Dlaczego nie zamierzam debatować z krytykami Izraela


Dlaczego nie zamierzam debatować z krytykami Izraela

Sam Harris


Wielu czytelników i słuchaczy podcastu wyrażało rozczarowanie moim niezmiennym poparciem dla Izraela i obecnie namawia mnie do debaty z kimś – właściwie z kimkolwiek – z coraz liczniejszego grona uczonych, naciągaczy i moralnych szaleńców, którzy uczynili z tego oblężonego kraju swoją zawodową lub psychiatryczną obsesję. Wygląda na to, że społeczność Making Sense przejęła tę fascynację, co w ostatnich dniach doprowadziło do kilku gorących sporów. Wyjaśniałem swoje stanowisko wobec Izraela w wielu podcastach i wystąpieniach publicznych, ale być może pomocne będzie krótkie podsumowanie go tutaj.

Po pierwsze, moje ogólne nastawienie: nie interesuje mnie analizowanie wszystkich sposobów, na jakie Izrael zawiódł – od skorumpowanego sojuszu premiera Netanjahu ze skrajną prawicą, przez liczne przestępstwa popełniane przez osadników na Zachodnim Brzegu, po śmierć niewinnych cywilów w kilku wojnach – ponieważ żadne z tych uchybień, niezależnie od ich wagi, nie zmieni mojego przekonania, że (1) etyczna różnica między Izraelem a jego wrogami pozostaje ogromna oraz że (2) światowa obsesja na punkcie państwa żydowskiego, traktowanego tak, jakby było największym złoczyńcą pośród narodów, jest godna pogardy, ponieważ wyrasta z odwiecznych kłamstw i urojeń.

Następnie prosta heurystyka: jak zasugerowałem już przynajmniej w jednym wątku społeczności, jeśli moja nieustępliwość w tych kwestiach wydaje się wam niezrozumiała, może pomóc świadomość, że z jakiegoś powodu uważam wojujący islam za dziesięciokrotnie gorszy, niż wy go postrzegacie. Kiedy mówię o „dżihadystach” i różnych ich organizacjach – Hamasie, Hezbollahu, Al-Kaidzie, Państwie Islamskim, IRGC itd. – mam na myśli ludzi, których uważam za gorszych od nazistów (dżihadyści są w istocie nazistami pewnymi istnienia Raju). Moje poglądy na konflikt na Bliskim Wschodzie nie zmienią się zasadniczo, dopóki moi krytycy nie przedstawią dowodów, że Izrael stał się równie zły jak jego wrogowie.

Możecie jednak być pewni, że jeśli Siły Obronne Izraela przekształcą się w kult śmierci wykorzystujący własną ludność cywilną jako żywe tarcze (a mimo to pozostający szeroko popieranym), jeśli zwykli Izraelczycy zaczną stawiać męczeństwo ponad wszelkie ziemskie priorytety, wychowując kolejne pokolenia pełnych zapału fanatycznych samobójców, jeśli mieszkańcy Tel Awiwu zaczną aprobować porywanie palestyńskich niemowląt, starszych kobiet i innych cywilów jako zakładników, a następnie gromadzić się w tysiącach, domagając się ich krwi – jeśli, innymi słowy, Izraelczycy zaczną przypominać Palestyńczyków – wówczas nie będzie mnie obchodziło, kto wygra tę wojnę. Dopóki do tego nie dojdzie, między obiema stronami istnieje przepaść różnic, a ja uważam, że powinniśmy skupić się na tym, jak brutalizujące jest dla każdego wolnego społeczeństwa mierzenie się z wrogami, którzy mogą szczerze twierdzić, że „kochają śmierć” bardziej, niż inni kochają życie – ponieważ właśnie taka była sytuacja Izraela przez większą część ostatniego stulecia.

Problemem na Bliskim Wschodzie nie jest i nigdy nie było istnienie państwa Izrael. Problemem jest dżihadyzm, islamizm, islamski ekstremizm, islamofaszyzm, wojujący islam – lub jakichkolwiek słów chcecie użyć, by opisać agresję i triumfalistyczne szaleństwo tych, którzy zbyt poważnie traktują najbardziej zgubne doktryny islamu.

Nie będę debatował o historii Bliskiego Wschodu, ponieważ jest ona nieistotna dla rozwiązania tamtejszego konfliktu. Oczywiście wiele osób twierdzi, że musimy rozplątać i ponownie przeanalizować każdy wątek tej historii, sięgając co najmniej wieku wstecz. Powód, dla którego jestem przekonany, że to jałowe zajęcie, jest prosty: Palestyńczycy i Izraelczycy przedstawiają rozbieżne wersje przeszłości, a żadna ilość badań czy debat ich nie pogodzi.

Znacznie ważniejsze do zrozumienia – i uważam, że jest to jedyna rzecz naprawdę warta rozważenia – jest to, czego obecni mieszkańcy Izraela, terytoriów palestyńskich i otaczających państw arabskich chcą dziś od życia. (Nie tego, czego udają, że chcą, ani tego, czego chce garstka rodzin królewskich, podczas gdy ich społeczeństwa pragną czegoś zupełnie innego). Do czego naprawdę dążą Żydzi i muzułmanie w tym regionie? Co są gotowi poświęcić? Za co są gotowi umrzeć? I za co są gotowi pozwolić umrzeć swoim dzieciom?

