Ofiary Szoah oburzone słowami Baumana

[ 03.09.2011 ]

Piotr Zychowicz

Znany socjolog porównał mur między Izraelem a Palestyną z murem warszawskiego getta. Żydzi protestują.

Rozmowę z Zygmuntem Baumanem tygodnik „Polityka” opublikował 17 sierpnia, ale dopiero teraz zrobiło się o niej głośno na Bliskim Wschodzie.

Zygmunt Bauman w 1939 r. był w Polsce, ale uciekł wraz z rodzicami do Sowietów /  Fotorzepa, Danuta Matloch Danuta Matloch

Wszystko za sprawą tekstu, jaki ukazał się w izraelskim dzienniku „Haarec”. „Polacy nie mieli do czynienia z takim pamfletem na syjonizm i Izrael od czasu antysemickiej kampanii reżimu komunistycznego podczas wojny sześciodniowej” – oceniła gazeta.

– To, co powiedział Bauman, było jednostronne i nieoparte na faktach. Po prostu nie na miejscu – mówi „Rz” autor tekstu w „Haarecu” Roman Frister, który jest izraelskim korespondentem „Polityki”.

Wcześniej swój sprzeciw wobec słów znanego socjologa wyraził ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner.

Mieczysław Fogg. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Nie tylko śpiewem. 120. rocznica urodzin Mieczysława Fogga 
 [ 20.05.2021 ]

Przemysław Batorski

„To ostatnia niedziela”, „Jesienne róże”, ponad 60 lat kariery estradowej – i o wiele więcej. W 120. rocznicę urodzin wspominamy Mieczysława Fogga – jednego z najpopularniejszych artystów w dziejach polskiej piosenki, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.

.

14 marca 1989 r. Mieczysław Fogg skierował do Żydowskiego Instytutu Historycznego oświadczenie:

Ja, niżej podpisany Mieczysław Fogg (…) oświadczam, że w czasie okupacji okazałem pomoc mojemu przyjacielowi (dyrygentowi orkiestry teatru Qui Pro Quo) Ignacowi Singerowi pseudonim Ivo Wesby.

Pomocy tej udzieliłem również jego żonie Loli Wesby oraz ich córce [to jest] po ucieczce z getta warszawskiego przechowałem ich w moim mieszkaniu, co równało się uratowaniu im życia. (…)

Obecnie pisząc to oświadczenie przypominam sobie kilka przypadków z czasów okupacji.

1/ Przez cały okres, aż do likwidacji getta, dawałem obiady chłopcu (8-9 lat) oraz do menażki dla jego siostry, które chłopczyk ten zabierał. Nazwiska tego dziecka nie znałem.

2/ Przez cały okres okupacji do Powstania dawałem również obiady znakomitemu profesorowi wokalistyki Stanisławowi Kopfowi. Od Powstania kontakt się urwał.

3/ Przyszedł do mnie po zamknięciu getta inny mój przyjaciel Stanisław Tempel, inżynier nagrywający w fabryce płyt Syrena Record. Przeszedł on granicę z Wilna, gdzie się ukrywał, z tęsknoty do Rodziny. Mieszkał u mnie parę dni i wbrew moim namowom i ostrzeżeniom poszedł do getta i nigdy go już więcej nie widziałem. (…)[1]

W oświadczeniu Fogg wymieniał jeszcze Ignaca Zalcsztaina, „ukrywającego się gdzieś za szafą u dozorcy przy ul. Dobrej”[2] oraz Tadeusza Glicksberga, kolegę syna Fogga, który uciekł z transportu do Treblinki. Żydowski Instytut Historyczny zaakceptował oświadczenie i skierował do Instytutu Yad Vashem wniosek o nadanie tytułu Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. Yad Vashem uznał, że Fogg uczestniczył w ratowaniu łącznie aż 7 osób[3]. Spośród nich co najmniej Ivo Wesby, jego żona i córka, Ignacy Zalcsztain i Tadeusz Glicksberg przeżyli wojnę.

*

Mieczysław Fogg urodził się w Warszawie 120 lat temu, 30 maja 1901 r. jako Mieczysław Fogiel. Rodzina pochodziła z Niemiec. W młodości Fogg brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, walczył m.in. pod Wilnem i został ranny. Pracował jako kasjer PKP i niemal całą pensję przeznaczał na lekcje śpiewu. Dostał się najpierw do chóru w kościele św. Anny w Warszawie. „Bardzo mnie zdziwiło, kiedy nagle spośród nijakich i wystraszonych głosów, które nam odpowiadały, usłyszałem wybijający się ponad nie wyraźny, donośny, czysty głos, którego dotąd nie słyszałem”[4] – wspominał aktor i reżyser Ludwik Sempoliński. Dzięki jego pomocy w 1922 r. Fogg rozpoczął studia wokalne w Szkole Muzycznej im. Fryderyka Chopina.

