Archive | April 2024

Jarosław Sidorowicz, Dorota Gut

(Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl)

Kilkadziesiąt osób protestowało w czwartek po południu (11.04) przed krakowskim Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK domagając się odwołania wystawy prac izraelskiego artysty. Wchodzący na wernisaż musieli przejść pod transparentem “Przejdź tędy, jak popierasz ludobójstwo”, wśród okrzyków: “hańba”.

Protest zorganizowała grupa “Kraków dla Palestyny”, skupiającej m.in. Palestyńczyków mieszkających w Krakowie i ich sympatyków. Domagali się odwołania czwartkowego wernisażu i wystawy “Rysownik na linii frontu” prezentującej prace Michela Kichka, izraelskiego karykaturzysty i twórcy komiksów.

Protest przed muzeum MOCAK

Pod muzeum zebrała się po południa grupa kilkudziesięciu osób. Skandowali “Stop apartheidowi”, “Wolna Palestyna”, “Dość bombardowań, dość ludobójstwa, dość okupacji i apartheidu”, “Kraków i Gaza wspólna sprawa”. Przynieśli ze sobą też portret Damiana Sobóla, Polaka zabitego w Strefie Gazy podczas ataku na konwój organizacji “World Central Kitchen”, skandując też “Sprawiedliwość dla Damiana”.

Protestujący zastawili wejście do muzeum. Wchodzący musieli przecisnąć się pod transparentem “Przejdź tędy, jak popierasz ludobójstwo”. Jak ktoś z gości wchodził, krzyczano “hańba”. Doszło do drobnych przepychanek z ludźmi, którzy chcieli wejść na wernisaż, ale nie przechodzić pod transparentem. Na miejscu była policja, ale nie interweniowała.

Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Członkowie grupy “Kraków dla Palestyny” skierowali list otwarty do Marii Anny Potockiej, dyrektorki MOCAK-u w sprawie wystawy. Domagając się jej odwołania, piszą w nim o sytuacji w Gazie i działaniach prowadzonych przez izraelską armię, o tysiącach ofiar wśród ludności cywilnej, głodzie i represjach. Artyście zarzucają karykaturzyście z Izraela, że “jawnie głosi propagandę okupanta i zaprzecza trwającej tragedii”.

Michel Kichka: Jestem zatrwożony ofiarami po obu stronach konfliktu

Maria Anna Potocka, dyrektor MOCAK zamieściła oświadczenie na internetowej stronie muzeum. Pisze w nim, że Michel Kichka “wielokrotnie wyraził swoje krytyczne podejście do agresywnej polityki. Na obecnej wystawie w MOCAK-u prezentuje gorzko-prześmiewcze spojrzenie na działania polityków rosyjskich i izraelskich”.

Sam artysta choć przyznaje, że “7 października, w dniu barbarzyńskiego ataku Hamasu na Izrael, zmienił się sposób, w jaki pracuje i pociągnięciami ołówka i pędzla stara się wspierać swój naród” to jednak deklaruje, że odnosi się krytycznie “do polityki i priorytetów rządu Izraela”, i jest zatrwożony losem niewinnych ofiar po obu stronach konfliktu.

Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com

Amos Oz: Obiecałem żonie, że nie będzie dnia, w którym by się nie śmiała

Apr11

Amos Oz (Fot. Adam Golec / Agencja Wyborcza.pl)

Amos Oz: Obiecałem żonie, że nie będzie dnia, w którym by się nie śmiała

Paulina Reiter

Miłość nie jest słodka. Łączy skrajne poświęcenie ze skrajnym egoizmem. Zawiera w sobie potrzebę, by poświęcić się dla ukochanej osoby, a także by tę ukochaną osobę posiąść. By dominować i zostać zdominowanym. Przypominamy rozmowę Pauliny Reiter z Amosem Ozem

W kwietniu 2024 r. “Wysokie Obcasy” świętują 25 urodziny. Z tej okazji przypominamy 25 przełomowych tekstów, które ukazały się na naszych łamach w ostatnim ćwierćwieczu.

Wywiad ukazał się w “Wysokich Obcasach” 23 grudnia 2017 r.

W „Opowieści o miłości i mroku” opisuje pan, jak ojciec tłumaczy panu znaczenie słów. Czy mógłby pan zrobić to samo dla mnie i wytłumaczyć mi, czym jest miłość?

Amos Oz: Nie jestem pewien, czy potrafię to wytłumaczyć, ale mogę spróbować ją opisać. Zacznijmy od tego, że słowo „miłość” we wszystkich językach zostało niezwykle nadmuchane. Stało się niejasne i tak pojemne, że niemal straciło wyjściowe znaczenie.

W latach 60. byłem 30-latkiem, czyli trochę zbyt stary jak na hipisa, ale pamiętam bardzo wyraźnie, jak wielkie wrażenie zrobiła na mnie idea, że miłość jest odpowiedzią na wszystkie problemy świata. „All you need is love” – śpiewali Beatlesi. Hasła głosiły: „Make love, not war”. Zaczarowało mnie to. Nie chcemy komunizmu, nie chcemy kapitalizmu, nie chcemy syjonizmu – chcemy miłości! Każdy będzie kochał każdego i świat zostanie uratowany.

Niestety, przez lata stawałem się coraz bardziej sceptyczny, gdy chodzi o tę ideę. Doszedłem, poprzez osobiste doświadczenia, do dwóch prostych prawd. Po pierwsze, że miłość to rzadko spotykany minerał. Nie jest możliwe – ze względów fizycznych i emocjonalnych – by kochać całą ludzkość.

Jeśli ktoś twierdzi, że kocha Amerykę Łacińską albo że kocha ludzi ubogich, albo że kocha kobiety – to znaczy, że nie kocha tak naprawdę nikogo. To zwykłe frazesy.

Po drugie, zdałem sobie sprawę, że miłość nie jest aż tak słodka, jak przedstawiano ją nam, gdy byliśmy młodzi – w literaturze sentymentalnej, w kinie. Miłość łączy skrajne poświęcenie ze skrajnym egoizmem. Zawiera w sobie jednocześnie potrzebę, by poświęcić się dla ukochanej osoby, a także by tę ukochaną osobę posiąść. By dominować i zostać zdominowanym. Więc miłość ma zapewne wiele twarzy, lecz słodka nie jest. Ten obraz pary trzymającej się za ręce, idącej w stronę zachodu słońca przez ukwiecone pole, najlepiej boso…

Wszyscy tego pragniemy.

Bo było to naszą strawą emocjonalną w czasach młodości. Ale to niebezpieczny obraz. Stwarza oczekiwania, których żadna miłość nie jest w stanie spełnić.

Co więcej, jest w niej niebezpieczny, gwałtowny, a nawet śmiertelny składnik. Miłość i nienawiść są bardzo podobne. Kiedy kochamy kogoś, nie możemy przestać o nim lub o niej myśleć. Gdzie jest teraz? Czy zjadła śniadanie? Z kim się spotyka? Czy jest szczęśliwa? Kiedy nienawidzimy, również mamy obiekt przez cały czas na radarze. Co robi? Co ma na sobie? Czy jest, o zgrozo, szczęśliwa? Bardzo podobne uczucia. Dlaczego?

Bo i w miłości, i w nienawiści jest silny element zaborczości. Nie przypadkiem zazdrość jest mieszaniną miłości i nienawiści. Pojawia się tam, gdzie się przecinają.

