Thomas Blatt (1927-2015)

Thomas Blatt (foto: K. Bielawski)

31 października 2015 r. odszedł Thomas (Tojwi) Blatt – jeden z ostatnich żyjących uczestników Powstania w Sobiborze.

Thomas (Tojwi, Tomasz) Blatt urodził się w Izbicy w 1927 r. W 1943 r. został wysłany do obozu zagłady w Sobiborze, gdzie Niemcy zamordowali całą jego rodzinę.

14 października 1943 r. więźniowie obozu zaatakowali swych oprawców. Z Sobiboru uciekło wtedy około 300 osób. Wkrótce po tym Niemcy zlikwidowali obóz. 16-letni Towje Blatt był jednym z tych, którym podczas powstania udało się zbiec i doczekać wyzwolenia.

Po wojnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych. Jego życiową misją stało się dawanie świadectwa o Zagładzie. Udzielał wywiadów, zbierał relacje innych ocalałych. Napisał trzy książki: Z popiołów Sobiboru: (skąd nie było powrotu): historia przetrwania; Sobibór: zapomniane powstanie, Ucieczka z Sobiboru. Wspomnienia Thomasa Blatta wykorzystano do scenariusza filmu „Ucieczka z Sobiboru”.

Pomimo traumatycznych przeżyć, Thomas Blatt wielokrotnie przyjeżdżał do Sobiboru. Oprowadzał po dawnym obozie grupy, brał udział w spotkaniach z młodzieżą.

Kiedy opowiadał o tragedii tysięcy osób zamordowanych przez Niemców w Sobiborze, wydawało się, że jest opanowany, że mówi bez emocji. To była jednak tylko maska. Thomas Blatt do końca swojego życia krzyczał przez sen.

Mówiąc o wydarzeniach sprzed 70 lat, Thomas Blatt równocześnie przypominał, że na świecie wciąż giną ludzie, a w warunkach wojny człowiek potrafi ujawniać najgorsze cechy osobowości.

Thomas Blatt niósł także pozytywne przesłanie. W czasie jednego ze spotkań z grupą młodych Niemców powiedział: „Polacy, Niemcy, Żydzi… To nie ma żadnego znaczenia. Potrzebujemy siebie nawzajem. Musimy żyć w pokoju. To dla nas jedyna przyszłość”.

Thomas Blatt zmarł 31 października 2015 r. w Santa Barbara w Kalifornii.