Kiedy w ten sposób skupiamy się na teraźniejszości, musimy – jeśli jesteśmy uczciwi – przyznać, że po obu stronach tego konfliktu istnieją dwie bardzo różne rzeczywistości: kulturowo, psychologicznie, etycznie, duchowo – pod każdym względem, który ma znaczenie. Tak, Izrael ma również swoich religijnych fanatyków. Nie są oni jednak tego samego rodzaju fanatykami, jakich spotykamy w Hamasie czy Hezbollahu, i znacznie słabiej reprezentują otaczającą ich kulturę. Niezależnie od wszystkiego, co można powiedzieć przeciwko premierowi Netanjahu, izraelskiej skrajnej prawicy i osadnikom na Zachodnim Brzegu — a jest wiele rzeczy zasługujących na potępienie – uważam, że następujące stwierdzenie pozostaje prawdziwe:

Gdyby Palestyńczycy złożyli broń, nastałby pokój. Mogłoby dojść do rozwiązania dwupaństwowego; mogłoby nawet dojść do rozwiązania jednopaństwowego; nie miałoby to znaczenia. Gdyby Palestyńczycy po prostu przestali zabijać Żydów i przestali budować kulturę, która celebruje bezsensowne morderstwo i męczeństwo jako najwyższe wartości, między Jordanem a Morzem Śródziemnym mogłoby istnieć różnorodne, tolerancyjne i zamożne społeczeństwo. Mogło istnieć już osiemdziesiąt lat temu. Ale gdyby Izraelczycy złożyli broń, doszłoby do ludobójstwa. Było to oczywiste 7 października 2023 roku. I dla każdego, kto zwracał uwagę na rzeczywistość, było to prawdą każdego dnia od momentu powstania państwa Izrael.

Prawda jest taka, że nigdy nie wiedziałem, jak Izrael powinien był odpowiedzieć na wydarzenia z 7 października. Wiem jedynie, że on, podobnie jak każde inne wolne społeczeństwo, musi ostatecznie pokonać wojujący islam. To, jak należy to zrobić, rzeczywiście podlega debacie. Nie o to jednak toczy się spór wśród krytyków Izraela, zwłaszcza po lewej stronie. Dla nich martwienie się o wojujący islam – nawet w Izraelu, nawet po największej masakrze Żydów od czasów Holokaustu – jest jedynie kolejnym przejawem „islamofobii”. To po prostu kolejny przejaw „kolonializmu” i „rasizmu” (jakby ten ostatni zarzut miał na Bliskim Wschodzie jakikolwiek sens).

Jeśli chcecie zrozumieć mój pogląd na ten konflikt, zadajcie jedno pytanie, które wyjaśnia wszystko w teraźniejszości:

Co zrobiłaby każda ze stron, gdyby miała moc zrobić dokładnie to, czego chce?

Choć wielu udaje, że jest inaczej, wszyscy znają odpowiedź na to pytanie z moralną pewnością.

Gdyby Hamas miał taką władzę, przeprowadziłby rzeczywiste ludobójstwo w Izraelu. Organizacja wielokrotnie potwierdzała swoje zaangażowanie w ten projekt, zarówno przed 7 października, jak i po tej dacie. I choć prawdą jest, że nienawiść do Żydów w świecie muzułmańskim została ogromnie wzmocniona przez trwającą od stulecia fascynację nazistowską propagandą i teoriami spiskowymi, nie jest to zjawisko wyłącznie współczesne. Istnieje na przykład słynny hadis przepowiadający, że Dzień Sądu nie nadejdzie, dopóki kamienie i drzewa nie zawołają: „O muzułmaninie, za mną ukrywa się Żyd, przyjdź i go zabij”. Nic dziwnego, że Hamas przywołał ten hadis w swojej karcie założycielskiej.

Większość Palestyńczyków o tym wie, a mimo to Hamas pozostaje popularny. Przez ponad dekadę Hamas przekierowywał zagraniczną pomoc, która miała poprawić życie w Gazie, i wykorzystywał ją do budowy największego schronu przeciwbombowego, jaki kiedykolwiek stworzył nasz gatunek – setek kilometrów tuneli – a mimo to podczas wojny nie pozwolono cywilom palestyńskim się w nich schronić. Dlaczego? Ponieważ Hamas wykorzystywał tych mężczyzn, kobiety i dzieci jako żywe tarcze. A kiedy Izrael wykonywał telefony i wysyłał miliony wiadomości tekstowych, wzywając cywilów do ewakuacji, głośniki w najbliższych meczetach ostrzegały ich, by pozostali na miejscu. Snajperzy Hamasu zabili wielu tych, którzy próbowali przenieść się w bezpieczne miejsce. Palestyńczycy wiedzą o tym wszystkim, a mimo to Hamas pozostaje popularny. Nawet po całym spustoszeniu, jakie sprowadził na własny naród, pozostaje najpopularniejszą frakcją palestyńską, wyraźnie wyprzedzając swojego rywala, Fatah. Dlatego właśnie na Bliskim Wschodzie nie ma pokoju.

Cierpienie w Gazie jest straszliwe i nigdy nie udawałem, że jest inaczej. Ale cierpienie gdzie indziej – cierpienie, o którym nie myślicie – jest równie realne. Powinniście zadać sobie pytanie, dlaczego obchodzi was ono mniej. Ta różnica, emocjonalna i polityczna, pokazuje, jak wygląda przegrana wojna informacyjna.