Śpiewał jednak głównie na ślubach i pogrzebach. „Dostawałem za taki występ piętnaście do dwudziestu złotych. Jeżeli miałem śpiewać po włosku, kosztowało to pięć, dziesięć złotych drożej”[5] – wspominał. Mimo późniejszych występów, uczył się śpiewu nieprzerwanie aż do wojny – ostatnią lekcję odebrał w 1944 r., podczas powstania warszawskiego.

Chór Dana. Od lewej: Tadeusz Bogdanowicz, Tadeusz Jasłowski, Mieczysław Fogg, Adam Wysocki, Władysław Daniłowski-Dan. Lipiec 1936 r. Narodowe Archiwum Cyfrowe

W 1928 r. Fogg zadebiutował jako piosenkarz w Chórze Dana na scenie teatrzyku Qui Pro Quo. Z chórem założonym przez Władysława Daniłowskiego związany był do 1938 r., koncertując w Polsce, Europie, USA i Związku Radzieckim. Rocznie tworzył około 150 nowych piosenek. Do najbardziej znanych utworów w jego repertuarze należały Jesienne róże, To ostatnia niedziela, Tango Milonga, Już taki jestem zimny drań, Co nam zostało z tych lat. W 1937 r. zwyciężył w plebiscycie Polskiego Radia na najpopularniejszego piosenkarza.

Kiedy na początku okupacji teatry zostały zamknięte, artyści estrady występowali w kawiarniach. Aby się utrzymać, Fogg śpiewał w lokalach dostępnych polskiej publiczności za zgodą władz Polski Podziemnej, jeździł z występami do innych miast. Pracował też jako kelner. Mimo propozycji ze strony Niemców nie podpisał volkslisty.

Po wybuchu powstania warszawskiego Fogg nie uczestniczył w walkach. Pojawiał się za to w zdobytych domach, na barykadach, w szpitalach polowych i w schronach, by śpiewem podnosić powstańców na duchu. Do upadku powstania wraz z akompaniującym mu akordeonistą Wiesławem Brodzińskim dał 104 koncerty. Śpiewał utwory takie jak Hej chłopcy, bagnet na broń!, Piosenkę o mojej Warszawie, powstańczy Marsz Mokotowa.

W marcu 1945 r. otworzył kawiarnię Café Fogg, rok później założył wytwórnię płytową Fogg Record, w czym pomagał mu Wesby. Oba przedsiębiorstwa zostały wkrótce zamknięte przez władze komunistyczne.

*

Przez ponad 60 lat kariery Mieczysław Fogg dał 16 tysięcy koncertów w 32 krajach – ostatni raz wystąpił w 1986 r., w wieku 85 lat.

Nie zdążył jednak osobiście pojechać do Instytutu Yad Vashem w celu odebrania medalu. Zmarł 3 września 1990 r. w Warszawie. „W latach pogardy, kiedy reżim hitlerowski skazał naród żydowski na zagładę on, Mieczysław Fogg, nie pozostał bierny wobec tych zbrodni. Nie tylko śpiewem zagrzewał powstańców Warszawy do walki z okupantem, ale ratował także swoich przyjaciół – Żydów z getta warszawskiego” – wspominał go wtedy Żydowski Instytut Historyczny. Potomkowie Fogga do dziś mieszkają w Warszawie.

*

„O tę pomoc zapytałem pana Mieczysława dopiero podczas naszej ostatniej rozmowy, jesienią 1989” – pisze w swojej biografii artysty Dariusz Michalski. – „Żachnął się:

– O czym tu mówić, proszę pana. Kto był w biedzie, temu należało pomóc. Każde nieszczęście wymaga wsparcia. Zwłaszcza takie. Getto! Pan sobie wyobraża? Miejsce, gdzie mordowano ludzi! Więc pomagałem, komu mogłem. Wciąż się zastanawiam, czy nie mogłem więcej.”[6]

Przypisy:

[1] Za: Dariusz Michalski, Poletko pana Fogga, Warszawa 2015, s. 253.

[2] Tamże.

