A Sukkot Guide for the Perplexed

A Sukkot Guide for the Perplexed

Yoram Ettinger


A Jewish worshipper holds the Four Species, used in rituals on the holiday of Sukkot, as he takes part in the priestly blessing at the Western Wall, Judaism’s holiest prayer site, amid Israel’s second-wave coronavirus disease (COVID-19) lockdown, in Jerusalem’s Old City, 

Here are some facts you may not know about the upcoming holiday of Sukkot.

1. The holiday is named for the first stop during the 40-year-Exodus from Egypt — the town of Sukkot — as documented in Exodus 13:20-22 and Numbers 33:3-5. This holiday underscores the gradual transition from the spiritual state-of-mind during Rosh Hashanah and Yom Kippur, to the mundane of the rest of the year. The construction of the Holy Tabernacle, during the Exodus, was launched on the first day of Sukkot.

2. Sukkot is a national Jewish liberation holiday. It is the third Jewish pilgrimage holiday (following Passover and Shavuot).

3. The roots of the Hebrew word Sukkot (סוכות) are wholeness and totality (סכ), shelter (סכך), and attentiveness (סכת)

4. The seven days of Sukkot are dedicated to seven monumental principle-driven leaders, who were compassionate and brave shepherds: Abraham, Isaac, Jacob, Joseph, Moses, Aaron and David. They were endowed with faith, reality-based-optimism, humility, compassion, tenacity in the face of daunting odds, courage, and peace-through-strength.  Sukkot also expresses gratitude for the seven species of the Land of Israel: wheat, barley, grapes, figs, pomegranates, olives, and dates.

5. Sukkot features (Leviticus 23:40) one citron (representing King David, the author of “Psalms”), one palm branch (representing Joseph), three myrtle branches (representing the three Patriarchs), and two willow branches (representing Moses and Aharon), which are bonded together, representing the unity-through-diversity of the Jewish people.

These four species represent the agricultural regions of the Land of Israel: the southern Negev and Arava (palm), the slopes of the northern Golan Heights, Upper Galilee, and Mt. Carmel (myrtle), the streams of the central mountains of Judea and Samaria (willow), and the western coastal plain (citron).

The palm branch, an ancient symbol of victory, was featured in coins from the Maccabees’ era (from the second century BC through the first century AD), and the Bar Kochba rebellion (132-135 AD). According to the First Book of Maccabees, chapter 13, Simon the Maccabee celebrated the retaking of David’s Citadel in Jerusalem with drums, harps, and palm branches.

6. Sukkot emphasizes humility, as demonstrated by the seven-day-relocation from one’s permanent residence to the temporary, humble, wooden booth (Sukkah), which sheltered the people of Israel during the Exodus.

7. Sukkot expresses the yearning for universal peace, highlighting the Sukkah of Peace (Sukkat Shalom).


Yoram Ettinger is a former ambassador and head of “Second Thought: a U.S.-Israel initiative.”


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


RABIN JONATHAN SACKS – Komentarz Be-har i Be-chukotaj

To, czego nie mamy [Komentarz do parszy Be-har i Be-chukotaj]

RABIN JONATHAN SACKS


Maurice i Vivienne Wohl byli jedną z najbardziej niezwykłych par, jakie znałem. Mogliby uchodzić za studium kontrastu. Maurice był cichy, zamyślony, refleksyjny i powściągliwy, Vivienne – otwarta i pełna życia, prawdziwa dusza towarzystwa. Doskonale się wzajemnie uzupełniali, jak dwie połówki tworzące całość.

Co czyniło ich wyjątkowymi? Patrząc na nich z zewnątrz, była to ich działalność charytatywna na wielką skalę. W samym tylko Izraelu ufundowali między innymi wielki park różany przy Knesecie oraz centrum kultury na Uniwersytecie Bar Ilan, zaprojektowane przez Daniela Libeskinda. Wspomagali ośrodki medyczne w Tel Awiwie i Jerozolimie oraz te przy King’s College i University College w Londynie. Wspierali szkoły żydowskie w Wielkiej Brytanii i jesziwy w Izraelu. To jedynie mały fragment ich działalności filantropijnej.

Historia ich związku jest wzruszająca. Było między nimi trzydzieści lat różnicy. Kiedy się poznali, Maurice był grubo po czterdziestce, całkowicie oddawał się swojej pracy i nic nie wskazywało na to, że kiedykolwiek się ożeni. Któregoś dnia zaproponował rodzicom Vivienne, która była córką jego przyjaciół, żeby pracowała u niego przez wakacje. Vivienne nie miała wtedy jeszcze dwudziestu lat.

Pewnego razu Maurice zaprosił Vivienne na lunch. W drodze do restauracji minęli człowieka żebrzącego na ulicy. Maurice dał mu kilka groszy, po czym ruszyli dalej. Po chwili Vivienne zatrzymała się i zapytała, czy Maurice mógłby zapłacić jej za tydzień pracy z góry. Kiedy otrzymała pieniądze, wróciła do żebraka i oddała mu wszystko, co dostała. Dlaczego to zrobiłaś? – zapytał Maurice, na co Vivienne odpowiedziała: – Te drobne, które mu dałeś, to za mało, żeby zmienić cokolwiek w jego życiu. Potrzebował czegoś więcej.

Pod koniec tygodnia Maurice oznajmił Vivienne, że nie da jej drugiej wypłaty, ponieważ oznaczałoby to, że to on wypełnił micwę. Ale to właśnie wtedy, jak powiedział mi tuż przed śmiercią, zdecydował, że musi się z nią ożenić, bo Vivienne miała większe serce niż on sam.

Opowiadam tę historię nie bez powodu. Pozwoli nam ona odkryć często niezauważany wymiar parszy Be-har. Rozdział dwudziesty piąty księgi Wa-jikra porusza problem tak samo ważny dziś, jak trzydzieści trzy wieki temu. Jest to kwestia nierówności, które rodzą się jako wynik ekonomii wolnego rynku. Gospodarka rynkowa świetnie radzi sobie z wytwarzaniem dóbr, natomiast nie z ich sprawiedliwą dystrybucją. Niezależnie od punktu wyjścia, szybko powstają nierówności między tymi, którzy odnieśli sukces a tymi, którym się to nie udało. Z czasem ta przepaść rośnie[1].