Nie widzieliśmy wszystkich martwych dzieci w Jemenie, Syrii czy Sudanie, gdzie liczby ofiar są znacznie wyższe niż w Gazie, ale wszyscy byliśmy świadkami pornografii nędzy i śmierci, systematycznie wytwarzanej przez zwolenników Hamasu. Możecie uważać, że wasza szczególna troska o Izrael wynika z faktu, że my, Amerykanie, dostarczamy wiele broni używanej przez izraelską armię do zabijania Palestyńczyków. Ale dostarczaliśmy broń także Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonym Emiratom Arabskim w wojnie w Jemenie, która pochłonęła szacunkowo 377 tysięcy istnień ludzkich. Gdzie były wtedy protesty? Gdzie było moralizatorstwo celebrytów w sprawie jemeńskich ofiar? Dlaczego Zohran Mamdani nie uczynił sprzeciwu wobec tego zła jednym z głównych tematów swojej kampanii na burmistrza Nowego Jorku? Jemen przez lata był najgorszym kryzysem humanitarnym na świecie, przy pełnym udziale amerykańskiej broni i wsparcia logistycznego, a mimo to nigdy nie stał się centralną obsesją moralną uniwersytetów, mediów, sieci aktywistycznych czy polityki lewicowej w taki sposób, jak Gaza.

Zwrócenie na to uwagi nie jest retorycznym grzechem „whataboutismu”. Ujawnia raczej rażącą dysproporcję moralną: świat po prostu nie przejmuje się tym, gdy muzułmanie zabijają innych muzułmanów – zdumiewające, ale niewiele bardziej przejmuje się także wtedy, gdy zabijają chrześcijan – natomiast bardzo przejmuje się tym, gdy robią to Żydzi. Zgromadzenie Ogólne ONZ i Rada Praw Człowieka przyjęły więcej rezolucji przeciwko Izraelowi niż przeciwko wszystkim innym państwom łącznie, w tym Korei Północnej, Iranowi, Rosji, Chinom, Syrii, Sudanowi i Jemenowi. Kilka z tych krajów dopuściło się rzeczywistych ludobójstw. Nic z tego nie ma sensu. A jednak taki jest świat, w którym żyjemy.

Spośród 193 państw świata dwie trzecie zostały stworzone przez kartografów, którzy po prostu wyobrazili sobie ich granice, nie zwracając większej uwagi na plemienne interesy ludzi zamieszkujących te terytoria. W rzeczywistości ponad połowa z nich powstała po 1948 roku, czyli po roku założenia Izraela. A jednak istnieje tylko jedno państwo, którego legitymacja jest nieustannie kwestionowana na całym świecie. Jest tylko jeden naród na Ziemi, który musi stale uzasadniać swoje prawo do istnienia, nawet wtedy, gdy samo przetrwanie jego mieszkańców jest zagrożone przez otwarcie ludobójczych wrogów.

Ta obsesja na punkcie Izraela oraz podwójne standardy stosowane wobec jego obywateli stanowią dziś główny rdzeń tej zmiennej moralnej przypadłości powszechnie znanej jako „antysemityzm”.

Przez większość życia wierzyłem, że niebezpieczny antysemityzm należy już do przeszłości, przynajmniej na Zachodzie. Niestety reakcja na wydarzenia z 7 października mocno podważyła to przekonanie. Zbrodnie popełnione przez Hamas ujawniły poziom nienawiści do Żydów na świecie, który zszokował nawet tych z nas, którzy przez znaczną część życia zajmowali się badaniem antysemityzmu. Co istotne, nienawiść ta ujawniła się jeszcze przed izraelską inwazją na Gazę. Kiedy wciąż identyfikowano ciała młodych ludzi okaleczonych i zamordowanych podczas festiwalu muzycznego Nova, studenci Harvardu i profesorowie Uniwersytetu Columbia – a także demonstranci w Nowym Jorku, Londynie, Sydney i Toronto – świętowali działania ich zabójców.

Dlaczego antysemityzm ma znaczenie? Dla Żydów odpowiedź jest oczywista, ale dlaczego miałby mieć znaczenie dla wszystkich pozostałych? Ma znaczenie dlatego, że kiedy przyjrzymy się temu, czego jeszcze nienawidzą antysemici, odkryjemy, że nienawidzą wszystkiego, co umożliwia istnienie bogatych kulturowo, różnorodnych i otwartych społeczeństw. Prawdziwi antysemici przynoszą ze sobą coś więcej niż tylko nienawiść do Żydów: przynoszą cenzurę, represje polityczne, myślenie spiskowe oraz politykę odczłowieczania i szukania kozłów ofiarnych. Potępianie antysemityzmu nie jest więc szczególnym uprzywilejowaniem jednej grupy. Jest obroną moralnej i instytucjonalnej architektury, która umożliwia istnienie wolnych społeczeństw.

Na zakończenie chciałbym zwrócić się do członków społeczności Making Sense z jeszcze jedną ogólną uwagą. Wielu z was pisało do mnie, że straciliście do mnie szacunek z powodu tej kwestii (lub że nadal cenicie moją pracę i robicie mi „wyjątek” w sprawie Izraela). Odrzucam taki sposób myślenia i wy również powinniście go odrzucić. Nikt nie powinien być częścią tej społeczności tylko dlatego, że zgadza się ze mną. Nie prowadzę partii politycznej i nie istnieje żadna linia, której ja lub ktokolwiek inny miałby się trzymać. Jeśli spadłem z piedestału dlatego, że powiedziałem coś, z czym się nie zgadzacie, problemem był piedestał, a nie niezgoda. Oczywiście, jeśli uważacie, że was okłamuję lub że brakuje mi uczciwości, powinniście odejść i nigdy nie oglądać się za siebie. Jeśli jednak sądzicie po prostu, że się mylę, nawet w ważnej sprawie – a zwłaszcza w ważnej sprawie – zachęcam was, byście nadal przedstawiali lepsze dowody i argumenty. W końcu właśnie temu służy prawdziwa wspólnota intelektualna i moralna.