[3] Fogg Mieczyslaw, The Righteous Among the Nations Database, https://righteous.yadvashem.org/?searchType=righteous_only&language=en&itemId=4014853&ind=NaN, dostęp 28.05.2021 r.

[4] Za: D. Michalski, dz. cyt., s. 28.

[5] Tamże, s. 30.

[6] D. Michalski, dz. cyt., s. 252.

British Actress Helena Bonham Carter Explores WWII Heroism of Her Grandparents in New Series

Shiryn Ghermezian

British actress Helena Bonham Carter speaking with a Jewish woman whose family escaped Czechoslovakia with the help of the actress’ grandmother, Violet Bonham Carter. Photo: Screenshot/”My Grandparents’ War.”

British actress Helena Bonham Carter discovered new details about the heroism of two grandparents during World War II in a new four-part docuseries that debuted Sunday on PBS.

In the premiere episode of “My Grandparents’ War,” Bonham Carter, 54, learned about her paternal grandmother — an air raid warden and politician who spoke out against the rise of Hitler and Fascism in the 1930s — and her maternal Jewish grandfather, a Spanish diplomat who save thousands from the Holocaust.

Bonham Carter’s grandmother, liberal politician Violet Bonham Carter, was the daughter of a former prime minister and close friends with former UK Prime Minister Winston Churchill. She helped Jews from across Europe seek refugee in Britain and campaigned against antisemitism, Helena discovered. The British actress, who played Princess Margaret on The Crown for the past two seasons, met a descendant of a family Violet helped escape from Czechoslovakia, and the survivor shared letters between her parents and Violet.

Helena also saw speeches Violet gave in the 1930s — including a speech at the UK’s Royal Albert Hall, in which she voiced solidarity with the Jewish community amid War War II and slammed the British government for not doing more to help Jewish refugees. As a result of her outspokenness, Violet was put on the Gestapo black list to be arrested and executed in the event of a German invasion. Helena also learned that during the Blitz of 1940–41 in London, Violet remained in the city as a volunteer air raid warden when other citizens fled.

On her Jewish mother’s side of the family, Helena’s grandfather, Eduardo Propper de Callejón, was a Spanish diplomat in Paris during WWII who defied government orders and issued exit visits that helped thousands of people escape Nazi-occupied France in 1940. The travel visas allowed people to cross safely into neutral Spain and then make their way to Portugal and, ultimately, the US. He was punishing for defying orders by being sent to an outpost in Morocco.

In 2008, he was recognized by Yad Vashem as Righteous Among the Nations for his role in saving Jews in the Holocaust.

In Sunday’s episode, Helena met a woman whose Polish Jewish family was saved by the Spanish travel visas. She still had travel documents with the handwriting of Helena’s grandfather, and revealed that one of her ancestors saved by the visas went on to create UNICEF.

“One thing I think about when I often think about the Holocaust is how much was destroyed. But then, the tiny consolation prize is that you meet the one life that was saved,” Helena said. “It’s almost like one humanitarian act breeds a whole genealogy; a whole tree of other humanitarian acts. When you see his signature on a visa it’s exciting, because it brings him back again and makes it real. Makes the myth real.”

Propper de Callejón’s daughter and Helena’s mother, Elaina, said, “[Eduardo] never talked about what he achieved in his life, he was extremely modest. I remember my mother telling me in the evening that she had to take hot water, put a lot of salt in it, and ask my father to put his hands in it because they were so exhausted and crippled by how much he’d been signing, with both hands. But he never spoke about what he’d done.”

The actress encouraged everyone to dig into their family trees. She said, “We carry our grandparents and what they did inside us. They have a lot to teach.”

“I’m so proud to now know that both Eduardo and Violet in the face of strong oppression stood up for what they believed.”

„Chana oddaje Samuela pod opiekę kapłanowi”, Jan Victors/ Wikipedia

Strój, który robi wrażenie [komentarz do parszy Tecawe]

RABIN JONATHAN SACKS
Tłumaczenie: Jolanta Różyło

PARSZA TECAWE 7 MARCA 2020/ 11 ADAR 5780

Parsza Tecawe, w której znajdziemy wyczerpujące opisy kapłańskich świętych szat noszonych „na cześć i na ozdobę”, wydaje się stać w sprzeczności z pewnymi fundamentalnymi wartościami judaizmu.