Nierówności ekonomiczne prowadzą do nierówności w podziale władzy, czego rezultatem jest często wyzysk słabszych. Jest to uwaga nieustannie powtarzana przez proroków. Amos mówi o tych, którzy „sprzedali za pieniądze niewinnego, a biednego za parę sandałów. Pożądają prochu ziemi na głowie biednych, a drogę uciśnionych skrzywiają” (2:67). Izajasz woła: „Biada tym, którzy ustanawiają ustawy niesprawiedliwe, pisarzom, którzy niegodziwość spisują, (…) aby była wdowa łupem ich, aby mogli sieroty obdzierać” (10:1-2). Micheasz zaś przeklina ludzi, którzy „pożądają pól a zagrabiają, domów a zabierają je, a tak przywłaszczają sobie człowieka wraz z domem jego, właściciela wraz z posiadłością jego” (2:2).

Ten problem dotyka niemalże każdego społeczeństwa, w każdym okresie jego historii. Tora oferuje podejście wyjątkowe, ponieważ odrzuca jednostronne rozwiązanie tak złożonej kwestii. Równość jest wartością, ale jest nią również wolność. Komunizm i socjalizm miały swoją szansę i upadły, ale wolny rynek również nie wydaje się być całkowicie zadowalającym rozwiązaniem. Ważna zasada, która płynie z Tanachu, uczy, że rynek został stworzony, aby służyć ludziom, nie odwrotnie. Musimy więc zadać sobie podstawowe pytanie: co najlepiej służy ludzkości pod zwierzchnictwem Boga?

Uważnie czytając parszę Be-har, zauważymy, że Tora podejmuje ten problem na trzech różnych poziomach: politycznym, psychologicznym i teologicznym.

Pierwszy poziom jest jasny. Be-har proponuje dwa cykle nowego podziału dóbr, siedmio- i pięćdziesięcioroczny – szmitę i jowel. Celem jest przywrócenie równych szans wszystkim poprzez umorzenie długów, uwolnienie niewolników i przywrócenie ziemi przodków jej spadkobiercom. Jest to sposób na wyrównanie nagromadzonych nierówności bez ciągłego ingerowania w system ekonomiczny.

Wymiar psychologiczny bazuje na tym, co francuscy rewolucjoniści nazywali braterstwem. W zapisie praw w parszy Be-har słowo „brat” pada dziesięć razy. „Nie oszukujcie jeden drugiego (…) gdyby podupadł brat twój (…) przyjdzie wtedy krewny jego najbliższy mu i wykupi, co sprzedał brat jego”. To rozsądna logika ewolucyjna. Z prac na temat doboru krewniaczego Williama D. Hamiltona i innych badaczy wiemy, że najsilniejszym katalizatorem zachowań altruistycznych są więzi rodzinne. Najbardziej skłonni do poświęceń jesteśmy w stosunku właśnie do tych, z którymi jesteśmy najbliżej spokrewnieni.

W niemałym stopniu właśnie dlatego od początku żydowskiej historii do dziś Żydzi uważali się za jedną rodzinę – potomków Abrahama, Izaaka i Jakuba, Sary, Rebeki, Racheli i Lei. Jedną rzeczą jest uczenie altruizmu przez takie zapisy prawne jak te o latach szabatowych przypadających co siedem i co pięćdziesiąt lat, a zupełnie inną próba ukształtowania społeczeństwa w taki sposób, aby jego członkowie czuli się ze sobą związani trwałą więzią wspólnej odpowiedzialności. Stąd narracja księgi Be-reszit, która w ogromnej części opowiada historię ludu Izraela nie jako narodu, ale właśnie jako rodziny. Prawo i narracja idą tu w parze. Cały naród żydowski jest wielką, ogromnie rozbudowaną rodziną, dlatego musimy sobie pomagać, kiedy jeden z naszych braci lub jedna z sióstr zostanie bez środków do życia. Tożsamość etniczna działa w służbie moralności.

Ostatnim i najgłębszym wymiarem przedstawionego w parszy Be-har problemu jest wymiar teologiczny. W dwudziestym piątym rozdziale księgi Wa-jikra czytamy o najbardziej, moim zdaniem, fundamentalnym przykazaniu biblijnego prawa, wyrażonym w niezwykle jasny sposób. Przyjrzyjmy się dwóm fragmentom tego rozdziału. Pierwszy dotyczy posiadania ziemi, drugi kwestii hebrajskich niewolników:

„Ziemia zaś nie będzie sprzedawana na wieczność; bo Moją ziemia, bo wyście przychodnie i przesiedleńcy u Mnie” (25:23).

„Jeżeliby też podupadł brat twój przy tobie, a zaprzedał ci się, nie obarczaj go służbą niewolniczą. (…) Albowiem słudzy to Moi, których wywiodłem z ziemi Micraim; nie będą sprzedawani, jako się sprzedaje niewolników. Nie władaj nim z surowością, a bój się Boga twojego!” (25:39-43).

Tora mówi w sposób zasadniczy: nie istnieje absolutne prawo własności. Nic w ziemi Izraela nie może być posiadane na własność, bo ostatecznie ziemia ta należy do Boga. Żaden Izraelita nie może też być panem innego Izraelity, ponieważ wszyscy, od kiedy nasi przodkowie wyprowadzeni zostali z niewoli egipskiej, należymy do Boga.

Ta zasada wskazuje nam również sens historii o stworzeniu świata. Tora nie jest zapisem naukowym, ale księgą prawa. Samo słowo „Tora” oznacza właśnie prawo. Pierwsze jej rozdziały nie są tym samym sprawozdaniem naukowym, ale prawnym. Be-reszit nie jest więc odpowiedzią na pytanie „jak stworzony został wszechświat?”, ale „dlaczego Bóg ma prawo rządzić ludźmi?”. Odpowiedź brzmi: ponieważ On stworzył wszechświat i On jest jego władcą. Może zatem ustanawiać warunki, na których pozwala nam zamieszkiwać ziemię. Jest to podstawa całego biblijnego prawa. Bóg rządzi nie dzięki potędze, ale dzięki prawu Stwórcy do decydowania o owocach swojego stworzenia.