I ostatni wniosek, który wynika z mojego doświadczenia: za miłość zawsze płacimy częścią naszej wolności. Ja byłem gotowy, by zapłacić tę cenę, bo nigdy nie byłem fanatyczny, jeśli chodzi o moją wolność. Ale również starałem się nie być fanatykiem, gdy szło o moje miłości.

Znam ludzi, którzy mówią, że miłość ich wyzwala. Że właśnie daje im wolność.

Nie wiem, co mają na myśli. Może dla ludzi, których seksualność w dzieciństwie była tłumiona, miłość jest wyzwalającym doświadczeniem. Ale to wyzwolenie raczej zmysłowe niż emocjonalne.

Bo i w miłości, i w nienawiści jest silny element zaborczości. Nie przypadkiem zazdrość jest mieszaniną miłości i nienawiści. Pojawia się tam, gdzie się przecinają.

Znam ludzi, którzy mówią, że miłość ich wyzwala. Że właśnie daje im wolność.

Czy jest to związane z takim uczuciem, którego czasami można doświadczyć w seksie, że stajemy się jednym, przenikamy się?

Tak myślę. I z biblijną ideą, by „poznać kobietę”. To wyrażenie zostało zwulgaryzowane, bo dziś poznać kobietę to zabrać ją do łóżka, uprawiać z nią seks. Ale biblijne słowo „dá ‘at” z Księgi Rodzaju oznacza dużo więcej. Oznacza „stać się jej częścią”. „Dá ‘at” to nie tylko wiedza, poznanie, zrozumienie – poznać kobietę to być z nią jednym. I tak głosi Księga Rodzaju: dlatego opuści człowiek ojca swego i matkę i złączy się ze swoją żoną, i będą oboje jednym ciałem.

Oczywiście, to tylko chwile. Nie miesiące, nawet nie tygodnie czy dni. Nawet nie kilka godzin. To pojedyncze chwile. Ale te chwile są skarbem. Podgrzewają miłość w chłodniejsze dni.

Dlaczego ludzie uważają miłość za tak ważną część życia?

Po części przez systematyczne pranie mózgu, które zaczyna się od Jezusa Chrystusa, mojego ukochanego krajana. Jezus jest mi bardzo bliski, ale różnimy się w jednej lub dwóch sprawach. Jedna z idei, co do której się nie zgadzamy, podobnie jak z hipisami, to pomysł, że miłość jest odpowiedzią na wszystko. Nie jest. Po pierwsze, dlatego że ta kołdra jest zbyt krótka i wąska, by przykryć całe społeczeństwo, naród, ludzkość. A po drugie, dlatego że miłość jest niebezpieczna. Zgadzam się z tym, co mówi w mojej książce „Judasz” Gerszom Wald, że miłość jest niepewną, wręcz niebezpieczną podstawą dla społecznych czy politycznych relacji, a na pewno nie może zastąpić w tych relacjach sprawiedliwości i szczodrości.

Pisze pan też, że miłość jest jak choroba albo wirus.

Cóż, tak miłość opisywana jest w pieśni Salomona – jako choroba. I taki jej obraz znajdziemy w dziełach romantyków.

Jeśli jest jak wirus, to jej nie wybieramy, lecz łapiemy. Ale przecież wszyscy chcemy miłości. Więc to tak, jakbyśmy chodzili bez szalika w chłodny dzień.

Tak, zgoda, chcemy miłości. Chcemy, bo z pewnym wyjątkiem rodzimy się w kochających ramionach matki. I potem szukamy takich kochających ramion przez resztę życia. Element wyboru jest tu bardzo ograniczony. Niektórzy ludzie chcieliby usiąść i napisać sobie listę cech, które są pociągające, i potem z tą listą w ręku iść na poszukiwania jak na rynek. Nie. Miłość tak nie działa.

Miłość, jak wiemy, to mało prawdopodobna iskra, która czasami zapłonie między kobietą i mężczyzną lub mężczyzną i mężczyzną, lub kobietą i kobietą.

Jej pojawienie się jest tajemnicze.

Może lepiej zrozumiem, czym jest miłość, jeśli opowie mi pan swoją historię miłosną.

Ach, to bardzo długa historia. Moja żona i ja jesteśmy małżeństwem od 58 lat. Nasz przypadek jest szczególny, bo moja żona, tak się składa, jest również moim najlepszym przyjacielem. To rzadko spotykane. Pośród znajomych par obserwuję, że albo mało się przyjaźnią, za to bardzo kochają, albo na odwrót.

Czy ta przyjaźń właśnie stwarza szansę długiego związku?

Nie wiem, czy to jest klucz do trwałego związku, ale na pewno przyjaźń bardzo go ułatwia. Bo miłość ma swoje górki i dołki. Potrafi boleć, ranić, obrażać. Każda miłość. Jeśli zaś kochankowie są również przyjaciółmi, łatwiej jest przerzucać mosty ponad przepaściami, ponad lodowatymi chwilami.

W „Opowieści o miłości i mroku” pisze pan o tym, jak brzydka potrafi być miłość w porównaniu z przyjaźnią.

Mama powtarzała mi, bym pamiętał, że w większości przypadków przyjaźń ma większe szanse na przetrwanie niż miłość. W przypadku moim i Nily jednak te dwa uczucia się łączą.

Co jeszcze?

Mamy śródziemnomorskie temperamenty, gdy jesteśmy na siebie źli – krzyczymy. Od razu. Nie chowamy urazy.

Jeśli miałbym wybierać między życiem w filmie Ingmara Bergmana z jego długimi, budzącymi poczucie winy chwilami milczenia a życiem w filmie Felliniego, w którym ludzie na siebie krzyczą cały czas pełnym głosem – głosuję na Felliniego. Wierzę w komunikowanie się, nawet jeśli oznacza od czasu do czasu tłuczenie talerzy.

Potrafimy też śmiać się z siebie nawzajem i z samych siebie.

Moja mama zawsze mi mówi, żeby nie traktować się tak śmiertelnie poważnie w małżeństwie.

I ile lat pani rodzice są ze sobą?

45.

Proszę przekazać im ode mnie, że pierwsze 50 jest najtrudniejsze. Potem jest coraz łatwiej.

Ale tak, pani mama ma rację, umiejętność śmiania się z siebie nawzajem, z samego siebie jest wyzwalająca. Rozcieńcza gniew. Bo gniew jest jak gaz, jeśli da mu się ujście, to się ulotni. Jeśli zaś pozwolimy mu się zbierać, zatruje ciało i duszę. Potrafi być zabójczy. Ludzie naprawdę umierają z gniewu. Ale…

Ale czy pan mi opowie tę historię miłosną?

No, może część. Przyjechałem do kibucu Chulda z Jerozolimy, gdy miałem 14 lat. Chłopiec z miasta, chudy, blady, niski, mało atrakcyjny, bardzo introwertyczny, szalenie nieśmiały, całkowicie zawstydzony, jeśli idzie o dziewczyny. Zostałem purytańsko wychowany i chodziłem do religijnej szkoły dla chłopców. Dziewczynki były dla mnie jak kosmici.

Ale atrakcyjni kosmici.

O tak. Bardzo mnie pociągały. Nie wiedziałem jednak, co w nich jest tak atrakcyjnego. Były tajemnicą, zagrożeniem. Były z innej planety.

Moi koledzy szkolni i ja w tej szkole religijnej mieliśmy zwyczaj wspinania się na mur szkoły dla dziewcząt, która była obok, żeby podejrzeć, co one robią, jak żyją. Byliśmy zszokowani, gdy zobaczyliśmy, że podczas przerwy tak jak my grają w piłkę i piją wodę z kranu na podwórku.

