliwce.pl, tel. 605 362 594)

Kolejny prywatny dom modlitwy został odkryty w Będzinie

Krzysztof Bielawski

Mieści się w suterenie, na ścianach są polichromie. Kilka dni temu w Będzinie (woj. śląskie) natrafiono na ślady dawnego domu modlitwy.

Fragment polichromii (fot. Adam Szydłowski)

Odkrycia dokonał Adam Szydłowski, badacz historii będzińskich Żydów. W starych kamienicach przygląda się ścianom, posadzkom, szuka śladów po mezuzach. W minionych latach odnalazł zapomniane – mieszczące się w prywatnych mieszkaniach – dawne domy modlitwy Mizrachi oraz Nuchima Cukermana. Teraz trafił na trzeci taki obiekt.

Modlitewnia znajduje się w suterenie jednej z kamienic w obrębie będzińskiej starówki. Po wojnie wnętrze domu modlitwy podzielono ściankami, w powstałych ten sposób komórkach piwnicy lokatorzy trzymają węgiel.

Fragment polichromii (fot. Adam Szydłowski)

Jednak na ścianach zachowały się fragmenty hebrajskich napisów i relikty polichromii. Niewykluczone, że część z nich po wojnie zamalowano lub zatynkowano. Adam Szydłowski przypuszcza, że niewielkie półkole w ścianie służyło kiedyś jako miejsce na umywalkę do rytualnych ablucji. Przy wejściach do piwnicy widoczne są ślady po mezuzach.

Adam Szydłowski zgłosił swoje odkrycie wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków.

Al Aqsa Mosque Address: Preacher Ali Abu Ahmad Prays for Annihilation of the Jews