Link do oryginału:

Sam Harris
Why I Won’t Debate Critics of Israel
Many readers and podcast listeners have been dismayed by my enduring support for Israel and now urge me to debate someone—really anyone—drawn from a growing cast of scholars, grifters, and moral lunatics who have made that beleaguered country their professional or psychiatric obsession. The…
Read more

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


IDF declares closed military zone ahead of Nahala group’s march to Gaza with Smotrich, Ben-Gvir


IDF declares closed military zone ahead of Nahala group’s march to Gaza with Smotrich, Ben-Gvir

JERUSALEM POST STAFF


The Israeli army near the border fence with Gaza, southern Israel. February 09, 2026. / (photo credit: Tsafrir Abayov/Flash90)

The IDF closed the area surrounding the Gaza Strip to all non-residents on Sunday morning, ahead of a planned march into Gaza by the Nahala movement at 5:00 p.m.

The closed military zone extends from the Yad Mordechai junction, west of Highway 34, to the Sha’ar Hanegev junction, and from there west of Highway 232 to the Kerem Shalom area.

Further, it prohibits demonstrators from entering the area along the border fence.

The closed zone will be in effect from 8:00 a.m. on Sunday until the same time on Monday morning.

The march, titled “Thousands march to Gaza,” bears the slogan “After 21 years, we’re returning home,” referencing the 2005 disengagement from Gush Katif.

Members of Nahala movement march toward Gaza Strip with saplings and Israeli flags, February 5, 2026. (credit: The Nahala Movement)

National Security Minister Itamar Ben-Gvir, Finance Minister Bezalel Smotrich, Communications Minister Shlomo Karhi, Economy and Industry Minister Nir Barkat, Heritage Minister Amichai Eliyahu, and Social Equality Minister May Golan will reportedly all attend the march.

Golan called on the public to join her, declaring that “settlement equals security!”

MKs Limor Son Har-Melech (Otzma Yehudit), Almog Cohen (Otzma Yehudit), Simcha Rothman (Religious Zionist Party), and Zvi Sukkot (Religious Zionist Party) are also expected to attend.

The Nahala movement, which has been making recruitment efforts online over the past few days, was also joined by bereaved families, including Eliav Libi, the father of David Libi, who was killed in May 2025 in Gaza while conducting engineering work for the IDF on behalf of the Defense Ministry.

Libi called on the organization’s supporters to come to the Yad Mordechai junction, adding: “Everyone come, because we must return home!”

Nahala movement organizes march, crossings into Gaza

Since the start of the Israel-Hamas war in 2023, the Nahala movement has organized several similar marches towards the Gaza Strip, the most recent of which took place in February and in December.

In February, some 1,500 people gathered along the Gaza border to march toward the Strip and plant trees near the ruins of Nisanit.

Participants set out in groups toward the Black Arrow monument and other routes, carrying Israeli flags and saplings to signal support for renewed Jewish settlement as a path to security, according to the organizers.

At the time, the IDF had condemned the march and deployed both troops and Israel Police officers to prevent civilian marchers from reaching the fence and crossing the border.

In December, a group organized by the movement succeeded in crossing to Gaza, before being returned to Israel by IDF soldiers operating in the area. A second attempt was also made at a different point of the security fence between Gaza and Israel.


Shir Perets and Amir Bohbot contributed to this report.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Jewish Advocacy Group Blasts Australian Higher Education Establishment Over Antisemitism Revelations


Jewish Advocacy Group Blasts Australian Higher Education Establishment Over Antisemitism Revelations

Dion J. Pierre


People protest against the Royal Commission on Antisemitism and Social Cohesion in Sydney, Thursday, July 9, 2026. Photo: AAP Image/George Chan via Reuters Connect.

Australian Jewish advocacy groups have condemned the country’s universities after Jewish students, staff, and vice-chancellors delivered damning testimony this week to the Royal Commission on Antisemitism and Social Cohesion, describing how campus leaders allowed anti-Israel activism and antisemitism to go largely unchecked, particularly after the Oct. 7, 2023, Hamas attack on Israel.

“The harrowing testimony of Jewish students and staff, together with the evidence of several university vice-chancellors, has laid bare systematic failures of university leadership that allowed antisemitism to flourish almost unchecked on campus, especially after the October 7th attacks by Hamas,” the Australia/Israel and Jewish Affairs Council (AIJAC) said in a statement on Wednesday.

The Royal Commission, led by former High Court Justice Virginia Bell, is holding a week of hearings in Melbourne, from July 13 to 17, focused on antisemitism at Australian universities. It has heard from Jewish students and academics about their experiences, as well as from vice-chancellors of institutions including the universities of Sydney, Melbourne, and New South Wales, over their handling of campus protests.

University of Sydney Vice-Chancellor Mark Scott appeared before the commission on Wednesday and apologized to Jewish students and staff for the university’s handling of a pro-Palestinian encampment that occupied its Camperdown campus between April and June 2024. Scott told the inquiry he had “learnt just how menacing and threatening many found the encampments.”