Czyli jednak mieliśmy coś wspólnego z tymi kosmitkami! Gdy mieliśmy po 13, 14 lat, pojawił się w nas gniew. Bo młodzieniec w tym wieku jest niewolnikiem hormonów. Byliśmy źli na dziewczęta, bo miały skarb, którego pragnęliśmy, ale nie chciały się nim z nami dzielić. Są okrutne, bez serca – uważaliśmy. Dlaczego są tak skąpe? Oczywiście nie myśleliśmy wcale o tym, że te nieliczne z nich, które podzieliły się swoim skarbem z chłopcami, były natychmiast wyzywane od najgorszych, stracone dla świata, dla małżeństwa, dla przyjaźni. Nie zdawaliśmy sobie sprawy, że stawiamy te dziewczęta w niemożliwej sytuacji – jeśli nie oddadzą swojego skarbu, są potworne, jeśli się nim podzielą, też są potworne.

A potem przybyłem do kibucu Chulda, gdzie były dziewczyny, które nosiły ekstremalnie krótkie kibucowe spodenki. Krótsze niż w moich najśmielszych fantazjach. I były dość swobodne, jeśli chodzi o kontakt cielesny, otwarcie rozmawiały o seksie, a nawet go uprawiały w wieku 15, 16 lat. Ja byłem lata świetlne od takiej swobody. Po części dlatego, że moja matka zabiła się, gdy miałem 12 lat, i było dla mnie zupełnie jasne, że skoro porzuciła mnie w ten sposób, to znaczy, że mnie nie kochała. Musiało być we mnie coś okropnego. A jeśli ona mnie nie kochała, to żadna kobieta nigdy mnie nie pokocha.

Czułem, że jestem nieatrakcyjny, i to sprawiało, że byłem nieatrakcyjny.

Więc pośród tej całej kibucowej zabawy, tańca, dotykania się, przytulania, żartów, swobodnych dyskusji, wiecznego lata stworzyłem sobie bańkę, w której wiodłem klasztorny żywot. Patrzyłem na dziewczęta z daleka i przez myśl mi nie przeszło, że mógłbym zasłużyć na łaskę kobiecego dotyku.

A Nily?

Nily była najpiękniejszą dziewczyną w naszej klasie. Otaczał ją krąg admiratorów, zalotników i przyjaciół. Śmiała się, żartowała, tańczyła, śpiewała – wszystko to olśniewało mnie jak słońce. A w słońce nawet nie śmiemy spojrzeć, a co dopiero fantazjować o podróży w jego stronę.

Więc przez pierwszych kilka lat w kibucu czasami dzieliłem się z Nily swoimi wierszami. Pisałem nędzne sentymentalne wiersze. Chciałem zobaczyć, czy ją rozbawią – czasami tak się działo. Te wiersze traktowałem jak dar, który składa się bogini. Nikomu innemu ich nie pokazywałem. I z rzadka zdarzało nam się rozmawiać. Była szczodra, więc od czasu do czasu zwracała się do mnie kilkoma słowami, darowała mi uśmiech. Miała bardzo demokratyczne podejście, postępowała tak ze wszystkimi, nie tylko ze mną. Nie czułem się wyjątkowy. Dziś mówi mi, że byłem, ale nadal jej nie wierzę.

Potem przez jakiś czas miałem dziewczynę, a nawet kilka dziewczyn, spoza kibucu, a Nily miała wiele romansów i związków. Wszystko to zmieniło się właściwie w jedną noc, gdy mieliśmy 20 lat i kiedy staliśmy się kochankami i odkryliśmy, że przez cały ten czas byliśmy zakochani w sobie.

Dla mnie to było objawienie. Nigdy nie podejrzewałem, że Nily mógłby podobać się ktoś taki jak ja. Dziś wiem, że pociągało ją to, że byłem inny niż wszyscy, jak stworzenie z innej planety. Byłem dla niej kosmitą.

Na czym polegało to objawienie? Co pan zrozumiał tamtej nocy?

Widzi pani, w tamtych czasach pociągały mnie seksualnie prawie wszystkie kobiety, niezależnie od wieku. To był czas ognia, buchającej lawy. Ale bałem się kobiet. Natomiast nigdy nie bałem się Nily. Była odległa, niedostępna, ale nigdy groźna. Dość dużo czasu zajęło mi zrozumienie, że to, że się jej nie obawiam, oznacza, że Nily przekazuje mi pewien rodzaj poczucia bezpieczeństwa. Poczucie bezpieczeństwa jest podstawą pewności siebie, a pewność siebie nas buduje, pozwala poczuć, że, owszem, możesz dotknąć.

AMOS OZ Z ŻONĄ NILI OZ. RZYM, 2012 R. FOT. ELISABETTA A. VILLA / GETTY IMAGES

To poczucie bezpieczeństwa łączy się z potrzebą odnalezienia kochających ramion, o której pan już mówił?

W moim przypadku tak, ale nie mogę generalizować. Bywa, że miłość wiąże się z fatalnym zauroczeniem, z jakąś chęcią cierpienia, ze zgubnym pragnieniem bycia upokorzonym lub upokarzania drugiej osoby. Widziałem takie przypadki. Nasza sytuacja była inna. U podstaw mojej miłości do Nily leżało poczucie bezpieczeństwa, którego nie czułem przy żadnej innej kobiecie od czasu, gdy zmarła moja mama. Nily jest przeciwieństwem mojej matki. Ona była depresyjna, a Nily jest sangwiniczką, pełną życia, radości.

Oczywiście ta historia miłosna ma swoje górki i dołki, odkrycia, zmiany. Miłość ma swoje pory roku: lato, zimę, wiosnę, jesień. Są dobre lata i złe, chwile radości i smutku.

Największym kiczem na świecie, przykro mi to mówić, jest chrześcijańskie rozumienie szczęścia. Nie, nie zmieniam tematu. Chrześcijańska idea głosi, że jeśli będziesz postępować słusznie, to zostaniesz nagrodzony szczęściem, jeśli nie na tym świecie, to w przyszłym życiu. To szczęście wyobrażone jest jako stan jakiegoś polegiwania z zamkniętymi oczami, wyciągania nóg i czucia się wiecznie zadowolonym. To przecież nie leży w naszej naturze! To absurd. Albo mamy szczyt, albo równinę. Albo plateau, albo klimaks. Jeśli istniałoby coś takiego jak wieczny orgazm, to nie byłoby orgazmem. Dlatego idea życia „długo i szczęśliwie” jest dla mnie ostatecznym kiczem. I to kiczem niesłychanie niebezpiecznym, bo niszczącym wiele żyć.

Wielu ludzi zakochuje się i oczekuje, że teraz będą już szczęśliwi. Ona mnie kocha, ja kocham ją – bądźmy szczęśliwi! To właśnie jest szczęście, na które czekaliśmy! A potem to po prostu nie działa.

Radość pojawia się i znika. Życie nas tego uczy i to trudna lekcja. Jeśli będziemy oczekiwać, że miłość zapewni nam wieczną radość, wieczną przyjemność, słynne „żyli długo i szczęśliwie”, to jest to recepta na katastrofę. Zapewne uzna pani, że to banał: małżeństwo to codzienna inwestycja, codzienna praca.

Słyszałam, że ludzie tak mówią.