Szaty mają robić wrażenie i cieszyć oko, judaizm natomiast jest raczej religią ucha niż oka. Jednym z jego kluczowych słów jest szema – słyszeć, słuchać, rozumieć i podporządkowywać się. Czasownik o rdzeniu szin-mem-ajn stanowi ważny element księgi Dwarim – pojawia się w niej ponad dziewięćdziesiąt razy. Żydowska duchowość polega na słuchaniu, nie na patrzeniu. To z tego powodu podczas modlitwy Szema Israel zasłaniamy oczy. Odcinamy się od świata wizualnego i zagłębiamy w świecie dźwięku – słów, komunikacji i znaczeń. 

Powodem tego jest prawdopodobnie batalia, jaką Tora prowadzi z bałwochwalstwem. Inni widzieli bóstwa w słońcu, gwiazdach, rzekach i morzach, deszczach i burzach, w świecie flory i fauny, a następnie tworzyli ich wizualne reprezentacje. Judaizm całkowicie od tych praktyk odchodzi. 

Bóg nie jest w naturze, ale ponad nią. Stworzył ją, dlatego ją przewyższa. W Psalmie ósmym czytamy: „Gdy spoglądam na niebiosa Twoje, dzieło pięści Twoich, księżyc i gwiazdy, któreś ustanowił. Czemże jest człowiek, że pamiętasz o nim, a syn człowieczy, że nań zważasz”. Dla psalmisty ogrom wszechświata i natura są niczym więcej jak tylko „dziełem Bożych pięści”. Boga nie można dostrzec w naturze – Bóg jest ukryty.

Objawia się za to głównie w słowach. U podnóża Synaju Mojżesz powiedział: „I przemawiał Wiekuisty do was z pośród ognia; głos słów słyszeliście, aleście postaci żadnej nie widzieli, a jedynie głos!” (Dwarim 4:12). Eliasz podczas swojego objawienia na górze odkrył, że „nie w trzęsieniu ziemi ani w ogniu był Wiekuisty”, ale w kol demama daka – „szmerze tchnienia łagodnego”. 

Miszkan (Przybytek), a później Mikdasz (Świątynia) były pod tym względem wyjątkowe. Tutaj istotny był element wizualny, a najlepszym tego przykładem są święte szaty kapłanów i arcykapłanów – bigdej kodesz.

To dość zaskakujące. Hebrajski rdzeń oznaczający „ubrania” może znaczyć również „zdradę” – jak w słowach spowiedzi recytowanych w pokutne dni: Aszamnu bagadnu, zawiniliśmy, zdradziliśmy. Za każdym razem, kiedy element odzieży odgrywa w historii istotną rolę, historia owa dotyczy jakiegoś oszustwa albo zdrady. 

Po zjedzeniu zakazanego owocu Adam i Ewa okrywają się figowymi liśćmi. Jakub przebrał się w strój Ezawa, żeby podstępem odebrać swojemu bratu błogosławieństwo ojca. Tamar przebrała się za prostytutkę, aby Juda się z nią przespał. Bracia Józefa posłużyli się jego zakrwawionymi szatami, ażeby okłamać ojca, mówiąc mu, że jego syn został rozszarpany przez dzikie zwierzę. Żona Potifara użyła płaszcza Józefa jako fałszywego dowodu na to, że chłopak próbował ją zgwałcić. Józef zresztą również skorzystał z przebrania egipskiego możnowładcy, gdy jego bracia przybyli do Egiptu po jedzenie. Wyjątkowo dziwne więc, że Tora nagle mówi o elementach odzieży w pozytywnym kontekście.

Ubrania kojarzą się nie z tym, co ukryte głęboko, ale z tym, co na wierzchu – jakie coś sprawia wrażenie, a nie jakie jest w rzeczywistości. Jeszcze dziwniejsze zatem, że są tak ważnym elementem służby kapłańskiej, jako że „człowiek baczy na pozór, ale Wiekuisty baczy na serce” (1 Ks. Samuela 16:7).

Równie niezwykły jest fakt, że po raz pierwszy spotykamy się z ideą uniformu – ujednoliconego stroju noszonego nie ze względu na własne preferencje, ale na piastowane stanowisko, takie jak Koen czy Koen gadol. Judaizm z reguły skupia się na osobie, nie na zajmowanym przez nią stanowisku. Prorocy nie mieli przecież swoich uniformów.

W Tecawe spotykamy się również po raz pierwszy z frazą „na cześć i na ozdobę”, określającą charakter i cel świętych szat. Do tej pory określenie kawod, „cześć”, odnosiło się tylko do Boga. Teraz część tej chwały ma należeć również do ludzi. 