The council also criticized universities’ inaction over the encampments and the presence on some campuses of Hizb ut-Tahrir, an Islamist group that Australia listed as a prohibited hate group in early 2026 following the Bondi Beach attack. “Evidence regarding inaction over the extremist pro-Palestinian encampments and the presence of the now proscribed hate group Hizb ut-Tahrir on some campuses raises serious questions about the judgement and leadership shown at those universities at a time when Jewish students and staff were pleading for protection,” AIJAC said.

The group said the hearings should mark a turning point for the sector. “These hearings should be a watershed moment,” it said. “Australian universities should finally accept responsibility and accountability for their failures and commit to the meaningful reforms … necessary to restore the safety, confidence and trust of Jewish students and staff.”

The Royal Commission was established in January by the federal government after the Dec. 14, 2025, Bondi Beach attack, in which a father and son, Sajid and Naveed Akram, opened fire on a Hanukkah celebration attended by around 1,000 people, killing 15 and wounding more than 40. Authorities described it as an antisemitic, Islamic State–inspired terrorist attack — the deadliest terrorist incident in Australia’s history.

Antisemitic incidents across Australia surged after the Oct. 7, 2023, Hamas attack. The Executive Council of Australian Jewry (ECAJ), the main representative body of the country’s Jewish community, recorded a 316 percent rise in reported antisemitic incidents in the 12 months that followed, compared with the prior year.

The unrest included a protest outside the Sydney Opera House on Oct. 9, 2023 — two days after the Hamas attack — where demonstrators lit flares and chanted antisemitic slogans. Widely circulated footage claimed the crowd chanted “gas the Jews,” though a New South Wales police forensic investigation later concluded the words were “where’s the Jews,” a phrase Jewish leaders condemned as menacing regardless.

The Australian government this week imposed new anti-racism standards requiring universities to adopt a formal definition of antisemitism, establish transparent complaints processes, and better protect students and staff. The government stopped short of mandating any specific definition, including the widely used International Holocaust Remembrance Alliance (IHRA) definition — a decision the opposition criticized.

“There is no place for antisemitism or any type of hate in our universities or anywhere else,” Education Minister Jason Clare said in announcing the standards. “Unis will have to act to prevent racism and respond when it happens.”


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


“Izrael, Dreyfus wśród narodów” – Wywiad z Joëlem Rubinfeldem – część 1

Na zdjęciu: Joël Rubinfeld (środek) niesie transparent na marszu przeciwko antysemityzmowi w Brukseli, 10 grudnia 2023 r. (Zdjęcie: Simon Wohlfahrt/AFP via Getty Images)


“Izrael, Dreyfus wśród narodów” – Wywiad z Joëlem Rubinfeldem – część 1

Grégoire Canlorbe
Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski


Joël Rubinfeld współzałożyciel i przewodniczący Belgijskiej Ligi Przeciw Antysemityzmowi.

Canlorbe: Określił Pan Izrael jako “Dreyfusa wśród narodów”. Co to oznacza?

Rubinfeld: Od 7 października 2023 roku żyjemy w pewnego rodzaju niekończącym się “procesie Dreyfusa”, z jedną zasadniczą różnicą: państwo zastąpiło jednostkę. Kiedyś na ławie oskarżonych stał Dreyfus; dziś jego miejsce zajęło państwo żydowskie.

“Oskarżycielami” w tym permanentnym procesie są agencje ONZ, “sprawozdawcy”, Amnesty International, Human Rights Watch, Oxfam, Liga Praw Człowieka — która, jak na ironię, została założona w 1901 roku w następstwie afery Dreyfusa. Istnieje również cały ekosystem organizacji twierdzących, że przemawiają w imieniu praw człowieka, wraz z ich przekaźnikami w redakcjach, środowisku akademickim, kręgach aktywistycznych i kulturalnych oraz w kawiarniach i na ulicach.

Kiedy widzę tych tak zwanych demonstrantów “pro-palestyńskich”, odnoszę wrażenie, że wielu z nich w ogóle nie obchodzi los Palestyńczyków. Gdyby naprawdę byli pro-palestyńscy, najpierw wzywaliby do likwidacji Hamasu, który jest trucizną i koszmarem przede wszystkim dla samych Palestyńczyków. Niestety, ta trucizna została szeroko zaakceptowana przez absolutną większość (56%) Hamasu w ostatnich palestyńskich wyborach parlamentarnych w 2006 roku.

Te demonstracje w Europie — 300 000 ludzi w Londynie, 100 000 w Brukseli i setki tysięcy we Francji — przypominają mi marsze z początku lat 30. w Niemczech. Oczywiście nie jest to dokładna analogia historyczna, ale widać podobieństwo w zajmowaniu przestrzeni publicznej, dynamice tłumu i presji wywieranej na życie polityczne. Są też nienawistne hasła — kiedyś wymierzone w Żydów, dziś w państwo żydowskie i jego zwolenników: “Śmierć Żydom” staje się “Śmierć Izraelowi”, “Bojkotujcie Żydów” staje się “Bojkotujcie syjonistów” — nowym, grzecznym, “politycznie poprawnym” określeniem nienawiści do Żydów.

Ta gorączka uliczna wywiera nacisk na przywódców politycznych. Wielki problem polega na tym, że wielu z nich myśli wyłącznie w kategoriach arytmetycznych. Mają skłonność do uproszczonego, a tym samym rasistowskiego postrzegania wspólnot: “Żydzi” równa się “Izrael”, a “muzułmanie” równa się “Palestyna”. Gdy dokonają takiego rachunku, pojawiają się wnioski.

