Obchody 74. rocznicy wybuch powstania w getcie warszawskim. „Pamiętać i oddać cześć”

Źródło: Archwium Państwowe w Warszawie | Autor: RDC

Budowa muru przy ul. Grzybowskiej/fot. Archiwum Państwowe w Warszawie

19 kwietnia mija 74. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim. Wydarzenie to jest upamiętniane przez wiele instytucji zajmujących się dziedzictwem kulturowym oraz badaniami i edukacją historyczną.

12.00 przy Pomniku Bohaterów Getta w Warszawie. Przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce Artur Hofman mówi, że zorganizowanie obchodów pod pomnikiem jest wielkim honorem. – Chcemy pamiętać i oddać cześć poległym. Uroczystość rozpocznie się od odśpiewania hymnu bojowników getta w języku jidisz, który zaczyna się od słów „Nie mów nigdy, że idziesz ostatnią drogą” – dodaje.

Po uroczystości przy Pomniku Bohaterów Getta uczestnicy uroczystości przejdą w hołdzie powstańcom szlakiem najważniejszych miejsc getta warszawskiego i złożą kwiaty w miejscach pamięci. Trasa będzie wiodła przez pomnik Żegoty, pomnik Szmula Zygielbojma, bunkier Anielewicza, Umschlagplatz, tablicę Pawła Frenkla i enklawę getta przy ul. Siennej. Jak podkreśla Artur Hofman, uczestnicy marszu upamiętnią wszystkich bojowników getta, walczących w Żydowskim Związku Wojskowym i Żydowskiej Organizacji Bojowej.

Obchody zakończą się wieczorem w Muzeum Historii Żydów Polskich Polin. Stowarzyszenie Żydów Kombatantów wręczy działaczom na rzecz pamięci polsko-żydowskiej honorowe medale „Powstania w Getcie Warszawskim”. W muzeum prof. dr. hab. Ireneusz Krzemiński wygłosi wykład „Polacy, Żydzi i druga wojna światowa. 74 rocznica powstania w Getcie Warszawskim”. Chór Dziecięcy Miasta Łodzi zaśpiewa utwory kompozytorów żydowskich.
W Warszawie i kilku innych miastach od rana wolontariusze rozdają żonkile – symbol pamięci o powstaniu w getcie warszawskim.

Żydowska dzielnica mieszkaniowa

Na podstawie rozporządzeń władz niemieckich, w październiku 1940 roku utworzono żydowską dzielnicę mieszkaniową. W otoczonym murem getcie warszawskim zamieszkało ponad 400 tys. Żydów. Wielu z nich zostało do Warszawy przesiedlonych z podwarszawskich miejscowości oraz z okupowanych przez Niemców miast europejskich. Każdego dnia na ulicach getta umierały dziesiątki osób, najczęściej z głodu i chorób. Tragiczną kulminacją tych wydarzeń były masowe wywózki Żydów z getta warszawskiego do obozu zagłady w Treblince latem 1942 roku. Zginęło wówczas blisko 300 tys. Żydów.

Kara za pomoc

Uciekinierom z getta wsparcia udzielały polskie organizacje podziemne i warszawiacy w ramach Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Symbolem tej pomocy jest postać Ireny Sendlerowej, nazwanej „Matką Dzieci Holocaustu”, która uratowała z warszawskiego getta około 2500 żydowskich dzieci. Należy przy tym pamiętać, że udzielenie jakiejkolwiek pomocy Żydom karane było przez władze niemieckie śmiercią nie tylko pomagającego, ale i całej jego rodziny.
Zgromadzone w zbiorach Archiwum Państwowego w Warszawie zdjęcia ukazują proces budowy muru okalającego przyszły obszar getta, przeprowadzkę mieszańców, handel, życie codzienne, dokumentują architektoniczny wygląd dzielnicy, która po powstaniu w getcie przestała istnieć.

Israeli Author Describes American Jewish ‘Nightmare’ After Visiting Synagogues Across US

Barney Breen-Portnoy

A visiting Israeli author painted a bleak picture of non-Orthodox Jewish life in the US during a New York City book signing hosted by The Algemeiner last month.

Tuvia Tenenbom — whose newest book is titled The Lies They Tell, which details a trip he took across America — told the crowd at the Center for Jewish History, “In state after state, temple after temple, what I saw and what I witnessed was a nightmare. You see rabbis, or so-called rabbis, leaders, supposed leaders, standing at a podium and all they can tell to their listeners is that Israel is an apartheid state and that Judaism is racism. That’s what they preach.”

Later, he added, “When you see some anti-Jewish thing, if you dig deep and put a magnifying lens to see who’s behind it, over and over and over you find a Jew, and that’s frightening.”