Po raz pierwszy w Torze pojawia się też inne słowo – tiferet – oznaczające wspaniałość i przepych, ale także piękno. Parsza Tecawe wprowadza więc zupełnie nową kategorię – estetykę. Wcześniej czytaliśmy w Biblii o pięknie etycznym, na przykład w historii Rywki, która proponuje wodę słudze Abrahama. Spotkaliśmy się też z pięknem fizycznym. Sara, Rywka, Rachel – wszystkie przedstawione są jako kobiety pełne wdzięku. Jednak dopiero w historii budowy Miszkanu i odprawianych w nim rytuałów mowa jest o kunszcie i pięknie przedmiotów. 

Jest to stały element opis Namiotu, a później także Świątyni. Pierwszą wzmiankę tego rodzaju znajdujemy już w historii związania Izaaka na górze Moria, na której później wzniesiona zostanie Świątynia: „I nazwał Abraham imię miejsca onego: Wiekuisty upatrzy; stąd mówią po dziś dzień: na górze Wiekuistego ukaże się” (Be-reszit 22:14). Akcent niezaprzeczalnie położony jest na aspekt wizualny – Świątynia ma być oglądana i będzie się w niej oglądać.

Dobrze znana modlitwa recytowana w Jom Kipur mówi o mare koen, „wyglądzie kapłana”:

Jak obraz tęczy pojawiającej się wśród chmur…

Jak róża w sercu pięknego ogrodu…

Jak światło lampy migoczące między żaluzjami…

Jak pokój ozdobiony błękitem i królewską purpurą…

Jak lilia pnąca się przez chwasty…

Jak Orion i Plejady oglądane na południu…

Refren modlitwy brzmi: „Jakże szczęśliwe jest oko, które widziało to wszystko”. Dlaczego aspekt wizualny był tak istotny właśnie w kontekście Świątyni i Miszkanu?

Odpowiedź związana jest z historią złotego cielca. Grzech pokazał, że ludziom nie wystarczył Bóg, który nie dawał trwałego i widocznego znaku swojej obecności i komunikował się z ludem tylko przez największych proroków. Tora została dana wszystkim ludziom, nie tylko aniołom czy wyjątkowym jednostkom jak Mojżesz. Trudno uwierzyć w Boga, który jest jednocześnie wszędzie i nigdzie. Trudno utrzymywać relację z Bogiem objawiającym się tylko w cudach i niezwykłych zdarzeniach, ale nigdy w życiu codziennym. Trudno zrozumieć Boga, który manifestuje swoją obecność wyłącznie poprzez akty przytłaczającej mocy.

PRENUMERATA
Miszkan stał się więc namacalnym znakiem Bożej obecności wśród ludu Izraela. Ci, którzy odprawiali w nim rytuały, nie wyróżniali się niczym szczególnym (tak jak było to na przykład w przypadku Mojżesza) – o pełnionej funkcji świadczyło pochodzenie i odpowiednie ubranie. Miszkan potwierdza, że ludzka duchowość związana jest nie tylko z intelektem, ale też z emocjami – z sercem, a nie wyłącznie z umysłem. Stąd estetyka, która służy wywoływaniu respektu i podziwu. W Przewodniku błądzących Majmonides pisze:

Aby zwiększyć poważanie Świątyni, ci którzy w niej służyli, obdarowywani byli szczególnymi honorami; kapłani i lewici byli zatem wyróżnieni wśród pozostałych. Nakazane było, aby kapłani ubrani byli odpowiednio w piękne i dobre szaty, „święte szaty na cześć i na ozdobę”. Wszyscy mieli poważać Świątynię (cz. III, r. 44).

Wspaniałość i splendor świętych szat, Miszkanu i Świątyni miały wzbudzać podziw, choć Rilke twierdził, że „piękno jest wyłącznie początkiem terroru, który jesteśmy jeszcze w stanie znieść”. Miszkan i szaty służących w nim kapłanów miały tworzyć atmosferę czci i szacunku, ponieważ wskazywały na piękno i splendor samego Boga.

Majmonides rozumiał, jakie emocje wzbudza piękno. We wstępie do komentarza do traktatu Awot pisze: „Dusza musi odpocząć i dać odpocząć zmysłom, patrząc na przykład na piękne przedmioty i dekoracje”. Sztuka i architektura mogą pobudzić zmysły i pomóc pokonać przygnębienie.