Związek to codzienny wysiłek. Zrobię skok myślowy, ale zapewniam, że nie zmieniam tematu. Dawno, dawno temu pewna kobieta zdjęła dla mnie z siebie ubrania, położyła się na łóżku, zamknęła oczy, uśmiechnęła się i powiedziała: „Zaskocz mnie”.

Jakże, do diaska, miałem ją zaskoczyć? Może wiadrem wody?

To ucieleśnienie oczekiwania, że ktoś mnie uszczęśliwi, da mi rozkosz, zabawi mnie.

Jak Chana, pana bohaterka z powieści „Mój Michał”, o której mówiono, że jest izraelską madame Bovary.

Chana pragnie szczęścia totalnego i nie zgodzi się na mniej. Chce wiecznego orgazmu. Chce, by każdy moment jej życia był naładowany najwyższym napięciem. Tak być nie może. Nie tylko dlatego, że Michał, jej Michał, nie jest jakimś szczególnie błyskotliwym mężczyzną ani genialnym kochankiem. Przede wszystkim dlatego, że nie da się każdego momentu życia naładować maksymalnym napięciem. I już.

Chana pisze w pierwszych zdaniach książki: „Piszę, bo będąc dzieckiem, miałam w sobie ogromną moc kochania, a teraz ta moc umiera. Ja nie chcę umrzeć”.

Nie jestem pewien, czy dobrze pamiętam otwarcie tej powieści. Minęło już 50 lat, odkąd ją napisałem. Miałem wtedy dwadzieścia parę lat i byłem przekonany, że wiem o kobietach wszystko, więc napisałem książkę z perspektywy kobiety. Dziś już nie znalazłbym w sobie takiej śmiałości.

Chana stawia pewną opozycję między miłością a śmiercią. Wiem, co ma na myśli. Być może dziś nawet lepiej ją rozumiem niż wtedy, kiedy to pisałem. Wiem, że ludzie, których nikt nie kocha i którzy nikogo nie kochają, są na wpół martwi. Mogą się stać luminarzami, odnieść sukces w swojej dziedzinie, mogą się stać bogaci, słynni, mogą prosperować seksualnie, ale będą na wpół martwi.

Druga rzecz to tracenie tej mocy kochania. Erozja to uniwersalna zasada, która rządzi światem. Wszystko jej ulega. Przedmioty, rośliny, nasze ciała. Również emocje ulegają erozji, jeśli nie jest się gotowym angażować cały czas. Ciągle podsycać płomień. Chana nie zdawała sobie sprawy, że trzeba dolewać oliwy do ognia, inaczej żar zgaśnie.

Na czym polega to codzienna praca, ta codzienna inwestycja?

Na uwadze. Ciekawości. Umiejętności słuchania. Wie pani, to rzadka cecha. Ludzie nie słuchają, a zwłaszcza mężczyźni.

Jeśli moja żona ma nowy szal, zauważę to. Ktoś powie, że to dziecinne, nieistotne, kogo to obchodzi – nowy szal, stary szal? Może i to są małe rzeczy, lecz mają wielkie znaczenie.

Jedna rzecz to padać na kolana i zarzekać się: „Kocham cię, zawsze będę cię kochał”. Naprawdę trudniejsze jest to codzienne inwestowanie uwagi.

Ale na początku było zakochanie.

Czas zakochania jest ekstatyczny, daje poczucie euforii – emocjonalnej, seksualnej. Tak jakby cały świat wokół ciebie tańczył i śpiewał. Czujesz się, jakbyś chciał przytulić i ucałować każdą ludzką istotę, nie tylko ukochaną.

I czujesz, że jesteś piękną osobą, skoro zostałeś pokochany.

Czujesz, że jesteś wspaniały, i – mylnie – sądzisz, że teraz wszyscy będą cię kochać, a ty będziesz kochał wszystkich.

Potem związek ewoluuje i staje się jak podróż na obcy kontynent. Cały czas coś odkrywasz. Jeśli masz dość ciekawości w sobie. Jeśli nie, miłość nie potrwa zbyt długo. Jeśli jednak jesteś ciekaw, będziesz badać nową ziemię na różne sposoby. I zobaczysz, że jest fascynująca. Jak ona przygotowuje jedzenie, jakie przysmaki lubi, będziesz ciekaw jej zmysłowości, jej preferencji seksualnych, będziesz chciał poznać jej gust co do poezji i muzyki i zobaczyć, czy jest podobny do twojego. Przez jakiś czas wtedy – a jeśli masz szczęście jak my, to przez wiele lat – życie staje się nieustanną rozmową, nie tylko werbalną, również fizyczną. Tak poznajesz ten kontynent coraz lepiej. Może się zdarzyć, i zdarza się często, że to, co odkryłeś, ci się nie spodoba. Albo że nie podoba ci się część tego kontynentu. Tak jest zawsze – nie da się lubić wszystkiego. Ale jeśli masz dość ciekawości i interesującego partnera, to zobaczysz, że nie tylko przez pierwsze tygodnie i miesiące, ale przez wiele lat ciągle odkrywasz coś nowego.

Na spotkaniu „Wieczoru pisarzy” w Hadze (jest na YouTubie) mówi pan też, że osoba obdarzona ciekawością jest nie tylko lepszym człowiekiem, ale i kochankiem.

Osoba ciekawa zadaje sobie pytanie: a gdybym była nim? Albo: a gdybym był nią? Jeśli przychodzisz do łóżka i żądasz, jak z menu, tego na przystawkę, tego na danie główne, a tego na deser, to traktujesz swojego partnera jak kucharza, służącego lub kelnera. Jeśli zaś próbujesz się dowiedzieć, co twój partner lubi, i to nie tylko dlatego, że jesteś uprzejmy, lecz także dlatego, że naprawdę cię to zajmuje, to zostanie ci odpłacone. Bo będziesz czerpał z tego przyjemność. Jeśli jesteś – będę się trzymał gastronomicznych metafor – jednocześnie kucharzem i jedzącym, będziesz dobrym kochankiem, kochanką.

Rozumiem, że nie wystarczy sama ciekawość. To, co pan mówi, to to, że Nily jest fascynującą osobą. Że odkrył pan, że to piękny kontynent do podróży.

Tak. To moje szczęście, że Nily jest pełna niespodzianek. Nawet dziś potrafi mnie zaskoczyć – staje się nagle smutna, kiedy zupełnie się nie spodziewam, że może ją coś zasmucić. I radosna w momencie, gdy zdaje mi się, że nie ma ku temu powodu. Podekscytowana czymś, co nie podejrzewałem, że może ją podniecać. I nagle znudzona czymś, o czym myślałem, że będzie dla niej ciekawe. Inny mężczyzna mógłby być tym poirytowany. Ktoś inny mógłby powiedzieć: ta kobieta nie jest konsekwentna. Albo w tę, albo we w tę! Ale ja akurat to lubię w Nily i myślę, że ona lubi to samo we mnie, choć nie mogę za nią świadczyć.

Więc ta podróż po nieznanym kontynencie trwa i nadal nie znam każdego krańca tego lądu, i mam nadzieję, że będzie tak do końca.

Jak z czasem zmienia się miłość?

