Instytuty kulturalne UE o Żydach i Holokauście

EUNIC Warszawa (warszawski oddział sieci Narodowych Instytutów Kultury Państw UE) organizuje konferencję zatytułowaną “Europejskie rozmowy. Żydzi i Holokaust w dyskursie publicznym w Europie”.

Obecność Żydów w Europie i ich Zagłada, do której tu doszło, stanowią ważne elementy powojennego dyskursu publicznego w większości europejskich krajów. Najgorętsze spory i dyskusje zostały wywołane przez rozliczenia nazistowskiej przeszłości i współudziału w zbrodniach na Żydach w czasie Holokaustu.

Dyskusje te w poszczególnych krajach są na różnym etapie – w jednych są mocno zaawansowane, w innych dopiero się rozpoczynają. W niektórych krajach równie ożywione debaty dotyczą zagadnień współczesnych – Izraela, dopuszczalności uboju rytualnego czy obrzezania.Specjaliści z Austrii, Szwajcarii, Rumunii, Węgier i innych krajów przedstawią w trakcie jednodniowej konferencji najważniejsze debaty, jakie odbyły się w ich krajach w ciągu ostatnich lat. Konferencja jest również okazją do spotkania młodych liderów społeczności żydowskich z kilku europejskich krajów i rozmowy na temat perspektyw ich rozwoju.

Podczas konferencji wystąpi również rzecznik prasowy Ambasady Izraela i tłumacz literatury hebrajskiej Michał Sobelman, wygłaszając wykład, pt. “Między Wisłą a Jordanem. Być Polakiem w Izraelu”.

• Data i czas: poniedziałek, 2015.06.15, 10:00 – 17:30
• Miejsce: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN,
  ul. Anielewicza 6, Warszawa
• Strona internetowa: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN

Córka rabina

Katarzyna Kozłowska

Życie codzienne ortodoksji żydowskiej w wyznaniach kobiety na pograniczu światów

W książce „Córka rabina” miesza się opowieść kobiety poszukującej prawdy z intymnym i szczerym wyznaniem najgłębszych lęków, dalece odchodząca od jednostajnych spraw religijnych.

Błyskotliwie napisana, językiem kompletnie przystępnym dla laików, autobiografia to historia radykalnej społeczności ortodoksyjnych Żydów widziana oczami Revy Mann. Historia spisana daje wrażenie autentycznego współuczestniczenia w poszukiwania sensu życia oraz jego ukrytych prawd. Nasze współuczestniczenie będzie polegało na wsiąknięciu w skórę dziewczyny wyzwolonej, tej wychowanej w liberalnym Londynie oraz jej przemianie u wzgórz Jerozolimy, próbie bycia świętą Żydówką na wzór biblijny.

„Skąd człowiek może wiedzieć, że odpokutował już za wszystko? Być może dzisiaj nie plami nas grzech, ale w przeszłości przecież grzeszyliśmy”

Trajektoria losu córki rabina to podróż od dna upodlenia do świadomego wyboru bycia stateczną małżonką rozmodlonego ucznia szkoły talmudzkiej. Potwornie osobista, autobiograficzna jazda bez cienia hipokryzji a także nazywająca po imieniu i z zachowaniem każdego detalu swoje ekscesy. Mann otwiera drzwi do świata zamkniętej społeczności „ja, pokutująca za mnóstwo różnych występków, pragnąca zmienić swoje dotychczasowe życie i żyć wedle prawa żydowskiego”.

„Jestem córką ortodoksyjnego rabina, jak i wnuczką rabina, który był kiedyś naczelnym rabinem Izraela, więc dobrze znam ich religijny świat”. Jednak jak sama autorka przyznaje po pobycie w żeńskiej jesziwie spędzonej na nauce praw szabasu, „świat ortodoksji jest jeszcze bardziej skomplikowany niż sądziłam”. Obdarzona zmysłem obserwacji z wrodzoną lekkością wnika w starannie chroniony świat uczennic narodu wybranego, nagminnie prowokując: „Tora nigdzie nie zabrania lesbijskich stosunków seksualnych, w przeciwieństwie do homoseksualizmu uważanego za wielką obrzydliwość”. Jej lesbijskie doświadczenie z Amerykanką z Arizony to pociecha odnaleziona, migocący płomień Tory w oczach dziewczyny i strach, że donos do rabinów przekreśli szanse dziewczyn na znalezienie dobrego męża i zbudowanie prawdziwie świętej żydowskiej rodziny.