W żadnym innym fragmencie Tora nie mówi o tym prawie wyraźniej niż w parszy Be-har, gdzie stanowi ono podstawę ustawodawstwa w zakresie własności i niewolnictwa. Prawo żydowskie opiera się na zasadzie, że tylko Bóg może cokolwiek rzeczywiście posiadać. Ludzie nie posiadają rzeczy, a zaledwie nimi zarządzają. Dlatego słów cedek i cedaka nie da się dobrze przetłumaczyć na inne języki. Oznaczają one jednocześnie sprawiedliwość i dobroczynność, koncepcje zupełnie ze sobą niezwiązane w innych językach. Do sprawiedliwości jesteśmy zmuszeni, na dobroczynność decydujemy się sami. Kiedy dajemy komuś pieniądze, które wcześniej od niego pożyczyliśmy, jest to sprawiedliwe. Jeśli jednak robimy to, ponieważ uważamy, że osoba ta potrzebuje pieniędzy, mamy do czynienia z dobroczynnością. Możemy więc uczynić jedno albo drugie, ale nie oba jednocześnie.

Judaizm uczy, że w rzeczywistości nic nie mamy na własność, mimo że wydaje nam się, że to posiadamy. Bóg, dając nam na przechowanie swoją własność, ufa, że jeśli dostaniemy więcej niż potrzebujemy, podzielimy się tym z bardziej od nas potrzebującymi. Na tym polega cedaka – połączenie sprawiedliwości i dobroczynności.

W ten sposób Maurice i Vivienne przeżyli swoje życie. Bóg obdarzył Maurice’a sukcesem, ale majątek, który zgromadził, nie należał tak naprawdę do niego. Maurice o tym wiedział. Bóg zaufał mu, że mądrze wykorzysta owoce sukcesu, aby polepszać sytuację życiową innych. On jednak zdawał sobie sprawę, że prawdopodobnie lepiej idzie mu zarabianie pieniędzy niż ich rozdawanie. Wiedział też, że jeśli nie rozdzieliłby sprawiedliwie swojego majątku między potrzebujących, nie wypełniłby obowiązku, który miał w stosunku do Boga i swoich braci na ziemi. Dlatego kiedy spotkał Vivienne i zobaczył, jak doskonale rozumiała potrzeby innych i jak chętnie się dla nich poświęcała, wiedział, że musi się z nią ożenić.

Parsza Be-har kryje w sobie wielką prawdę: niemożliwe jest stworzenie sprawiedliwego społeczeństwa wyłącznie przy użyciu politycznych środków (umorzenia długów, przywrócenia ziemi przodków jej pierwotnym właścicielom i tym podobnych). Sprawiedliwość społeczna ma także swój wymiar psychologiczny i teologiczny – oba równie istotne.

W prostym, ludzkim rozumieniu ten fragment niesie ideę, która zmienia życie. Myślmy o rzeczach, które posiadamy, nie jak o naszej własności, ale jak o dobrach, którymi zarządzamy nie tylko z korzyścią dla siebie i najbliższych, ale i dla innych ludzi. Nie pytajmy siebie, co w życiu możemy osiągnąć, ale czym możemy obdarowywać. Będziemy podróżować przez życie lżej i z większą radością. Poczujemy, że nasze życie ma wartość. Niewielu z nas może podarować tyle, ile ofiarowali Vivienne i Maurice Wohl, ale skala nie ma znaczenia. Bądźmy błogosławieństwem dla innych, a odkryjemy, że życie jest błogosławieństwem dla nas.


[1] Taką tezę stawia Thomas Piketty w Kapitale w XXI wieku (Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2015).

Tłumaczenie: Jolanta Różyło © CHIDUSZ 2018


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Asystentka Franciszka Sterczewskiego: Nikt nie wsiadał na Flotyllę po to, żeby zrobić sobie selfie


Asystentka Franciszka Sterczewskiego: Nikt nie wsiadał na Flotyllę po to, żeby zrobić sobie selfie

Marta Kaźmierska


Demonstracja propalestyńska, z mikrofonem Marysia Dąbek, Poznań, 2 października 2025 r. (Marta Kaźmierska)

Każdy, kto tam popłynął, zrobił to z poczucia przyzwoitości. Obowiązkiem polityków jest działać, a nie siedzieć z założonymi rękami – mówiła na demonstracji w Poznaniu Maria Dąbek, asystentka posła Franciszka Sterczewskiego.

Poznański Stary Rynek, czwartkowe popołudnie. Tuż obok Galerii Miejskiej Arsenał gęstnieje tłum ludzi. Ci, którzy przyszli, mają palestyńskie flagi i chusty, a na transparentach i banerach hasła nawołujące do zaprzestania konfliktu zbrojnego w Gazie. “Zabijanie dzieci to nie jest samoobrona”, “Poznań z Palestyną” – można przeczytać na niektórych z nich.

Protest w Poznaniu po zatrzymaniu Flotylli Sumund

Chwilę po godz. 18 wokół pomnika św. Jana Nepomucena jest już ponad setka osób. To część większego ogólnopolskiego protestu, który odbywa się w tym samym czasie także w innych miastach. Powód? W środę 01 października na platformach społecznościowych Flotylli Sumund udostępniono szereg materiałów wideo przedstawiających izraelskich żołnierzy przejmujących część łodzi zmierzających w kierunku Gazy. W nocy ze środy na czwartek z niektórymi statkami płynącymi w konwoju z humanitarną misją urwała się łączność. Przerwany został też szereg transmisji na żywo dokumentujących podróż.

W trakcie akcji sił Izraela przejętych miało zostać co najmniej 13 łodzi. Aresztowano około 200 osób, w tym szwedzką aktywistkę Gretę Thunberg. Wśród nich było także czworo Polaków, m.in. pochodzący z Poznania poseł Franciszek Sterczewski. On sam wrzucił na Instagram nagranie informujące o jego “porwaniu”.