Zmienia się wraz z dziećmi. Narodziny dziecka zmieniają wszystko. Po pierwsze, jeśli jesteś ojcem, możesz poczuć się urażony. Kiedyś miałeś całą uwagę dla siebie i nagle musisz ją dzielić z jakimś rozwrzeszczanym obcym człowiekiem. Irytujące. Więc pojawia się element zazdrości. Bo, jak mówiłem wcześniej, miłość ma w sobie składnik zaborczości. Ale z czasem dziecko staje się bliższe, bardziej znane i odkrywasz, że ta istota nie jest tak naprawdę obcym. Jest po części tobą, po części twoim małżonkiem. I nagle twoja ciekawość zwraca się w jego stronę: jakie jest to małe stworzenie? I masz kolejny kontynent do odkrywania. Tym razem robicie to razem. Więc nagle Nily i ja, razem, podróżowaliśmy ręka w rękę po kolejnym kontynencie.

Znów mieliśmy szczęście. Znam przypadki, kiedy pierwsze dziecko jest końcem miłości. Zdarza się i tak. Więc ostrzegam przed idealizowaniem dzieci jako ostatecznego ucieleśnienia miłości między ludźmi.

W naszym przypadku dzieci stały się, owszem, źródłem częstych różnic zdania i kłótni. Jednak kłótnie nie są koniecznie wrogiem miłości. Kłótnie mogą być dla miłości witaminą. Ponieważ poznajecie siebie, swoje nowe strony, macie coś wspólnego, o co chcecie walczyć.

Często czytam w wywiadach z psychologami, że pożądanie musi umrzeć w związku i że to bardzo trudny moment.

Czytałem o tym. Być może statystycznie to prawda. Ale mnie nie interesują statystyki. Nie ciekawią mnie również zbytnio psychologia i socjologia. Za to zajmują mnie różne formy bycia nieszczęśliwym. Włączając w to nieszczęście erotyczne. Bardzo często to nieszczęście ma związek z brakiem wyobraźni, z nierealistycznymi oczekiwaniami, z dziecinnymi ideami, z pogonią za pobiciem jakichś rekordów. To wielcy wrogowie życia rodzinnego i ludzkiej seksualności. W miłości spotykają się szczodrość i ciekawość drugiego człowieka, i wiele składników, których nie potrafię nazwać. Dla mnie szczodrość jest najseksowniejszą cechą u kobiety. Nie tylko w łóżku. We wszystkich dziedzinach życia. To poczucie, że partner nie tylko jest gotów czy chętny, by dawać ci to, czego pragniesz, ale że jest szczęśliwy, że to dawanie go uszczęśliwia.

(wchodzi Nily Oz)

Właśnie rozmawiamy o miłości.

NILY: Ludzie często nas pytają, jak udało nam się tak długo przeżyć razem. Nasze małżeństwo – to dla mnie jasne od samego początku – było wielkim sukcesem. Bardzo się o siebie troszczyliśmy. Teraz, gdy przyglądam się różnym parom, wcale to nie jest takie oczywiste – ludzie już się tak o siebie nie troszczą, zdaje mi się.

Druga rzecz – żyjemy w trudnej rzeczywistości. Pamiętam, jak kiedyś siedzieliśmy z Amosem wieczorem i czytaliśmy książki. Nagle dzwoni telefon – nasza środkowa córka, która wtedy miała dwoje dzieci, w przedszkolu i w drugiej klasie podstawówki. To był czas wojny w Zatoce Perskiej. Więc ona dzwoni i mówi, że chciała nas tylko poinformować, że zdała sobie sprawę, że w przedszkolu i szkole nie ma schronu, więc od jutra przestaje wysyłać tam dzieci. I odkłada słuchawkę. Jeśli więc ktoś mnie pyta, jak to możliwe, że tak długo jesteśmy razem, mówię, że żyjemy w takiej rzeczywistości, że musimy dbać o siebie nawzajem.

AMOS: Ależ Nily, jakoś ta sytuacja nie uchroniła wielu innych małżeństw w tym kraju przed rozpadem.

NILY: A! Bo jest jeszcze jedna rzecz. My z Amosem mamy umowę. Kiedy byliśmy dziećmi, jeszcze zanim się poznaliśmy, trwała izraelska wojna o niepodległość. Amos był w Jerozolimie i cierpiał straszny głód. Ja mieszkałam w kibucu, gdzie było jedzenie, ale za to nie mieliśmy pieniędzy na ubrania i ogrzewanie. Cierpiałam tak bardzo z przemarznięcia, że pamiętam to do dziś. Więc gdy wzięliśmy ślub, powiedziałam: „Amos, od dziś, przysięgam ci, że nigdy nie będziesz głodny, a ty przysięgnij mi, że już nigdy nie zmarznę”.

AMOS: Co prawda zdarza się, że Nily jest głodna, a ja zmarznięty…

NILY: Nie, nie, nie! Amos, nie żartuj sobie.

AMOS: I jest jeszcze jedna rzecz, którą ci przysięgałem, żeby cię przekonać do małżeństwa. Decydująca, moim zdaniem. Ty powiedz.

NILY: Amos obiecał, że nie będzie dnia, w którym bym się nie śmiała.

Amos Oz – najpoczytniejszy na świecie pisarz izraelski, eseista i publicysta. Pisać zaczął w kibucu Chulda. Tam też poznał swoją przyszłą żonę Nily. Jest autorem powieści, m.in.: „Mój Michał”, „Poznać kobietę”, „Judasz”, autobiograficznej „Opowieść o miłości i mroku”

Top Democrats Make Unprecedented Statements Against Israel, Signaling Party Shift

Apr11

Top Democrats Make Unprecedented Statements Against Israel, Signaling Party Shift

Jack Elbaum

Senate Majority Leader Chuck Schumer (D-NY) chats with Rep. Nancy Pelosi (D-CA) in the House of Representatives ahead of US President Joe Biden’s third State of the Union address in the US Capitol in Washington, DC, March 7, 2024. Photo: Shawn Thew/Pool via REUTERS

A growing number of prominent, mainstream US Democrats have made recent statements calling to condition Washington’s military aid to Israel and even suggesting the Jewish state is committing genocide, indicating a potentially larger shift within the party against one of America’s closest allies.

Prior to the Hamas terrorist group’s massacre across southern Israel on Oct. 7 and the ensuing war in Gaza, members of a small group of vocal, young, far-left progressives were the only members of Congress consistently calling for conditions on aid to Israel and accusing it of egregious crimes.

Over the past few weeks, however, many more mainstream figures have joined the choir as Israel’s war on Hamas reached its six-month mark.

Last week, while speaking at the Islamic Center of Boston, Sen. Elizabeth Warren (D-MA) was asked if she believed Israel was committing genocide against the Palestinians in Gaza, the neighboring enclave ruled by Hamas. She responded, “If you want to do it as an application of law, I believe that they’ll [the International Court of Justice will] find that it is genocide, and they have ample evidence to do so.”

The senator added, “For me, it is far more important to say what Israel is doing is wrong.”

Warren appeared to somewhat walk back her response after it went viral. Her office said in a statement that she was commenting “on the ongoing legal process at the International Court of Justice, not sharing her views on whether genocide is occurring in Gaza.”

The statement referred to ongoing efforts to argue before the International Court of Justice at The Hague that Israel’s defensive war against Hamas in Gaza constituted a “genocide.” South Africa failed in its bid earlier this year to make such a case.

Israel launched its military campaign following Hamas’ Oct. 7 invasion, saying its objectives were to free the hostages seized by the terrorists and to incapacitate Hamas, which murdered over 1,200 people and committed mass atrocities during the onslaught, to the point that it could no longer pose a serious threat to the Israeli people.