Młode dziewczyny szukające bogobojnego przyszłego męża przeważnie spotykają się w recepcji hotelu King David w Jerozolimie. Bohaterka po wielu próbach znajduje chasyda Symchę, który w ramach oświadczyn wręcza jej…żydowski modlitewnik z psalmami. „Szkoda, że nie wychodzisz za tego adwokata, Philipa Newmana, tylko za jakiegoś Symchę”. Rabinaccy rodzice nie będą z zachwytem wykrzykiwać Mazeł Tow. Świat podług żydowskiej religii z pewnością nie jest czarno biały jak laikom się wydaje.

„Szwirat ha- kelim – kiedy pęka łupina, uwolnione zostają iskry prawdy”

Maksyma chasydzka

Piękne są opisy codziennego życia młodego zespolonego pod chupą małżeństwa. Jerozolima w dzielnicach ortodoksyjnych wciąż wygląda jak dziewiętnastowieczna Polska. Mąż Revy Symcha większość czasu spędza na modłach i różnych spotkaniach szabasowych. „Czuje się tak samotna jak dzień szabasu, kiedy Bóg stworzył wszystkie dni tygodnia i połączył je w pary: niedzielę z poniedziałkiem, wtorek ze środą, a czwartek z piątkiem – lecz kiedy usłyszał, jak sobota, czyli szabas szlocha w samotności, ponieważ nie ma towarzystwa, zaproponował, że On sam zostanie jej partnerem”.

W książce o córce rabina mnóstwo jest ponadto fantastycznych wskazówek jak i po co rozwijały się pewne mody, przesądy czy zabawne nieporozumienia wynikające z braku ludzkiego spoiwa z tym dziwnym światem ortodoksji życzącym sobie gut szabes. Na przykład czemu w tropikalnym Izraelu chasydki noszą dwie pary grubych rajstop naraz? Instytucja swatki jako norma? Jak ukoszernić gotujące się jajko? Dlaczego młodzieńcy w czasie czytania Tory kiwają się w przód i w tył? Co to jest święto Purim? Na te i inne ciekawe pytania Reva Mann odpowiada nam z dużą dozą ironii oraz z błyskiem zapalanej przysłowiowej żarówki „Ależ to proste!” Na styku dwóch światów jak żaden inny człowiek rozumie wagę dziwnych pytań przeważnie bez odpowiedzi. Z Mann wszystko jest jasne jak żydowski bajgiel.

Mimo trudów i znojów w jej biografii uwaga jest skupiona na żyjącej tkance świata zwyczajów i obyczajów ortodoksyjnych Żydów a także pełen ezoterycznego dociekania i cytatów ze świętych Ksiąg. Jednak tu i ówdzie słychać klaksony w Tel Awiwie i rock ‘n’ rollowy pogłos młodości spędzonej w Londynie. Genialne rozpisanie śniadania chasydzkiego męża Revy Symchy oraz posiłek pracownika fizycznego remontującego ich mieszkanie pokazuje głęboką przepaść i niepewność Revy co do dalszego trwania w nazbyt zakleszczonej sytuacji. „Nie mogę już dłużej oddzielać tych dwóch sfer mojej osobowości niczym nabiału i mięsa w kuchennym kredensie.” Pojawienie się na świecie dzieci Adele, Jankiela, Lei buduje kolejne mury niezrozumienia. Bohaterce głównej jest nieswojo w pułapce między szyderstwami rodziców a pobożnością męża. Mąż Symcha nie zwraca uwagi na rzeczywistość sam wyglądając niczym przedpotopowy mędrzec, starając się zachowywać bardziej religijnie od największych rabinów. Jak uważa Reva deformując przy tym świętość zamieniając ją w niereformowalny dogmat. Atmosfera pożycia dwojga ludzi jest gęsta od niewypowiedzianych wyrzutów.

Mimo wszystko, nie odnajdziemy tutaj potwornie ciężkich terminów Shoah ani Auschwitz. To raczej mimo wszystko życiowa historia przeplatana wydarzeniami radosnymi oraz słabszymi momentami życiowego zachwiania (choroba siostry Michelle, rozwód, rak, samobójstwo matki). Książka napisana lekkim, fantastycznym piórem opisuje przenikanie dwóch zakazanych sobie światów tej religijnej ortodoksji i liberalnej świeckości oraz końcowe wyzwolenie z okowów. „Kręgi, które zataczałam wokół Symchy pod chupą, powoli się rozchodzą, pozwalając mi niemal tanecznie wkroczyć w nowe życie”. O jakie wyzwolenie chodzi i jak wygląda życie po życiu, po odpowiedź warto sięgnąć do książki.