Asystentka Franciszka Sterczewskiego: Nikt nie wsiadał na Flotyllę, żeby zrobić sobie wakacje

 – Te emocje, które są we mnie od paru dni, kiedy już wiedzieliśmy, że Flotylla będzie przechwycona na dniach, są straszne. To jest ciągłe napięcie. Nie wyobrażam sobie, jak straszne emocje siedzą w tych, którzy tą Flotyllą płynęli – mówiła Maria Dąbek.

 – Jestem dumna, że mogę pracować z kimś, kto zdecydował się popłynąć do Gazy. Bardzo często dostajemy dziś na różne kanały pytanie: “Po co tam popłynąłeś? Przecież MSZ odradzało, będziemy płacić za twoją ewakuację”. Ja z chęcią z moich podatków zapłacę – stwierdziła asystentka Sterczewskiego. – Nikt nie wsiadał na tę Flotyllę po to, żeby zrobić sobie selfie. Żeby poczuć, jak trzęsie się ziemia, kiedy dookoła ciebie latają drony, kiedy śpisz w ciuchach i butach, bo ciągle zastanawiasz się, czy to będzie teraz, czy za godzinę, czy za dwie, czy jutro. Nikt nie wsiadał na tę flotyllę po to, żeby zrobić sobie wakacje. Każdy, kto na nią wsiadł, zrobił to z poczucia przyzwoitości. Na ile rozumiem motywacje Franka, to było poczucie, że trzeba coś zrobić. I że obowiązkiem polityków jest działać, a nie siedzieć z założonymi rękami – mówiła Maria Dąbek.

Protest w Poznaniu po zatrzymaniu Flotylli. “Zależy nam na ich powrocie. Ale bardziej na zawieszeniu broni”

Zaznaczyła, że z ryzykownej wyprawy nie ma w tej chwili żadnych korzyści. – Wręcz przeciwnie – w tym momencie mam wrażenie, że oni mają przegwizdane. Siedzą – mam nadzieję – w jakimś odosobnieniu, nie wiemy, co się z nimi dzieje. Z komunikatów MSZ wynika, że nikt nie ucierpiał i wszyscy są względnie bezpieczni. Na ile jednak można być bezpiecznym w areszcie państwa, które kilkadziesiąt kilometrów dalej dokonuje ludobójstwa? – mówiła Dąbek.

– Zależy nam na tym, żeby oni wszyscy wrócili bezpiecznie do domu. Ale jeszcze bardziej zależy nam na zawieszeniu broni. Na skończeniu z ludobójstwem i wpuszczeniu pomocy humanitarnej do Gazy. I żeby wreszcie ktoś zauważył, że Palestyńczycy nie są grupą, którą można przepchnąć z miejsca na miejsce – podkreśliła asystentka posła z Poznania.

Organizatorzy protestu w niedzielę na Placu Wolności będą odczytywać imiona i nazwiska dzieci, które poniosły śmierć w Gazie. Czytanie listy zacznie się o godz. 9 i potrwa 12 godzin.


Red. M. Nogaj


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Over 800,000 Palestinians flee Gaza City as Hamas grip weakens


Over 800,000 Palestinians flee Gaza City as Hamas grip weakens

AMIR BOHBOT


Palestinians move from the Shujaiya neighborhood after the Israeli army ordered its evacuation due to Hamas rocket fire, in Gaza. April 3, 2025. / (photo credit: Ali Hassan/Flash90)

More than 800,000 Palestinians have left Gaza City, as the IDF prepares to expand operations in the area, a security source said on Sunday.

>According to Southern Command estimates, between 30,000 and 50,000 people have departed the city daily over the past eek, and this number is expected to increase.

Defense officials said between 250,000 and 350,000 Palestinians are still inside Gaza City.

Officials praised the Southern Command’s evacuation plan, which anticipates the number of evacuees could soon reach one million. Unless there is a last-minute change, the next phases of the maneuver into the city center have already been approved.

Hamas’s attempts to keep civilians in northern Gaza and Gaza City have failed, despite the group using both persuasion and physical deterrence, including roadblocks and violence.

“The public is moving to the south of the Strip,” a security source said.

Palestinians evacuating amid the ongoing conflict between Israel and Hamas travel on a vehicle in Khan Younis in the Southern Gaza Strip May 6, 2024. (credit: Ramadan Abed/Reuters)

Hamas, the source added, is spreading what it calls “false narratives” about the humanitarian situation in the south.

“Hamas is trying to generate all kinds of false narratives about the collapse of the health system, starvation, and sanitation. Just today, a humanitarian assessment was completed. An average of 350 trucks enter daily. There is enough food, enough tents – more than 20,000 tents have been brought in by international organizations so far. The health system in the south of the Strip is functioning; it is not collapsing as they are trying to portray,” the source said.

While few Palestinians have openly opposed Hamas, the source noted that some civilians continue to support the group, while others blame Israel, which they see as primarily responsible for the situation.

“Hamas continues to use fear tactics, executions, beatings in the streets, and maintains an atmosphere of terror and fear among the public,” the source said.

The group has reportedly upgraded its network of informants across the Gaza Strip, making it more difficult for civilians to report criticism or suspicious activity to internal security forces.

The Abu-Amra clan remains aligned with Hamas

In recent weeks, Hamas has clashed with several powerful clans in southern Gaza. According to the source, the group killed two of three clan leaders involved in aid distribution. Only the Abu-Amra clan is still aligned with Hamas in the area.

Despite mounting pressure, Hamas continues to operate a limited civil framework. It pays salaries to thousands of officials and maintains basic services in areas it controls, including sewage repair, road clearing, and rescue operations.

However, the source said that when the IDF operates at full strength in Gaza City, Hamas forces tend to withdraw and shift to guerrilla tactics.


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com


Izrael nie stworzył „Palestyńczyków” – nie są jego odpowiedzialnością


Izrael nie stworzył „Palestyńczyków” – nie są jego odpowiedzialnością

Anjuli Pandavar


Nowoczesna tożsamość palestyńska nie powstała w sposób naturalny, lecz została ukształtowana przez polityczne manipulacje, ideologię islamistyczną oraz strategię zimnowojenną. Daleka od dążenia do państwowości, jej istotą od początku było sprzeciwianie się istnieniu Izraela i podtrzymywanie konfliktu.