Nonetheless, US President Joe Biden last week called for an “immediate ceasefire” and threatened to pull back support for Israel due to the humanitarian situation in Gaza. Biden’s warning came after his administration abstained from a UN Security Council resolution that de-linked a ceasefire from the release of hostages — Israel has said any truce must include the freeing of those still held captive.

This week, Biden suggested in an interview that he supports a unilateral Israeli 6-8-week ceasefire, seemingly implying it should be done even if it would leave all the hostages in Gaza. The White House had to clarify that was not what he actually meant, and that he was reiterating support for both the hostages and ceasefire negotiations.

Rep. Ritchie Torres (D-NY) said in an interview with The Algemeiner that he felt “the president has been fundamentally supportive of Israel,” but also noted he worried that “a number of the statements that have been made have gone too far and undermine Israel” in its war.

Biden expressed strong support for Israel in the weeks following the Oct. 7 massacre and his administration has sent significant amounts of munitions to the Israeli military since the start of the war. According to Torres, however, the messaging from Biden and many other Democrats in recent weeks could benefit Hamas.

“Hamas knows that it cannot defeat Israel militarily. It can only defeat Israel diplomatically and geopolitically,” he explained. “And when you have members of Congress falsely accuse Israel of genocide, or targeting civilians, or assassinating aid workers, or using starvation as a weapon of war, or indiscriminate bombing … you are playing into the hands of Hamas.”

Last week, more than 30 House Democrats, including former House Speaker Nancy Pelosi (D-CA), sent a letter to Biden and Secretary of State Antony Blinken reading, “We strongly urge you to reconsider your recent decision to authorize the transfer of a new arms package to Israel, and to withhold this and any future offensive arms transfers until a full investigation into the airstrike [which accidentally killed World Central Kitchen aid workers] is completed.”

The letter continued: “We also urge you to withhold these transfers if Israel fails to sufficiently mitigate harm to innocent civilians in Gaza, including aid workers, and if it fails to facilitate — or arbitrarily denies or restricts — the transport and delivery of humanitarian aid into Gaza.”

Since Biden’s warning last week, Israel increased what were already significant amounts of aid entering Gaza.

Following the letter, Pelosi tried to clarify her stance in an interview on MSNBC, saying she was “not a fan of having conditions on aid to Israel.”

Meanwhile, Rep. Gregory Meeks of New York, the top Democrat on the House Foreign Affairs Committee, said on Tuesday that he would not approve a large arms transfer to Israel until he has more information about how the Jewish state would use the weapons.

“I’m waiting for assurances,” Meeks told CNN. “I want to make sure that I know the types of weapons and what the weapons would be utilized for.”

In a separate interview on CNN, Sen. Chris Coons (D-DE) — a top Biden ally and longtime supporter of Israel — said “I think we’re at that point” when asked about conditioning aid to Israel.

“If Benjamin Netanyahu, prime minister, were to order the [Israel Defense Force] into Rafah at scale, if they were to drop 1,000-pound bombs and send in a battalion to go after Hamas and make no provision for civilians or for humanitarian aid, then I would vote to condition aid to Israel,” he said.

Rafah is Hamas’s last stronghold in Gaza. The United States has been pressuring Israel not to move forward with a full-scale military operation in the southern Gazan city, where Israel says the Palestinian terrorist group still has four battalions. Israeli officials have said they must operate in Rafah but are discussing with US counterparts how best to target Hamas there.

The recent flurry of criticisms of Israel came after Senate Majority Leader Chuck Schumer (D-NY), who is Jewish, told the Senate last month that Netanyahu’s government “no longer fits the needs of Israel” — a striking comment against a democratic ally at a time of war.

Amid heightened criticism from key Democrats and rising tensions between Washington and Jerusalem, some observers are warning that support for the Jewish state must remain bipartisan.

“Keeping support for Israel bipartisan is critical,” the group Democratic Majority for Israel told The Algemeiner. “History tells us there will be times when both of the two parties are in charge, and we need two pro-Israel parties. Right now, most Democratic leaders are pro-Israel, and we need to work very hard to ensure it remains that way.”

Torres concurred, noting that “there is no US-Israel relationship without bipartisanship.”

When asked about what appears to be an increasingly mainstream shift among Democrats against Israel, Torres argued that conditioning aid among Democrats is still a “minority position.”

However, he added that the increasingly frequent statements pressuring Israel to implement a ceasefire — when it has previously agreed to parameters for one and Hamas has rejected every deal over the past few months — could have the effect of helping the terrorist group in its war effort.

“International pressure is the only hope that Hamas has for achieving victory in the war,” Torres said.

How Biden is Sabotaging His Peace Deal Between Israel and Saudi Arabia

Apr11

How Biden is Sabotaging His Peace Deal Between Israel and Saudi Arabia

Bassam Tawil

Recently, US Secretary of State Antony Blinken said after meeting with [Saudi Crown Prince and Prime Minister Mohammed] bin Salman that there is “good progress” on Saudi Arabia-Israel normalization talks. “I believe we can reach an agreement which would present an historic opportunity… We had a very good discussion about the work that we’ve been doing for many months now on normalization, and that work is moving forward. We’re continuing to make good progress.”
[T]here is good reason to believe that the Saudis will eventually agree to normalize their relations with Israel. In order for that to happen, however, Hamas, which is strongly opposed to any peace with Israel and does not recognize its right to exist, must be defeated and eradicated.
It is no secret that Saudi Arabia and other Arab countries despise Hamas and consider it a threat to their own national security….
There is no doubt that the Saudis, together with the UAE, Bahrain and the even the Palestinian Authority, are quietly praying for Israel to finish the job and get rid of Hamas. These Arabs, understandably, cannot express their views in public lest they be accused of “colluding” with Israel.
Arab states are motivated to sign peace treaties with Israel when they see Israel as a winner.
By pressuring Israel not to invade Rafah, the US administration is sabotaging its own efforts to persuade Saudi Arabia to normalize its ties with Israel…
By demanding that Israel refrain from entering Rafah, the Biden administration is actually asking Israel to forget about recovering the 130 hostages being raped and tortured by Hamas every day — which still include six Americans – and to lose the war. This is something that neither Israel nor Hamas’s Arab enemies — nor even Biden — can afford to accept.

Arab states are motivated to sign peace treaties with Israel when they see Israel as a winner. By pressuring Israel not to invade Rafah, the US administration is sabotaging its own efforts to persuade Saudi Arabia to normalize its ties with Israel. Pictured: US Secretary of State Antony Blinken meets with Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman in Jeddah, Saudi Arabia on March 20, 2024. (Photo by Evelyn Hockstein/Pool/AFP via Getty Images)

When the Iran-backed Hamas terror group invaded Israel on October 7, 2023, it not only sought to kill and kidnap Israelis. The group and its patrons in Tehran undoubtedly had other goals in mind, such as thwarting US-sponsored efforts to achieve normalization between Israel and Saudi Arabia.

Fortunately, Hamas has so far been unsuccessful in achieving this goal. In addition, Hamas has failed to drive a wedge between Israel and the Arab countries that have peace treaties with it: Egypt, Jordan, the United Arab Emirates, Bahrain and Morocco. None of these countries has cut off its diplomatic relations with Israel, despite their harsh criticism of Israel over the war in the Gaza Strip and pressure from the Arab street.

Less than a month before the Hamas assault, Saudi Arabia’s de facto ruler, Crown Prince Mohammed bin Salman, told Fox News that the prospect of normalized relations with Israel was “getting closer every day.”