W Belgii jest około 30 000 Żydów i 900 000 muzułmanów — stosunek jeden do trzydziestu. Cynicy dochodzą do wniosku: “Mam wszystko do stracenia, broniąc Żydów lub Izraela, i wszystko do zyskania, wspierając ‘Palestynę’ — płynąc na fali tego, czym Hamas stał się w wyobraźni aktywistów — bo to daje mi głosy”.

W Brukseli, ze względu na jej specyficzną demografię, antysemityzm stał się atutem wyborczym. Nie “stary” antysemityzm nostalgików Auschwitz, lecz jego zaktualizowana, współczesna forma — taka, która zrównuje Gazę z Auschwitz.

To głosy wyborcze sprawiają, że sytuacja staje się niemal nieodwracalna. Nazwano to “islamską zasadą liczebności”: gdy jest się w mniejszości, pozostaje się stosunkowo niewidocznym, lecz im większy staje się udział w populacji, tym bardziej rośnie asertywność. Ekspert ds. islamu Raymond Ibrahim zauważa, że w Europie, gdzie mniejszości muzułmańskie są większe niż w Stanach Zjednoczonych, otwarta przemoc stała się powszechna — ale zawsze przedstawiana jako “obrona”, ponieważ to słowo uspokaja Zachód. Przytacza przykład Londynu, gdzie muzułmanie stanowią obecnie około 15% populacji: morderca żołnierza Lee Rigby’ego, z rękami wciąż pokrytymi krwią, oświadczył: “Przysięgamy na wszechmogącego Allaha, że nigdy nie przestaniemy z wami walczyć, dopóki nie zostawicie nas w spokoju… Nigdy nie będziecie bezpieczni”, a następnie usprawiedliwił morderstwo zemstą za śmierć muzułmanów z rąk brytyjskich żołnierzy.

Spójrzmy na Nigerię, która jest mniej więcej w połowie muzułmańska i w połowie chrześcijańska. Od co najmniej 2000 roku trwa tam ekstremistyczne muzułmańskie ludobójstwo, w którym — według danych z raportu z 2025 roku Międzynarodowego Towarzystwa na rzecz Swobód Obywatelskich i Rządów Prawa (Intersociety) — “od 2009 roku zginęło około 185 009 Nigeryjczyków, w tym 125 009 chrześcijan i 60 000 ‘liberalnych muzułmanów'” — i nadal giną.

Od miesięcy ostrzegam, że możemy być świadkami ostatniego okresu istnienia “znaczącej” społeczności żydowskiej w Belgii. Już teraz jest ona bardzo mała: 0,25% populacji. Być może do 2050 roku nie będzie już 30 000, lecz mniej niż 10 000. Exodus już się rozpoczął — i przyspiesza.

Canlorbe: Jak wyjaśnia Pan tych Żydów, którzy dołączają do oskarżycieli w tym “procesie Dreyfusa” przeciwko Izraelowi?

Rubinfeld: To intrygujące pytanie. Moja interpretacja “żydowskiej nienawiści do samego siebie” — pojęcia spopularyzowanego sto lat temu przez Theodora Lessinga w Der jüdische Selbsthaß — jest taka, że historia narodu żydowskiego była wszystkim, tylko nie spokojna. Bycie Żydem oznaczało przez 4000 lat konfrontację z najbardziej niedorzecznymi oskarżeniami: o wywoływanie głodu, zatruwanie studni, profanację hostii, szerzenie epidemii, “mord rytualny”, kontrolowanie świata… Choćby były najbardziej obłąkane, każde oskarżenie zdaje się znajdować odbiorców — czasem nawet większość. Jak ktoś powiedział: “Problemem nie jest to, jacy są Żydzi, lecz to, w co jesteś gotów uwierzyć, że są”.

Życie jako Żyd w środowisku, w którym obarcza się go winą za wszystko, wymaga odporności, samozaparcia i ducha oporu. Nie każdy jest do tego zdolny. Zamiast trwać, niektórzy mogą mieć nadzieję — z powodu strachu i chęci przetrwania — że jeśli będą mili wobec swojego oprawcy, ten w końcu się opamięta i zobaczy, jacy są “dobrzy”. Mogą nawet przekonać samych siebie, że jeśli zgodzą się z oprawcą, ten ich doceni i zacznie podziwiać — wtedy przestaną być w niebezpieczeństwie. Mogą nawet przyjąć jego punkt widzenia, jak dziecko, na które rodzic jest zły. Łatwiej jest mu uznać, że rodzic ma rację, a problem tkwi w nim samym. To próba poradzenia sobie z przerażającą sytuacją — i zazwyczaj nie działa. Oprawcy znęcają się; to właśnie lubią robić. Jak zauważył psychiatra dr Kenneth Levin w książce The Oslo Syndrome, dziecko jest zależne od rodzica i chce czuć się bezpiecznie. “Jeśli tylko przestanę moczyć łóżko — może wtedy mnie polubi” — myśli dziecko. Zbyt przerażające jest dostrzeżenie, że problemem może nie być wcale moczenie łóżka, lecz jedynie pretekst. Widzieliśmy podczas II wojny światowej, że ludzie potrafią zracjonalizować wszystko.