„Allah jest najlepszym z podstępnych” (Koran 3:54). Nawet Abu Bakr, pierwszy z tzw. prawowiernych kalifów, miał powiedzieć: „Na Allaha! Nie byłbym pewien i nie czułbym się bezpieczny przed podstępem Allaha, nawet gdybym miał jedną stopę w Raju” (Sam Shamoun, „Allah: The greatest deceiver of them all”).

Jeśli muzułmanin nie może ufać własnemu Bogu, nic nie jest pewne. A jednak musi oddawać Mu cześć i mieć nadzieję. Islam – religia prawdy – zaprzecza więc sam sobie, pozostawiając wyznawców w konsternacji oraz zdezintegrowaną ummę. To trwa, ponieważ dla muzułmanów prawda i lojalność to jedno i to samo. Obiektywna prawda nie jest godna zaufania, a zatem mało znacząca. Islam – religia doskonała i ostateczna – przychodzi, by zastąpić wszystkie wcześniejsze religie, począwszy od judaizmu. Dla muzułmanina Żyd staje się więc pierwotną przyczyną wszystkich jego kłopotów. Nienawiść do Żydów jest nieuniknioną konsekwencją istnienia islamu. A fakt, że jakaś ziemia znów znajduje się pod rządami Żydów, uruchamia słynny hadis o zagładzie:

„Nie nadejdzie godzina [sądu], dopóki muzułmanie nie będą walczyć z Żydami i nie będą ich zabijać, aż Żyd schowa się za drzewem lub kamieniem, a drzewo lub kamień powie: Muzułmaninie, sługo Allaha, jest za mną Żyd – przyjdź i zabij go. Tylko drzewo gharqad nic nie powie, bo to drzewo Żydów” (Sahih Muslim 6985).

Ta antyteza między islamem a judaizmem osiąga swoją najczystszą postać w istnieniu państwa żydowskiego – i to w samym sercu „ziem muzułmańskich” – którego powstanie stało się przyczyną powstania populacji muzułmanów bez ojczyzny. Ci „Palestyńczycy” zostali opiekunami całej nienawiści do Żydów w ummie i otrzymali zadanie ich wytępienia w imieniu wszystkich muzułmanów. „Naród palestyński” stał się więc złowieszczym odpowiednikiem żydowskiego plemienia Lewiego. Ich masakra Żydów z 7 października wywołała na całym świecie euforię wśród muzułmanów, wdzięcznych za ten „moment triumfu”.

Szok i trauma ummy po likwidacji dogorywającego Kalifatu Osmańskiego w 1924 roku przez ostentacyjny modernizm Republiki Turcji, założonej rok wcześniej, doprowadziły bezpośrednio do powstania Bractwa Muzułmańskiego w 1928 roku. Jego założyciele uznali, że sunnicki islam potrzebuje kalifatu na miarę współczesności, i wzorowali się na rosnącej w siłę ideologii nazistowskiej – z własnym Gestapo i Zielonymi Koszulami – prezentując się jako siła dżihadu dla nowego świata, czyli nowoczesnego islamu pod wodzą Najwyższego Przewodnika, Hassana Al-Banny. Bractwo nie posiadało terytorium, lecz – jak kalifat – cieszyło się ponadnarodową jurysdykcją.

Dla Al-Banny lata 20., 30. i 40. oznaczały zagrożenie egzystencjalne, nie tylko dla Bractwa Muzułmańskiego, ale dla całej ummy: „żydowski modernizm”, który syjonistyczna imigracja wnosiła do serca „ziem muzułmańskich”. W wywiadzie z 1949 r. dla amerykańskiego dziennikarza Johna Roya Carlsona Al-Banna powiedział:

„Nie zależy nam na parlamencie z przedstawicielami ludu, ani na rządzie ministrów, chyba że tacy przedstawiciele i ministrowie będą muzułmanami żyjącymi według Koranu. Jeśli ich nie znajdziemy, sami staniemy się parlamentem. Allah i rady religijne ograniczą naszą władzę tak, by nikt nie musiał obawiać się dyktatury. Naszym celem jest zniszczenie modernizmu w rządzie i społeczeństwie. W Palestynie naszym pierwszym obowiązkiem jako muzułmanów jest zmiażdżyć syjonizm, czyli żydowski modernizm. To nasz patriotyczny obowiązek. Koran tego wymaga.”

Al-Banna nie mówił o „obowiązku religijnym”, ale o „obowiązku patriotycznym”. Bractwo zadbało o to, by rodzący się naród arabski, wyłaniający się z gruzów imperium osmańskiego, scementował swoją tożsamość wokół islamu i stał się siłą dżihadu – przede wszystkim przeciw Żydom Palestyny Mandatowej. Szyicki duchowny Ruhollah Chomeini był młodym człowiekiem, gdy upadł kalifat. Pięćdziesiąt lat później, jako ajatollah Ruhollah („duch Boga”) Chomeini, uczynił to samo dla szyickiego islamu, ustanawiając Islamską Republikę Iranu, z samym sobą jako Najwyższym Przywódcą. Zarówno Al-Banna, jak i Chomeini karmili się ideologią nazistowską i płonęli żądzą pomszczenia upokorzenia islamu po upadku kalifatu.


Od Kalifatu do Bractwa Muzułmańskiego

To właśnie determinacja Bractwa, by usunąć „żydowski modernizm” z Palestyny Mandatowej, stała się w 1964–65 r. inspiracją dla radzieckiego KGB do stworzenia „Palestyńczyków”. Wstrzyknięcie tej idei w arabską ludność cywilną, rozbitą po wojnie o niepodległość Izraela i powstaniu państwa żydowskiego, dało idealne połączenie dżihadu islamskiego, zorganizowanego ludobójstwa Żydów przez nazistów i „wyzwolenia narodowego” Kominternu. Robert Spencer w książce The Palestinian Delusion dowodzi, że „naród palestyński”, którym dziś zachwyca się świat, to nic innego jak nędzny projekt poboczny zimnej wojny, stworzony przez KGB. Wykreowali Egipcjanina urodzonego w Kairze – Jasera Arafata – jako kwintesencję „Palestyńczyka”. Nawet flaga „Palestyny” została przejęta z upadłej w 1958 roku Federacji Arabskiej Iraku i Jordanii.