Majmonides przywiązuje do aspektu wizualnego szczególną uwagę, co pomaga mu wyjaśnić trudne do zrozumienia prawo, według którego kapłan z „cielesną skazą” nie może służyć w Świątyni. Jest to sprzeczne z ogólną zasadą Rachmana liba baj, „Bóg pragnie serca”. To wykluczenie – pisze Majmonides – nie ma nic wspólnego z modlitwą czy służbą kapłańską, ale z postawami ludzi. „Tłum nie ocenia człowieka na podstawie jego prawdziwego ja”, ale na podstawie wyglądu. Nie jest to być może w porządku, ale musiało zostać wzięte pod uwagę, ponieważ celem Miszkanu było przybliżenie ludziom doświadczenia Boga dzięki powtarzanym regularnie czynnościom wykonywanym przez zwykłego człowieka. Zadaniem kapłana było uświadomienie ludziom, że Bóg jest wśród nich obecny, mimo że go nie widzą.

W życiu duchowym jest więc miejsce na estetykę. Współcześnie osobą, która wyczekiwała odrodzenia się sztuki żydowskiej w Ziemi Izraela, był Raw Kuk. On kochał Rembrandta. Mawiał, że światło w jego obrazach to światło pierwszego dnia stworzenia. Raw wspierał również, choć ostrożnie, Akademię Sztuk Pięknych Bezalel – jeden z pierwszych przejawów tego odrodzenia.

Hidur micwa – rabiniczna zasada „upiększania” przykazania – ma swój początek w historii Miszkanu. Starożytna Grecja różniła się od Izraela tym, że Grecy wierzyli w świętość piękności, Żydzi zaś w hadrat kodesz, piękno świętości.

Wierzę, że piękno ma moc, która zawsze miała swoją duchową rolę w judaizmie. Jego celem jest uświadamianie nas, że wszechświat to dzieło sztuki, będące świadectwem najwyższego Artysty.

Contact
Germany’s Failed Hezbollah Ban

Soeren Kern

• In retrospect, Germany’s much-vaunted Hezbollah ban appears to have been little more than a publicity stunt aimed at silencing critics of the German government’s pro-Iran foreign policy.
• Hezbollah has effectively evaded the ban by transferring many of its activities to charities and cultural centers controlled by Iran.
• Iran’s main base of operation in Germany is the Hamburg-based Shiite Imam Ali Mosque and the associated Islamic Centre of Hamburg (Islamisches Zentrum Hamburg, IZH).
• “Like all pro-Iranian institutions, IZH is based on the model of the Islamic state of Allah and the ideas of the 1979 revolution with the aim of expanding and Islamizing the entire world. Western values, liberal ideas or the free democratic basic order are in contradiction to this. Due to the history and the animosity between Iran and Israel, the teachings of IZH have a strong anti-Semitic and anti-Israeli attitude.” — Annual Report for 2020, Germany’s domestic intelligence agency, Hamburg branch.
• “Although it contains ‘democratic’ elements, this doctrine does not serve to establish the rule of the people, i.e., democracy, but rather to establish the rule of Allah, whose ‘guardians’ are Shiite Islamic scholars. Therefore, Hezbollah spreads an extremist Islamist ideology and represents a threat to the constitutional order.” — Annual Report for 2020, Germany’s domestic intelligence agency, North Rhine-Westphalia branch.
• “For Hezbollah, Germany represents a space for logistical and financial support services. Although its supporters in Germany are well networked internally, they are not very visible to the outside world because they are careful not to be openly connected with Hezbollah.” — Annual Report for 2020, Germany’s domestic intelligence agency, Rhineland Palatinate branch.
• “One gets the impression that no one has really tried to completely shed light on and smash the structures of Hezbollah in Germany.” — German MP Benjamin Strasser.
• The Hezbollah ban was in fact a compromise measure between German lawmakers who wanted to take a harder line against Iran and those who did not. As a result, the ban fell far short of a complete prohibition on Hezbollah and was apparently aimed at providing the German government with political cover that allowed Germany to claim that it had banned the group even if it had not.

One year after Germany banned Hezbollah from operating on its soil, the Iran-backed, Lebanon-based Shiite terrorist group’s presence in Germany is stronger than ever. Iran’s main base of operation in Germany is the Hamburg-based Shiite Imam Ali Mosque (pictured) and the associated Islamic Centre of Hamburg (Islamisches Zentrum Hamburg, IZH). (Image source: Staro1/Wikimedia Commons)