Czasem spotyka się osoby urodzone jako Żydzi, które zrywają ze swoim dziedzictwem, postanawiają “już nie być Żydami” i stają się antysemitami, by udowodnić swoją “dobrą wolę”.

W głębi duszy — sądzę — wiedzą, że to zerwanie oznacza kapitulację: porzucają judaizm, aby uciec przed presją, zdobyć społeczną akceptację, czasem chronić swoje potomstwo. Ale od tego momentu Żydzi, którzy pozostają — ci, którzy mimo ataków trwają przy swojej tożsamości — stają się dla nich nie do zniesienia lustrem.

Każdy Żyd, który trwa niewzruszenie, odbija im niewygodny obraz: “Ja zostaję, przyjmuję ciosy, ale pozostaję tym, kim jestem”. Ten, który się odciął, postrzega siebie jako tchórza. To napięcie przeradza się w agresję: ulega antysemityzmowi, przyjmując strategię spalonej ziemi. Opuścił judaizm — więc teraz zwraca się przeciw Żydom, by pokazać innym: “Widzicie? Nie jestem taki jak oni. Jestem dobry! Lubicie mnie teraz?”

Ten schemat pojawia się w kilku przykładach historycznych: Nicholas Donin (XIII w.), konwertyta z judaizmu i inicjator procesu, który doprowadził do spalenia Talmudu w Paryżu; Pablo Christiani (Paweł Chrześcijanin), Żyd-konwertyta, który został dominikaninem i uczestniczył w kampaniach religijnych przeciw Żydom w XIII w., przekonując Ludwika IX do przywrócenia obowiązku noszenia rouelle — prekursora żółtej gwiazdy; Bernard Lazare — przypadek interesujący: przed aferą Dreyfusa napisał dzieło antysemickie, lecz później stał się jednym z najwcześniejszych i najwierniejszych obrońców żydowskiego kapitana, twierdząc, że sprawa “uratowała mu życie”; Gilad Atzmon — brytyjski muzyk jazzowy pro-palestyński, urodzony w Izraelu, zajadły antysemita, który później twierdził, że przeszedł na chrześcijaństwo — co nie przeszkodziło mu w kontynuowaniu ataków; Karl Kraus — austriacki pisarz antydreyfusowski, który zerwał z judaizmem i rozwinął obsesyjną krytykę tego, co nazywał “prasą żydowską”.

U podstaw tego wszystkiego leży prosta myśl: nie jest łatwo być Żydem. Niektórzy odczuwają swoją tożsamość jako ciężar. W XIX wieku, nawet po emancypacji i uzyskaniu praw obywatelskich, silne bariery społeczne nadal istniały. Wielu wybierało konwersję nie z wrogości, lecz z pragnienia dopasowania się, by być “jak wszyscy” — jak dziecko, by być kochanym.

Dla jasności: odejście od judaizmu samo w sobie nie jest dla mnie naganne. Mam liberalne podejście: można wejść, odejść, wybrać — każdy robi ze swoim życiem, co chce. To jednak jedno; popadanie w antysemityzm to drugie. W tym momencie staje się to moim problemem: nie mamy już do czynienia z osobistym wyborem, lecz z przejściem do aktywnej, czasem gwałtownej wrogości wobec innych — w tym przypadku wobec tego, czym się kiedyś było.


Grégoire Canlorbe, dziennikarz, obecnie mieszka w Paryżu.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


We Are the Luckiest Jews Who Have Ever Lived


We Are the Luckiest Jews Who Have Ever Lived

Ben Freeman


Previous generations only dreamed of what we have

People draped in Israeli flags watch the sunset during a party to celebrate Israel’s 78th Independence Day from Tel Aviv’s Charles Clore Park on April 22, 2026 / Alexi Rosenfeld/Getty Images

For three years we have watched Jew-hatred erupt on campus, online, inside political movements, and among people we once called friends. Institutions we helped build, funded, and sat on the boards of have turned away from us and showed us exactly what they were made of: incubators of old hatred now decked with new jargon. Many of us feel betrayed and bewildered.

But rather than wallow in sadness, recognize that these betrayals provide us with information. These institutions were not always rotten; something in them changed over the last decade: Principle was traded for donor comfort, standards for slogans, scrutiny for the easier feeling of being on the right side of a hashtag. Oct. 7 did not create that rot. It was the storm that hit at the exact moment the hull had already given out, and the whole world got to see which vessels were still seaworthy. Ours went down first, because they had already been rotting for years. Throwing us over the side was simply what they did to survive a little longer.

Thank God they threw us overboard. It may have been the only way for us to have avoided going down with them.

For years, many of us worked to earn a permanent berth on those ships: a faculty appointment, a board seat, a spot at whatever table seemed to matter that week, on the theory that enough usefulness would eventually purchase real belonging. That theory only holds if the ship is going somewhere worth arriving. Some of them were not, and no amount of usefulness was ever going to change their heading. Far from leaving us stranded, losing our place on board returned us to a vessel we already owned, one we had spent 2,000 years building in exile and then, against every reasonable expectation, actually finished building in our own land.

Better than that, we now have clarity. We are no longer laboring under illusions, bidding for affection that was always going to be withheld. They were honest with us, in the end, and that honesty is its own kind of freedom. We can go our own way now: not into a ghetto (we still have real allies) but into self-determination, as individuals and as a global people.

We have the agency our ancestors could only long for and the sovereignty they could only pray for. We can shape what happens next.