Mann, Reva. 2010, Córka rabina o seksie, narkotykach i ortodoksyjnych Żydach opowieść prawdziwa. „The Rabbi’s Daughter”. Wydawnictwo Cyklady, tłum. Maciej Świerkocki

Sheldon Adelson To Host Secret Anti-BDS Summit for Jewish Donors

Nathan Guttman

Nathan Guttman

Nathan Guttman staff writer, is the Forward’s Washington bureau chief. He joined the staff in 2006 after serving for five years as Washington correspondent for the Israeli dailies Ha’aretz and The Jerusalem Post. In Israel, he was the features editor for Ha’aretz and chief editor of Channel 1 TV evening news. He was born in Canada and grew up in Israel. He is a graduate of the Hebrew University of Jerusalem. Contact Nathan at guttman@forward.com, or follow him on Twitter @nathanguttman

Washington – Leading Jewish mega-donors have summoned pro-Israel activists for a closed-door meeting in Las Vegas to establish, and fund, successful strategies for countering the wave of anti-Israel activity on college campuses.

The meeting, taking place this weekend, will be hosted by casino billionaire Sheldon Adelson and was organized by several other top Jewish funders, including Hollywood entertainment mogul Haim Saban, Israeli-born real-estate developer Adam Milstein and Canadian businesswoman Heather Reisman.

Organizers have sought to keep the gathering secret and have declined to respond to inquiries from the Forward that would confirm the upcoming meeting with two separate informed sources.

The planned Vegas summit marks a shift in approach on the issue of anti-Israel activity on college campuses, whose growth in recent years has captured a top spot on the Jewish communal agenda, The initiative, in this case, did not come from students on the ground, nor did it emerge from work of the many organizations involved in pro-Israel activism on campus. Instead, it is an idea coming from wealthy Jewish philanthropists who have decided to take action. Their communiqués to Jewish groups invite them to come and brainstorm with them during a weekend gathering at the Venetian, Adelson’s luxury hotel on the Las Vegas Strip.

Saban, a Los Angeles billionaire who is also a major Democratic donor with close ties to the Clintons, has been discussing the idea for more than a year, one source with firsthand information of the initiative said. Saban has spoken to Israeli officials, including the former ambassador to Washington Michael Oren and top officials in the Israeli foreign ministry, about setting up a special task force to deal with increased calls on campuses to adopt measures of boycott, divestment and sanctions against Israel, measures commonly referred to as BDS.

According to an official in the Jewish community, it was another California philanthropist of Israeli background, Milstein, who put together the initiative. He got mega-donor Adelson and Reisman, who in recent years has been increasingly involved in initiatives to support Israel, on board.

The donors’ invitation came as somewhat of a surprise to at least some of the invitees. An official with one major group said leaders of the organizations were not aware of the initiative before receiving the last-minute invite and had not been consulted as it was crystallized. The official added that leaders of these groups were not quite certain what the goal of the Vegas summit is. Another Jewish organization official made clear that while his group intends to participate, it will not dispatch a top-level leader to the event.

All Jewish organizations contacted by the Forward declined to speak on record, citing the request of organizers to keep the gathering away from the public eye.

According to several prospective participants, Jewish groups planning to attend the meeting include Hillel, StandWithUs, the Anti-Defamation League and the Jewish Federations of North America. The Israel Action Network, a communal body created specifically to counter BDS and delegitimization of Israel, will not attend, although it will be represented by one of its parent organizations, JFNA.

J Street U, which is the student arm of the dovish Israel lobby, has a presence on most campuses and opposes BDS, was not invited.

The purpose, an official with one of the groups invited said, was to “find the best strategies” for countering campus anti-Israel campaigns and to “make sure there is funding” for those programs. However, groups were not asked to prepare a pitch to present to the panel of Jewish mega-donors.

Another official explained that the request for secrecy was “reasonable” because “it makes sense not to have the public in the room when you sit with funders to set priorities.”

Campus activity has been among the fastest-growing fields in Jewish organizations. Most major groups, including the American Israel Public Affairs Committee, the ADL and the American Jewish Committee, have set up operations geared at students, alongside groups whose main focus has always been campus activity, such as Hillel and ICC. Yet despite the growth in pro-Israel activism, pro-Palestinian-driven protests and resolutions have been on the rise. The past year has seen a record number of 15 universities adopt resolutions demanding divestiture of college funds from Israel.