Mieszkańcy Jedwabnego wolą nie pamiętać. Rocznicowe uroczystości bez prezydenta i pani premier

Joanna Gierak-Onoszko

Czas ogłosić cud niepamięci. Domagamy się uznania naszych krzywd – ale krzywd zadanych polską ręką pamiętać nie chcemy.

Trzeba odkłamać Jedwabne – mówią mieszkańcy gminy. 75 lat po pogromie zbierają podpisy pod obywatelską inicjatywą ustawodawczą: trzeba zobligować rząd do ekshumacji i sformułowania jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, co naprawdę wydarzyło się tam w lipcu 1941 r. W oficjalną narrację o Polakach palących żywcem swoich żydowskich sąsiadów uwierzyć nie chcą.

Wydawać się może, że nie chcą też pamiętać. W oficjalnym serwisie gminy Jedwabne historia urywa się na 1941 r. Jedwabne woli budować markę wokół innej opowieści: „największym naszym atutem turystycznym jest lokalizacja Biebrzańskiego Parku Narodowego”. Dalej – o raju dla ornitologów, spływach kajakowych i agroturystyce. O spalonej stodole – nic.

Może codzienność zostawiają żywym, ale godzą się pamiętać o swoich umarłych gdzie indziej? W zakładce o historii – tylko ewidencja cmentarzy wojennych w gminie. O dniu, który sprawił, że o Jedwabnem usłyszał cały świat – cisza. Jeszcze dopisek: „Miejscową ludność cechował szczególnie silny patriotyzm”. Dziś dzieci uczą się tu w gimnazjum im. Jana Pawła II, liceum im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

To może zabytki? Tu wzmianki m.in. o murze plebanii i punkcie krajobrazowym, z którego „można podziwiać piękno doliny biebrzańskiej”; nazywa się on Betlejem. Na końcu strony jedno zdanie: „10 lipca 2001 roku w Jedwabnem odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika upamiętniającego mord dokonany na Żydach w 1941 roku (…)”. Kto tych Żydów mordował? Skąd przyszedł? Czy znał sąsiada, którego żywcem palił? Ile dzieci zostało na zawsze w stodole? Jak wtedy pachniało w miasteczku, gdy dym niósł się między domy?

O tym Jedwabne pamiętać nie chce.

Jest jeszcze zdjęcie. Dodane jako ostatnie, zrobione tak, że w rogu widać kawałek monumentu przykrytego nie kwiatami, ale – jak każe żydowska tradycja – kamykami, znakami pamięci. Ale ani tablicy przypominającej spalone drzwi stodoły ani inskrypcji zobaczyć się nie da. Napis mówi: „Pamięci Żydów z Jedwabnego i okolic, mężczyzn, kobiet, dzieci, współgospodarzy tej ziemi, zamordowanych, żywcem spalonych w tym miejscu 10 lipca 1941 roku. Jedwabne 10 lipca 2001 roku”. Odwiedzający Jedwabne w internecie tego się nie dowiedzą. Na pierwszym planie – rozłożyste cisy.

Jedwabne konsekwentnie wybiera nie pamiętać – w kalendarium wydarzeń kulturalnych święcenie motocykli. To żydowska gmina wyznaniowa zorganizowała rocznicową uroczystość. Jak zaznaczył PAP, „nie brała w niej udziału lokalna społeczność Jedwabnego”. Przyszło kilkaset osób, wśród nich naczelny rabin Polski Michael Schudrich, wiceambasador Izraela w Polsce Ruth Cohen-Dar, Instytutu Pamięci Narodowej, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Żydowskiego Instytutu Historycznego, wojewody podlaskiego, Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów. Jak zwykle pojawił się ks. Wojciech Lemański. Zabrakło wysokich rangą przedstawicieli kancelarii prezydenta RP Andrzeja Dudy i premier Beaty Szydło. Inaczej niż kiedyś prezydenci Kwaśniewski i Komorowski, obecne władze nie uznały za stosowne się tu pojawić. Premier Szydło klęczała wówczas na Jasnej Górze, podczas mszy kończącej pielgrzymkę słuchaczy Radia Maryja.

Odmówiono kadisz. Anna Chipczyńska, przewodnicząca żydowskiej gminy wyznaniowej, powiedziała pod pomnikiem, że jest to „ziemia nieszczęśliwa i ziemia straszna, gdzie cierpienia, krzyki ból, do tej pory rezonują, do tej pory są słyszalne”.

Jednak słowa modlitwy: „… odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom”, by odbić się echem, musiałyby o coś uderzyć, do czegoś dotrzeć.

Iranian Commander: The Ground is Ready to Destroy ‘Zionist Regime’

Elad Benari, Via IsraelNN.com

“Today, more than ever, there is fertile ground – with the grace of God – for the annihilation, the wiping out, and the collapse of the Zionist regime.”

A senior commander in the Iranian Revolutionary Guard Corps (IRGC) recently threatened Israel, saying the ground is ready for the annihilation of “the Zionist regime.”

The comments by IRGC Deputy Commander Hossein Salami were made at a sermon in Tehran this past Friday prior to prayers marking Al-Quds Day.

He also declared that Iran has over 100,000 missiles waiting in Lebanon alone and that tens of thousands of other missiles were placed throughout the Muslim world in order to wipe “the accursed black dot” – that is Israel – from the map of the world.

Salami also threatened Kurdish leaders in northern Iraq to keep their promises, saying that Iran would “completely destroy any place that constitutes a threat to our regime.” The sermon was broadcast on IRIB TV and was translated by the Middle East Media Research Institute (MEMRI).

“Today, more than ever, there is fertile ground – with the grace of God – for the annihilation, the wiping out, and the collapse of the Zionist regime,” he said, according to the transcript provided by MEMRI.

“In Lebanon alone,” declared Salami, “over 100,000 missiles are ready to be launched. If there is a will, if it serves [our] interests, and if the Zionist regime repeats its past mistakes due to its miscalculations, these missiles will pierce through space, and will strike at the heart of the Zionist regime. They will prepare the ground for its great collapse in the new era.”

“Tens of thousands of other high-precision, long-range missiles, with the necessary destructive capabilities, have been placed in various places throughout the Islamic world. They are just waiting for the command, so that when the trigger is pulled, the accursed black dot will be wiped off the geopolitical map of the world, once and for all,” he threatened.

Salami, like many other Iranian political and military leaders, is notorious for his anti-Israel comments.

He has in the past declared that Iran “can destroy every spot which is under the Zionist regime’s control”.

Salami previously said that Iran “could minimize the breathing room of the U.S. and the West until the Zionist regime would no longer have room to breathe.”