No earlier generation of Jews had this. In medieval Spain they were expelled or forced to convert at sword’s point. In 19th-century Russia they were burned out of their homes in pogrom after pogrom. In interwar Europe, exclusion built, year by year, toward extermination. The plain fact is: None of those generations had a country of their own to run to. We are the first generation ever thrown out of institutions, not out of our own countries, who already have somewhere of our own to go. That is the shape of our fortune: not that no one throws Jews overboard anymore. That when they do, there is a shore now, and there wasn’t one then.

I just made aliyah, so some of this perspective comes from the wide-eyed excitement of an immigrant discovering his new home. Living inside Jewish sovereignty makes it much harder to take for granted what my grandparents could only dream about. At Tel Aviv Pride, I watched thousands of gay Jews celebrate both identities openly and without apology. What struck me was how ordinary it all felt, being a Jew living under Jewish sovereignty, on the indigenous land of our ancestors.

Most Jews alive today have never known a world without Israel, never known a world in which Jewish self-determination existed only in prayers, songs, and distant hope.

I’ve spent the last seven years building Jewish Pride, a movement founded on one idea: Jew-hatred has shaped our history, but it does not define our civilization. The Jewish story is a record of what we built, preserved, and carried forward in spite of what others have done to us.

Oct. 7 produced such a strong reaction in Jews around the world partly for this reason. People who had drifted from Jewish life found their way back, walking into a synagogue for the first time in years, picking up a book of Jewish history they’d never gotten to, pulling out a Star of David necklace that had sat in a drawer since childhood, or simply saying “I’m Jewish” out loud in rooms where they used to let it pass unmentioned. Call them Oct. 8 Jews: people whose sense of belonging was less created than reactivated. The expression varied. The impulse behind it did not: a rediscovery that being Jewish means belonging to an am, a people, not just holding an identity.

Right when so many tried to isolate Jews from one another and flatten our identity into a political liability, we moved closer together and found in it a source of meaning instead. The greatest Jewish achievement is not Israel, remarkable as it is. It is the Jewish people itself. Israel is one expression of Jewish continuity. The people are the source it continues from. It is no accident that the same years that saw so many institutions abandon us also pushed us together. Instead of drifting out to sea, we swam toward home.

The scale of what we inherited is easy to miss because we grew up inside it. Israel sits at the center of Jewish life today, but Jewish flourishing didn’t stop at its borders. The generation that rebuilt sovereignty in our ancestral home also built an entire Jewish infrastructure across the diaspora after losing a third of our people in the Shoah: schools, charities, universities, advocacy groups, centers of learning, all our own, on a scale nobody before them could have managed. We are the first Jews in almost 2,000 years to hold sovereignty and a thriving global diaspora at the same time.

Tell a Jew from 1346, or 1497, or 1648, or 1938 what this era actually holds, and don’t leave anything out: Hebrew spoken by millions, a Jewish army defending a Jewish state, Jewish communities flourishing across much of the world, and, yes, an attempted genocide like Oct. 7. He would recognize the tragedy instantly. What would surprise him is everything standing next to it: an army, a state, the power to respond.

Since making aliyah, I’ve felt something I can only describe as strength: not because Israel is totally safe (Oct. 7 made sure none of us will ever believe that again) but because for the first time in my life I live somewhere Jewishness is not a minority identity but the given condition of the place. Hebrew is the language on the street, the calendar runs on the Jewish year, and the whole rhythm of public life follows it. For the first time I understand, physically rather than intellectually, what it means to belong to a civilization instead of merely inheriting one.

That feeling is the same one many Jews had after Oct. 7. History did not end that day. But we now meet it from a different position than our ancestors did. We have the agency they could only long for and the sovereignty they could only pray for. We can shape what happens next instead of simply absorbing what’s done to us. That power comes with responsibilities and mistakes our ancestors were spared. The mistakes are themselves proof of how much has changed. You cannot mismanage power you do not have.

The Jewish story is usually told through catastrophe, and there are good reasons for that; catastrophe has shown up far too often to ignore. But as the historian Salo Baron argued against what he called the “lachrymose” reading of Jewish history, catastrophe was never the whole story. We were exiled, persecuted, expelled, and nearly annihilated, and still remained capable of renewal.

For almost 2,000 years, Jews closed the Pesach Seder with the words “Next year in Jerusalem,” knowing they would very likely never see it happen. Parents taught it to children. Children taught it to grandchildren, across a chain of generations who died still waiting. Eventually the prayer became a fact. Jews now walk the streets of Jerusalem speaking Hebrew as a native tongue. Across the diaspora, Jewish communities keep building, teaching, and renewing. Children light Shabbat candles with their parents. Students still study texts written thousands of years before their grandparents were born.

None of this erases the challenges still ahead, and Oct. 7 made sure we could never forget that. But when I think about the generations who carried this story through exile and catastrophe and expulsion, one conclusion is unavoidable: We are living inside the world they spent centuries dreaming about, on the far side of institutions that could not survive their own decay and let us go.

When I walk through Tel Aviv, hear Hebrew all around me, and watch Jewish life carry on with such ordinary confidence, I think about the Jews who carried this dream across centuries of exile.

They never lived to see and experience this world.

We do.


Ben M. Freeman is the founder of the modern Jewish Pride movement and author of Jewish Pride: Rebuilding a People, Reclaiming Our Story, and The Jews: An Indigenous People. He is a Research Fellow at the Comper Center and a founding member of the Contemporary Antisemitism Studies Association.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com