The war that erupted in the Gaza Strip after Hamas’s atrocities on October 7 may have paused the normalization process, but it did not destroy it.

In the past few months, the Saudis have emphasized that they have not abandoned the idea of normalizing their relations with Israel, notwithstanding the war in the Gaza Strip that erupted after the Hamas attack.

One month after the assault, Saudi Arabia’s Minister of Investment Khaled Al-Falih said talks towards a normalization of ties with Israel remain on the table:

“That was on the table – it remains on the table and obviously the setback over the last month has clarified why Saudi Arabia was so adamant that resolution of the Palestinian conflict has to be part of a broader normalization in the Middle East.”

Saudi Arabia’s ambassador to Britain, Prince Khaled bin Bander, told the BBC earlier this year that the Kingdom still believed in establishing ties with Israel despite “deplorable casualty figures in Gaza.”

Recently, US Secretary of State Antony Blinken said after meeting with bin Salman that there is “good progress” on Saudi Arabia-Israel normalization talks.

“I believe we can reach an agreement which would present an historic opportunity… We had a very good discussion about the work that we’ve been doing for many months now on normalization, and that work is moving forward. We’re continuing to make good progress.”

Consequently, there is good reason to believe that the Saudis will eventually agree to normalize their relations with Israel. In order for that to happen, however, Hamas, which is strongly opposed to any peace with Israel and does not recognize its right to exist, must be defeated and eradicated.

It is no secret that Saudi Arabia and other Arab countries despise Hamas and consider it a threat to their own national security as well as an obstacle to achieving peace between the Arabs and Israel.

In 2019, the Saudi authorities arrested 60 Hamas members and sympathizers, including the terror group’s representative in the Kingdom, Mohammed Al-Khudari, who was later sentenced to 15 years in prison on charges of supporting Hamas.

The Saudis would no doubt be delighted to see Hamas removed from power and eliminated. This, however, cannot happen unless Israel is permitted to destroy Hamas’s entire military capabilities. Since the beginning of the war, Hamas is reported to have lost thousands of its fighters. Israel has dismantled 20 of the 24 Hamas battalions. Yet, the group still has four battalions in the city of Rafah, in the southern Gaza Strip.

The total defeat of Hamas will undoubtedly incentivize the Saudis and other Arabs to make peace with Israel. As long as Hamas remains around and is allowed to have a say on issues related to the Israeli-Arab conflict, many Arabs will be reluctant to normalize their ties with Israel. There is no doubt that the Saudis, together with the UAE, Bahrain and the even the Palestinian Authority, are quietly praying for Israel to finish the job and get rid of Hamas. These Arabs, understandably, cannot express their views in public lest they be accused of “colluding” with Israel.

This is why the Biden administration is making a disastrous mistake by pressuring Israel not to go after Hamas in Rafah. The Biden administration’s approach is like asking a marathon runner to stop just before he reaches the finish line. If Hamas is allowed to keep its forces in Rafah, this will be seen by the group and its supporters as a victory.

The thousands of Hamas fighters in Rafah will quickly return to other parts of the Gaza Strip when the Israeli army pulls out from the coastal enclave. Then, it will only be a matter of time before Hamas carries out another massacre against Israelis.

Failure to destroy Hamas’s military capabilities and allowing it to remain in power – as the Biden administration is suggesting – will be bad not only for Israel, but for the Saudis and other Arab states eager to make peace with Israel.

By pressuring Israel not to invade Rafah, the US administration is sabotaging its own efforts to persuade Saudi Arabia to normalize its ties with Israel. Additionally, the Biden administration would do well to consider the following: Arab states are motivated to sign peace treaties with Israel when they see Israel as a winner. Like it or not, Israelis are indisputably a superpower in the domains of economics, medicine, technology, and the military arena in the Middle East.

By demanding that Israel refrain from entering Rafah, the Biden administration is actually asking Israel to forget about recovering the 130 hostages being raped and tortured by Hamas every day — which still include six Americans – and to lose the war. This is something that neither Israel nor Hamas’s Arab enemies — nor even Biden — can afford to accept.

Bassam Tawil is a Muslim Arab based in the Middle East. The work of Bassam Tawil is made possible through the generous donation of a donor who wished to remain anonymous. Gatestone is most grateful.

„Cywilizacja i islam to dwie różne rzeczy”

Apr10

Fathi Muhammad z rzeźbą Abu al ‘Alaa al Ma’arri, 1944

„Cywilizacja i islam to dwie różne rzeczy”

Anjuli Pandavar
Tłumaczenie: Małgorzata Koraszewska

Słowa cytowane w tytule to słowa ajatollaha Alego Sistaniego, skierowane do kanadyjskiego naukowca, „umiarkowanego muzułmanina”, który był na tyle naiwny, że odbył specjalną podróż do Nadżaf, żeby prosić o dyspensę i móc mówić o islamie w swoich wykładach[1]. Relacja Abdulaziza Sachediny o jego nieumyślnym poddaniu się inkwizycji ajatollaha Alego Sistaniego ocieka patosem. 20 sierpnia 1998 r. Sachedina starał się wyjaśnić drobne nieporozumienie dotyczące jego wykładów na Uniwersytecie w Toronto.

Gdyby Sachedina wiedział o starciu Galileusza z papieżem, mógłby pomyśleć, że lepiej byłoby w ogóle nie wdawać się w takie kłopoty. Przynajmniej Galileusza trzeba było zaciągnąć siłą przed Stolicę Apostolską; nie stawił się na chłostę z własnej woli. W serii pogłębiających się upokorzeń w ciągu „w sumie trzech godzin i dziesięciu minut” rozciągających się na dwa dni, Sachedina próbował wyjaśnić ajatollahowi swoją pracę jako naukowca, podczas gdy ten niegrzecznie i z rosnącą irytacją i niegrzecznością, zabraniał Sachedinie wypowiadania się na temat islamu. Sachedina, coraz bardziej zirytowany, wspomina:

Poinformowałem ajatollaha, że jestem jednym z siedmiu amerykańskich profesorów, którzy zostali zaproszeni… do udziału w warsztatach w Teheranie… na temat społeczeństwa obywatelskiego i dialogu cywilizacyjnego… On [ajatollah Sistani] przerwał mi, mówiąc, że mogę wypowiadać się na temat cywilizacji, ponieważ „to nie jest Islam”. „Cywilizacja i islam to dwie różne rzeczy”.

W dzisiejszych czasach nierzadko słyszy się określenie Izraela jako „kanarka w kopalni”. Ludzie tacy jak Abdulaziz Sachedina, którzy podtrzymują marzenie o reformach islamskich i machają zgniłą marchewką „dialogu cywilizacyjnego [lub międzywyznaniowego]”, dostarczają tej małej bańki tlenu, która utrzymuje kanarki przy życiu, podczas gdy życie dookoła jest dławione. Izrael jest w istocie „ostatnim bastionem cywilizacji” i jeśli można przyjąć, że następuje implozja cywilizacji na Zachodzie i trwa ślepa, uparta odmowa (również części Izraelczyków), przyznania tego, kim jest ich prawdziwy wróg, to naprawdę jest to nasz ostatni bastion.

