Różnice są też na niwie obyczajowej – postępowe partie chcą promować prawa osób LGBT, jak adopcja dzieci przez pary homoseksualne, a islamistyczna Raam jest temu przeciwna.

Umowa koalicyjna sfinalizowana w piątek sugeruje, że nowy rząd zamierza skupiać się głównie na mniej kontrowersyjnych kwestiach gospodarczych i społecznych, takich jak uchwalenie budżetu państwa czy budowa szpitali. Pola minowe – jak konflikt izraelsko-palestyński – będzie się starał omijać.

– Nikt nie będzie musiał rezygnować ze swojej ideologii – powiedział Bennett – ale wszyscy będą musieli odłożyć realizację niektórych swoich marzeń… Skupimy się na tym, co można osiągnąć, zamiast dyskutować o tym, czego nie można.

Być może najważniejszym zadaniem stojącym przez nowym rządem będzie uchwalenie przepisu, który zapobiegłby powrotowi na stanowisko premiera Beniamina Netanjahu. Pojawił się pomysł narzucenia limitu czasowego w sprawowaniu tego urzędu do ośmiu lat. Alternatywnie można by przyjąć, że premierem nie może być polityk formalnie oskarżony w sprawie karnej.

Aktualnie przed sądem toczy się proces Beniamina Netanjahu, któremu postawiono zarzuty korupcji, oszustwa i nadużycia zaufania publicznego. Utrata stanowiska premiera niweczy jego nadzieje na immunitet. Może też zachęcić rywali wewnątrz jego partii Likud, by rzucili mu skuteczniejsze niż dotąd wyzwanie.

Netanjahu mówi o spisku

Netanjahu – najdłużej urzędujący przywódca Izraela – na razie pozostaje szefem tej największej partii w parlamencie i będzie liderem opozycji. W przemówieniu przed parlamentem wyjaśnił, że nie ma planów rezygnacji z przywództwa. Obiecał, że postara się bardzo szybko obalić nowy rząd, który nazwał „niebezpieczną koalicją oszustów i kapitulantów”.

Wcześniej przekonywał, że jest ofiarą spisku „głębokiego państwa” – utajnionych struktur chcących wpłynąć na przyszłość kraju. – Wykorzeniają dobro i zastępują je złem – mówił w telewizji Kanał 20. – Boję się o los narodu.

Przez chwilę Netanjahu wydawał się podążać drogą Donalda Trumpa, próbując wywołać rewoltę swoich zwolenników. – Jesteśmy świadkami największego oszustwa wyborczego w historii kraju – stwierdził na spotkaniu Likudu, gdy pojawiła się wiadomość, że opozycja stworzy koalicję.

Jego zwolennicy organizowali gniewne wiece przed domami członków nowego rządu. Niektórzy parlamentarzyści twierdzą, że im i ich rodzinom grożono śmiercią. Hejt w internecie stał się tak powszechny, że kilkorgu członkom nowego rządu przydzielono ochroniarzy, a nawet przeprowadzono ich do innych domów.

Szef służb ostrzega przed radykalizacją i przemocą

Z kolei ultraortodoksyjni partnerzy koalicyjni Netanjahu rzucili się na „zdrajcę” Bennetta, obwołując go zagrożeniem dla religii; jeden nawet wezwał go do zdjęcia jarmułki noszonej przez pobożnych Żydów.

Niektórzy Izraelczycy porównują to do napięć, które w styczniu doprowadziły do szturmu na amerykański Kapitol, innym przypomina się podżeganie prowadzące do zabójstwa izraelskiego premiera Icchaka Rabina w 1995 r.

W rzadkim publicznym oświadczeniu Nadaw Argaman, szef agencji bezpieczeństwa wewnętrznego Szin Bet, ostrzegł przed „wzrostem radykalizacji i brutalnym, jątrzącym dyskursem” w mediach społecznościowych, co jego zdaniem może prowadzić do przemocy.

W czwartek Likud wydał oświadczenie na Twitterze w języku angielskim, w którym stwierdzono, że komentarze Netanjahu o oszustwach nie miały sugerować, że chodziło o wadliwy proces liczenia głosów, do którego ma on „pełne zaufanie”.

„Pokojowy transfer władzy nie podlega dyskusji”, zapewniła partia ustępującego premiera.

W rozmowie z agencją AP Gail Talszir, politolożka z Uniwersytetu Hebrajskiego, powiedziała, że spodziewa się niestabilności w najbliższych miesiącach. – Będziemy mieć bardzo asertywnego i agresywnego szefa opozycji, czyli Netanjahu, który będzie chciał sprawić, że ta koalicja będzie krótkotrwała i że jak najszybciej odbędą się kolejne wybory – powiedziała Talszir. – W Izraelu nie pamiętamy już, jak wygląda normalna polityka – dodała.