Urzędnik Bractwa, Labib Bey, chwaląc się „co najmniej dwudziestoma tysiącami” cudzoziemskich muzułmanów, którzy przybyli walczyć z Żydami w Palestynie, powiedział Carlsonowi: „Nasi chłopcy wierzą, że walcząc z Żydem, zapewnią sobie miejsce w Raju. Nie opuścimy Palestyny, dopóki ostatni syjonistyczny Żyd nie zostanie uciszony.” Carlson cytuje też gazetę Bractwa, Ikhwan el Muslimin, opisującą scenę na dworcu w Port Said:

„Miniona niedziela była jednym z dni Allaha w Port Said, bo o pierwszej nad ranem przyjechał pociąg z Kairu pełen ludzi udających się na świętą wojnę o Palestynę. Ci wierni wyskoczyli na peron, każdy z własnym dobytkiem, i pomaszerowali zwartą kolumną do Domu Braci Muzułmanów. Byli gotowi, by wyruszyć na pole bitwy i walczyć dla Allaha. Cudownie było ich słuchać, gdy śpiewali: ‘Walczymy – to nasza droga, a śmierć dla Allaha – nasz najwyższy ideał.’”

Te wydarzenia miały miejsce szesnaście lat przed tym, jak „Palestyńczycy” zostali wykreowani w Moskwie i „inkubowani” na miejscu, by przejąć „świętą wojnę o Palestynę” i „walczyć z Żydem… aż ostatni syjonista zostanie uciszony”. Palestyńczycy, gdy już zaistnieli, stali się uosobieniem muzułmańskiej nadziei na odkupienie islamu.


„Zniszczyć Palestyńczyków to zniszczyć islam.”

Muhammad Bin Salman o tym wie; ajatollah Ali Chamenei również. Saudyjska niechęć wobec Bractwa Muzułmańskiego i Kataru, a także działania Zjednoczonych Emiratów Arabskich zmierzające do podważenia Bractwa w wielu krajach, idą w parze z bezprecedensowymi zmianami w ummie. Wszystko to wskazuje, że islam pędzi ku samozagładzie. Dla Izraela porozumienia abrahamowe czynią Palestyńczyków nieistotnymi, lecz dla państw arabskich uczestniczących w tych porozumieniach, są oni centralnym elementem planu demontażu islamu. Wyraźnym znakiem, że subwersja islamu weszła w wyższy bieg, będzie sytuacja, w której Arabia Saudyjska przestanie deklaratywnie wspierać Palestyńczyków, a zacznie ich jawnie zwalczać.

Jeśli Palestyńczycy w ogóle mają jakieś aspiracje, to są one całkowicie negatywne, całkowicie destrukcyjne. Muzułmanie, którzy nie są Palestyńczykami, mają jeszcze pewne pole manewru, jako że Koran uznaje, iż nie każdy muzułmanin ma psychiczne predyspozycje do zabijania:

„Przepisano wam walkę, chociaż jest ona dla was czymś odrażającym. Może się zdarzyć, że nie lubicie czegoś, co jest dla was dobre, a lubicie coś, co jest dla was złe. Allah wie, a wy nie wiecie.” (Koran 2:216)

Nie dotyczy to Palestyńczyków; oni mają ten gen wyłączony. Fakt, że palestyński lekarz, dr Mustafa Barghouti, nie potrafi zdobyć się choćby na cień zastrzeżeń, nie mówiąc już o potępieniu, wobec brutalnego i metodycznego mordu ponad tysiąca Żydów – mężczyzn, kobiet, dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych – powinien być dla wszystkich marzących o pokoju z Palestyńczykami sygnałem ostrzegawczym.

Izrael popełnił na początku wiele katastrofalnych błędów. W tym kontekście istotne są trzy: oddanie Wzgórza Świątynnego Arabom, uznanie Palestyńczyków za odrębny naród oraz zaakceptowanie Organizacji Wyzwolenia Palestyny jako „jedynych, autentycznych przedstawicieli narodu palestyńskiego”. Takimi dobrowolnymi gestami Izrael sam siebie uczynił odpowiedzialnym za brak państwa dla tego „narodu”. U podstaw katastrofy z Oslo i trwającego od dekad „procesu pokojowego”, który umożliwiał stopniowe dążenie do zniszczenia Izraela, leżą właśnie te błędy. Jak pisze prof. Efraim Karsh:

„Już w sierpniu 1968 r. Arafat określił strategiczny cel OWP jako ‘przeniesienie wszystkich baz oporu’ na Zachodni Brzeg i do Strefy Gazy, okupowanych przez Izrael podczas wojny czerwcowej 1967 r., ‘aby opór mógł się stopniowo przekształcać w ludową rewolucję zbrojną’. Miało to, jego zdaniem, pozwolić OWP podważać izraelski styl życia poprzez ‘powstrzymywanie imigracji i zachęcanie do emigracji… niszczenie turystyki… osłabianie gospodarki i przekierowywanie większości środków na potrzeby bezpieczeństwa… [oraz] tworzenie i podtrzymywanie atmosfery napięcia i niepokoju, która zmusi Syjonistów do uświadomienia sobie, że życie w Izraelu jest niemożliwe.’” (Efraim Karsh, „Arafat’s Grand Strategy”, Middle East Quarterly, wiosna 2004, s. 3–11, s. 3)

Wypowiedź Arafata z 1968 r., że zamierza „zmusić Syjonistów do uświadomienia sobie, że życie w Izraelu jest niemożliwe”, przypomina deklarację Bractwa Muzułmańskiego wcześniejszą o dwie dekady: „Nie opuścimy Palestyny, dopóki ostatni syjonistyczny Żyd nie zostanie uciszony.” Palestyńczycy nigdy nie ukrywali swojej intencji zabicia tylu Żydów, ilu trzeba, by reszta opuściła Izrael. Prof. Karsh pisze o tej strategii:

„Ta [fazowa] strategia, sięgająca czerwca 1974 r., pozostaje od tamtej pory zasadą przewodnią OWP. Nakazuje ona, by Palestyńczycy przejmowali każde terytorium, które Izrael jest gotów oddać lub jest do tego zmuszony, i wykorzystywali je jako trampolinę do dalszych zdobyczy terytorialnych aż do osiągnięcia ‘pełnego wyzwolenia Palestyny’.” (s. 2)


Palestyńska strategia: zniszczenie, nie państwowość

Palestyńczycy natychmiast wykorzystają każde państwo – jakiekolwiek – do zabijania Żydów i niszczenia Izraela! Żydzi jednak przerażają się samą myślą o przymusowym wysiedleniu choćby jednego Palestyńczyka. Przeciwnie – chcą im dać państwo, „żebyśmy mogli żyć obok siebie w pokoju”. Czyż nie jest w naszej naturze albo niszczyć tych, którzy chcą nas zabić, albo oddzielić się od nich jak największym dystansem? Dwa lata po rozpoczęciu przez Palestyńczyków ludobójczej wojny przeciw Izraelowi 7 października, więcej Izraelczyków niż kiedykolwiek rozumie to zagrożenie. A mimo to coraz częściej mówi się o nadaniu Palestyńczykom kantonów lub emiratów – i to nie jako nadziei na zakończenie ich ludobójczych ambicji, ale jako wyrazu odpowiedzialności Izraela.

Pomysł emiratów palestyńskich to koncepcja dra Mordechaja Kedara. Aby ją opracować, musiał on przypisać Palestyńczykom aspirację, której nigdy nie mieli – chęć posiadania własnego państwa. Ponieważ nigdy go nie chcieli, forma tego państwa – czy to państwo narodowe, emiraty czy cokolwiek innego – nie ma znaczenia. Jak wyjaśnia Timor Aklin, żydowski konwertyta z islamu:

„Palestyńczycy nie mają celu. Ich celem jest wytępienie Żydów, ale co potem? Wytępimy siebie nawzajem. A jeśli nie, poczekamy na Jordańczyków, Egipcjan, Libańczyków, Syryjczyków albo jakiegoś szaleńca, który pojawi się za 15, 20, 30, 50 lat. Nie ma prawdziwej wizji państwa. To ich nie interesuje.”

Nie zostało jeszcze wyjaśnione, jak nadanie Palestyńczykom jednego rodzaju państwa miałoby być nagrodą za terroryzm, a inny rodzaj państwa – już nie. Czy będzie ono zmilitaryzowane czy zdemilitaryzowane, państwo narodowe czy emiraty – nie zmienia to faktu, że są one nagrodą za terroryzm. Pytanie, czy takie państwo odniesie sukces, zakłada: po pierwsze – że rozstrzygnięto już kwestię nagradzania terroryzmu; po drugie – że Palestyńczycy są i pozostają odpowiedzialnością Izraela; po trzecie – że w poszukiwaniu „idealnego modelu sukcesu” Izrael wiecznie utrzymuje tę odpowiedzialność.

Zwolennicy tych pomysłów dodatkowo zakładają, że „sukces” państwa palestyńskiego będzie oznaczał koniec terroryzmu wobec Izraela. Tego typu myślenie to spuścizna wczesnych syjonistów z lewicy, a ich następcy nadal trwają w złudzeniu, że jeśli damy Palestyńczykom coś dobrego, przestaną chcieć nas zabijać — myślenie to, jak wiemy, zawsze prowadziło do katastrofy.


Wybory Izraela i „żelazny mur”

Pomysł kantonizacji Palestyńczyków w oparciu o klanowe emiraty opiera się na przykładzie dobrze prosperujących emiratów Zatoki Perskiej. Problem w tym, że Arabowie Zatoki to nie Palestyńczycy. Choć oba społeczeństwa mają strukturę klanową, to Arabowie Zatoki nie posiadają zdegradowanej tożsamości. Ich narodowa afirmacja nie opiera się na konieczności zniszczenia innego narodu. Palestyńczycy nie mogą osiągnąć afirmacji narodowej bez eksterminacji Żydów. Jako narody – „Palestyńczycy” i Żydzi – są wobec siebie antytetyczni.

Aby ominąć ten fakt, dr Kedar wprowadza zawiłe i być może nieuświadomione, ale jednak nie do obrony rozróżnienie. Łączy on nieistniejące państwo palestyńskie – Autonomię Palestyńską – z istniejącymi, upadłymi państwami arabskimi, takimi jak Libia czy Jemen, lecz nie zestawia istniejącego palestyńskiego państwa – Gazy – z odnoszącymi sukcesy państwami arabskimi, jak Kuwejt czy Zjednoczone Emiraty Arabskie, choć częściowo musi to zrobić, jak w Arutz Sheva w 2014 roku:

„Nikt na świecie nie może zagwarantować, że państwo palestyńskie, jeśli zostanie utworzone na Zachodnim Brzegu, nie stanie się państwem Hamasu, jak stało się to poprzez wybory w styczniu 2006 roku, lub poprzez zbrojne przejęcie władzy, jak miało to miejsce w Gazie w czerwcu 2007 roku. …jedynym realnym rozwiązaniem jest utworzenie ośmiu palestyńskich emiratów. Jeden już istnieje w Gazie.” (podkr. moje)

Dr Kedar niechcący ujawnia, że niezależnie od formy, jaką przybierze państwo palestyńskie, musi ono upaść, dopóki istnieje Izrael. Gaza była już emiratopodobnym tworem, analogicznym do ZEA – tylko że takim, który się nie powiódł. ZEA to „Singapur nad Zatoką”; sama sugestia „Singapuru nad Morzem Śródziemnym” obraża jednak mieszkańców Gazy. Ponieważ są Palestyńczykami, emiraty będą po prostu kolejnymi „szklarniami”, które spotka ten sam los. Dr Kedar nie tłumaczy, dlaczego każdy z tych emiratów nie miałby od razu stać się – lub dążyć do tego, by się stać – drugim Katarem: odnoszącym sukcesy emiratopodobnym państwem klanowym, które stworzyło Hamas. To daje nam dwa istniejące emiraty, które chcą zniszczyć Izrael – i jeden z nich nie jest nawet palestyński. Co je łączy? Bractwo Muzułmańskie. Osiem takich emiratów wewnątrz Izraela idealnie pasowałoby do jego interesów.