Cywilizacja i islam to nie tylko dwie różne rzeczy, to dwie przeciwstawne rzeczy. Jedno może istnieć tylko zamiast drugiego. Islamu nie można urzeczywistnić bez ostatecznego aktu barbarzyństwa:

Ostatnia godzina nie nadejdzie, aż muzułmanie nie będą walczyć z Żydami i muzułmanie ich zabiją, a Żydzi ukryją się za kamieniem lub drzewem, a kamień lub drzewo powie: muzułmaninie lub sługo Allaha, tam jest za mną Żyd; przyjdź i zabij go; lecz drzewo gharkad nie powie tego, bo jest to drzewo Żydów.

Oczywiście jest to cieszący się złą sławą hadis o ludobójstwie, (Sahih Muslim 6985). My, ex-muzułmanie, znamy ten hadis. Wiemy również, że nie ma sensu być muzułmaninem, jeśli nie można dotrzeć do Ahiry, życia pozagrobowego. Według tego hadisu pomiędzy muzułmanami a życiem pozagrobowym stoją Żydzi. Wiemy, że ten hadis jest traktowany bardzo poważnie przez każdego muzułmanina, a nie tylko przez „ekstremistów”. Największą tragedią jest niestety to, że Żydzi znający ten hadis nie wierzą, że ktokolwiek mógłby go potraktować poważnie, bo jest tak groteskowy, poza tym wszyscy znają jednego lub dwóch miłych muzułmanów, więc hadis musi być błędny. Z jakiegoś powodu uważają, że tylko jedna grupa ludobójców może wpaść na pomysł ostatecznego rozwiązanie. Nikt poza nami, ex-muzułmanami, nie jest w stanie wyprowadzić Żydów z błędu, z ich fatalnego islamskiego romantyzmu.

To prowadzi nas do gatunku tytułów w mediach, które pojawiały się w ciągu ostatnich kilku dni: „Samotny Izrael”, „Izrael stoi sam”, „Izrael pójdzie sam” itp. Co prawda, nie niesie to za sobą takiej samej rezygnacji jak, powiedzmy, „Izrael izolowany” lub „Izraelskie państwo-parias”. Myślę, że mogło być gorzej. Ale czy jest tak źle, jak się wydaje, a jeśli tak, to czy musi tak być? To, drogi ex-muzułmaninie, zależy w dużym stopniu od nas.

Innym zjawiskiem w świecie po 7 października są szanowani dziennikarze wątpiący w to, czy Hamas da się wykorzenić. To uczciwe pytanie, ale posłuchaj uważniej, a szybko zauważysz, że podstawą wątpliwości jest to, czy „ideologię” można wykorzenić. Czasami „ideologię” określa się jako „ideologię Hamasu”. Co za tajemnica. Czym mogłaby być ta „ideologia Hamasu”? Nikt ci nie powie, że Hamas to w rzeczywistości arabski akronim Islamskiego Ruchu Oporu (tu słychać zgrzyt zębów). Trochę to zbyt bezpośrednie; bardzo mało dwuznaczności, za którą można się ukryć. Trzymajmy się raczej ideologii akronimu niż ideologii pełnej nazwy.

Taki unik, jeśli chodzi o islam, niestety dotyka także Izrael, gdzie dostępna jest cała gama różowych okularów, od „islamu politycznego” po „islamistyczny dżihadyzm”. Bardzo niewielu chce otwarcie powiedzieć „islam”, więc Islamski Ruch Oporu pozostaje ukryty za Hamasem. W rezultacie muszą zawsze ukrywać „muzułmanina” za „Arabem”, w ten sam sposób, w jaki Brytyjczycy podczas epidemii gangów gwałtów w ich miastach bardzo starali się ukryć „muzułmanina” najpierw za „Azjatą”, a gdy to się nie udało, utknęli za „Pakistańczykami”, co też nie zadziałało. Ukrywanie gwałtu za określeniem „grooming gangs” (gangi podgłaskiwaczy) nadal wydaje się mniej lub bardziej skuteczne.

W ten sam sposób, w jaki Islamski Ruch Oporu zbyt niewygodnie zbliża się do słowa „islam”, tak określenie „ex-muzułmanin” lub „były muzułmanin” za bardzo zbliża się nie tylko do słowa „muzułmanin”, ale także do sugerowania, że jest coś złego w byciu muzułmaninem. Porzucenie islamu oznacza, że z islamem jest coś nie tak. Jeśli uzna się porzucenie islamu, to co stanie się z islamizmem? Musimy mieć nasz islamizm. Jak inaczej ochronimy naszych miłych muzułmanów, za którymi kryjemy nasz sentymentalizm i tchórzostwo? Z jakiegoś niezgłębionego powodu ex-muzułmanie nie chcą jednak nazywać siebie ex-islamistami.

W głębi duszy stroniący od ex-muzułmanów niechętnie przyznają, że ci apostaci nie robią tego ze złośliwości, mogą być po prostu bardziej uczciwi, niż muzułmanie, którzy handlują „islamizmem” i „politycznym islamem”, chcą lub mogą być. Ex-muzułmanie powodują plamy na różowych okularach, dlatego Żydzi w ogóle, a Izraelczycy w szczególności, nie są w stanie przyznać, że jedynym przyjacielem, na którego unikanie nie mogą sobie pozwolić, jest właśnie ten, kto zna islam od środka i ten, który ma wyjątkowe możliwości, aby obnażyć ludobójcza ideologię tkwiącą w religii.

Nie wszyscy ex-muzułmanie dotarli już do tego i wielu nie dotrze, ale jeśli nie będziemy się bać uczciwości, nie będziemy potrzebować ani „wspólnoty”, ani kultu, w których moglibyśmy szukać pocieszenia (z całą pewnością nie potrzebujemy lewicy), i jasno zobaczymy, że porzuciliśmy największe zagrożenie dla cywilizacji. Przekonamy się, że teraz, gdy jesteśmy ex-muzułmanami, naszym największym wkładem w dobro świata jest obrona cywilizacji.

Zastanówcie się nad tym pytaniem, a stanie się jasne, dlaczego istnieje ludobójczy hadis i dlaczego my, odstępcy od islamu, musimy udostępnić Żydom naszą wiedzę i doświadczenie tej przerażającej ideologii, aby mogli chronić siebie i Izrael przed tym, co my wiemy, że nadchodzi, nawet jeśli oni tego nie wiedzą. Będziemy odrzucani, czasem nawet niegrzecznie. Ale to pytanie jest ważniejsze niż irytacja z powodu jakiegoś żydowskiego ignoranta, naiwnego czy tchórzliwego Żyda. Oto dlaczego odstępstwo od islamu kończy się niezachwianym poparciem dla Izraela. My, ex-muzułmanie, możemy pomóc Żydom ocalić cywilizację.

Przypis:

Abdulaziz Sachedina, “What happened in Najaf?” [no date, presumed late August 1998] http://islam.uga.edu/sachedina_silencing.html

Anjuli Pandavar – Urodzona w RPA w muzułmańskiej rodzinie, czarna Brytyjka, pisarka, która porzuciła islam i którą wyrzucono z jednego z forów dyskusyjnych amerykańskich ateistów pod zarzutem rasizmu, bigoterii i kilku innych grzechów głównych, z których kroplę goryczy przelało jej stwierdzenie, że czarny bandyta to nadal bandyta.

Anjuli Pandavar przedstawia się czasem jako obywatelkę świata. Faktycznie jeździ po świecie, wykłada literaturę angielską, czyta lokalną, pasjonuje się historią, a ta pasja towarzyszy jej od dziecka. Na polskim rynku księgarskim jest dostępna jej książka „Islam. Wiara a człowieczeństwo. Wydana przez wydawnictwo „Stapis” .