Plan emiratów palestyńskich ignoruje centralną rolę islamu w motywacjach Palestyńczyków – Hamas to przecież Islamski Ruch Oporu – oraz samego dżihadu w islamie. Hamasowe Bractwo Muzułmańskie głosi: „Allah jest naszym celem; Prorok naszym przywódcą; Koran naszym prawem; Dżihad naszą drogą; śmierć na drodze Allaha naszym najwyższym ideałem.” (podkr. moje). Generał IDF Amos Jadlin słusznie ubolewał:

„Zbudowaliśmy mur sięgający 30–40 metrów pod ziemię. Byliśmy bardzo skuteczni wobec rakiet, zarówno dalekiego-, jak i krótkiego zasięgu, dzięki systemowi wczesnego ostrzegania. Mamy najlepszy na świecie system antyrakietowy – Żelazną Kopułę. Gdy Hamas zrozumiał, że rakiety i tunele nie działają, opracował inną strategię. I tu Izrael zawiódł. Hamas zastosował taktyki, które prześcignęły Izrael.”

Hamas nie tylko zastosował, ale i opracował taktyki, które prześcignęły Izrael. Od dawna zauważa się stagnację i zacofanie myślowe społeczeństw muzułmańskich. Zestawia się liczbę Nagród Nobla dla żydowskich naukowców z faktem, że w najbardziej nowoczesnych muzułmańskich miastach wciąż brakuje kanalizacji. A jednak prymitywny Hamas potrafił przechytrzyć najlepsze izraelskie technologie.

Muzułmanie są bez wątpienia pomysłowi – tyle że cała ta pomysłowość służy wyłącznie oszustwu i dżihadowi. Szariat zabrania innych rodzajów kreatywności. Muzułmanie odrzucają innowacje, chyba że służą islamowi, np. poprzez opracowywanie bardziej przebiegłych sposobów zabijania niewiernych lub oszukiwania ich.

Palestyńczycy są w pełni zdolni do działania i skuteczności – jak potwierdza gen. Jadlin. Ale ich rozumienie „sukcesu” różni się od reszty świata. Izraelczycy wciąż nie pojmują tej różnicy. Oburzają się, że zamiast przeznaczyć miliardy dolarów na rozwój Gazy, Palestyńczycy inwestują w infrastrukturę terrorystyczną. Dla muzułmanów to zupełnie logiczne. Liczy się życie pośmiertne. Dlatego dla Palestyńczyków zabijanie Żydów to absolutny priorytet. Przyspiesza bowiem nadejście Godziny Ostatecznej.

Gdyby Izraelczycy naprawdę znali Palestyńczyków, wiedzieliby, że nic ich nie powstrzyma — ani mur sięgający 30–40 metrów pod ziemię, ani władza emiratów — przed dążeniem do zgładzenia Żydów. Nic, poza fizycznym usunięciem każdego Palestyńczyka z Izraela, Gazy, Judei i Samarii oraz – co najważniejsze – zburzeniem Al-Aksy. Skuteczność tego ideologicznego kontrataku została ogłoszona przez nich samych – nazwali go Powodzią Al-Aksy. Przyniesie to taki sam efekt, jak odebranie boskości cesarzowi Hirohito w Japonii po II wojnie światowej. Rozbije ummę. A wtedy – jeśli Izrael utrzyma groźną armię, zdolną do rzeczy przerażających ich wrogów – Żydzi będą bezpieczni.

Najprawdopodobniej jednak Izraelczycy znów spróbują spotkać się w pół drogi z ludźmi, których całym celem istnienia jest ich zabicie. Dowodzi tego entuzjazm, z jakim niektórzy przyjęli informację, że szejkowie z Hebronu chcą emiratu, by przyłączyć się do Porozumień Abrahama. Znane powiedzenie mówi: jeśli coś wydaje się zbyt piękne, by było prawdziwe – zapewne takie właśnie jest. Ale nikt nie chce być tym, kto ostrzeże przed zagrożeniem. Ta sama bojaźliwość stoi za obowiązkowym poprzedzaniem słów o przesiedleniu Palestyńczyków z Gazy przymiotnikami: „plan prezydenta Trumpa” i „dobrowolne”. Żydzi zawsze wybierają półśrodki i nazywają to zwycięstwem – po czym niedobici terroryści „negocjują” kolejną porażkę Żydów.

Po klęsce muru gen. Jadlina sięgającego 30–40 metrów pod ziemię, coraz głośniej słychać wezwanie do żelaznego muru Ze’ewa Żabotyńskiego. Nic, co znajduje się poza tym murem, nie powinno interesować Izraela — poza zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa obywateli państwa żydowskiego. Izrael nie stworzył „Palestyńczyków”. Nie są i nigdy nie byli jego odpowiedzialnością. Izrael albo jest okupantem, albo nie jest. Nie ma drogi pośrodku.


Link do oryginału: https://icgs.org.il/en/publications/palestinians-arent-israel-responsibility/?ref=murtaddtohuman.org

Israel Center for Grand Strategy 8 września 2025


Anjul Pandavar
, urodzona w Południowej Afryce w muzułmańskiej rodzinie, zna czarne karty islamu tak, jak niektórzy z nas znają czarne karty Kościoła katolickiego. Islam broniący się przed współczesnością coraz głębszym fundamentalizmem, islam który sprzymierzył się z nazizmem, islam gloryfikujący nienawiść i barbarzyństwo, dotarł jej zdaniem do punktu zwrotnego. Wielu mieszkańców muzułmańskiego świata zaczyna dostrzegać, że ich religia nie tylko cofa ich do średniowiecza, uniemożliwia współżycie z innymi, ale również niszczy ich życie codzienne.

Autorka książki Islam, Wiara a człowieczeństwo wydanej w przekładzie na język polski nakładem wydawnictwa Stapis. 


Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com