100 lat Jointu w Polsce

100 lat Jointu w Polsce

“Ratunek, pomoc i odbudowa: 100 lat Jointu w Polsce” – otwarcie nowej wystawy w Żydowskim Muzeum Galicja (ul. Dajwór 18, Kraków) 30 października o godz. 18.

W 2014 roku mija dokładnie 100 lat od powołania do życia Amerykańskiego Żydowskiego Połączonego Komitetu Rozdzielczego, w Polsce znanego jako Joint. Zadaniem organizacji było przeciwdziałanie cierpieniu, jakiego doznawała ludność żydowska w Europie Wschodniej i Palestynie po wybuchu I wojny światowej. Od samego początku Joint był bardzo aktywny w Polsce, gdzie jego działania – w obliczu wojny, pogromów i nędzy – koncentrowały się na ratowaniu, wspieraniu i pomaganiu Żydom poprzez zapewnienie opieki nad dziećmi, organizowanie opieki medycznej oraz wspieranie rozwoju ekonomicznego.

Szacuje się, że w okresie od I wojny światowej do końca 1941 roku Joint przekazał na pomoc humanitarną i socjalną w Polsce około 30 milionów dolarów (równowartość dzisiejszych 450 milionów dolarów).

Joint działa w Polsce również dzisiaj. Po wielu latach funkcjonowania w ukryciu, żydowskie życie zaczęło w Polsce rozkwitać, szczególnie w większych miastach takich jak Warszawa czy Kraków. Coraz więcej Polaków odkrywa swoje żydowskie korzenie, a rodziny, które latami milczały na ten temat, zaczęły mówić otwarcie o swoim żydowskim pochodzeniu.

O wystawie

Ratunek, pomoc i odbudowa to przede wszystkim wystawa fotograficzna. Większość prezentowanych zdjęć pochodzi z nowojorskich archiwów Jointu, kilkanaście zostało udostępnionych przez wspierane przez tę organizację Centra Społeczności Żydowskiej w Warszawie i Krakowie. Wielu z tych fotografii nigdy wcześniej nie publikowano, część jest słabo znana, niektóre stały się sławne. Niektórzy z ich autorów pozostają anonimowi, nazwiska innych są powszechnie znane. Zebrane na wystawie, fotografie tworzą opowieść nie tylko o 100 latach obecności Jointu w Polsce, ale również o tych, do których docierała pomoc tej organizacji – o tutejszych Żydach.

Obok monochromatycznych zdjęć archiwalnych, ostatnia sekcja wystawy, dokumentująca współczesne życie polskich Żydów, jako jedyna zawiera kolorowe fotografie. Wynika to oczywiście z postępu technologicznego, ale również – w symboliczny sposób – odzwierciedla niezwykły proces odradzania się żydowskiego życia we

Poland round-up: cemeteries, synagogues, etc

In the Szydłowiec Jewish cemetery (2006)

A number of cemetery clean-ups and other initiatives and developments have taken place in Poland in recent weeks — and also some vandalism. We have reported on some of them, but here are notes about others. Virtual Shtetl has also run a round-up of recent cemetery news, with more details.

Warsaw: Matzevot and fragments are being returned to the Bródno Jewish cemetery in Warsaw. The city of Warsaw has begun to return hundreds of Jewish gravestones and fragments that had been used to build a pergola and stairs in a park in the city’s Praga district. The Warsaw Jewish community and others, including in recent months the From the Depths foundation, have long lobbied for these fragments to be taken back to the cemetery, which itself is slated for renovative and clean-up.

Warsaw: At the end of September, several dozen small fragments of matzevot which a Warsaw resident had kept in her basement were transported to the main Jewish cemetery in Warsaw with the aid of Virtual Shtetl. VS states that in 2005, while searching for her family roots she visited Ozorków near Łódź the person (who wished to remain anonymous) picked up more than 20 fragments of broken tombstones from a devastated Jewish cemetery and placed them in the basement of her Warsaw home. In September, she informed the POLIN Museum of the History of Polish Jews that she wanted to return them.

Przysucha: A group of students from Przysucha produced a list of tombstones from the local Jewish cemetery. They cleaned and photographed the matzevot. Names of the deceased have been deciphered on the basis of those photographs and the documentation posted in the “Memory in Stone” section of the “Virtual Shtetl” portal.

Seroczyn, Sławatycze and Szydłowiec: The Jewish cemetery in Seroczyn in central Poland, was cleaned up and cleared of vegetation, with aid from the Nissenbaum Family Foundation, whose workers used chemicals to get rid of brush and bushes. The Nissenbaum Foundation has also carried out clean-up work in the Jewish cemeteries in Sławatycze and Szydłowiec.

Tarczyn: Jewish cemetery, long overgrown and used as an an illegal garbage dump, has been demarcated and some basic clean-up took place. Also, local man Maciej Irzykowski transferred a matzevah discovered in the town to the cemetery and erected an information sign about the cemetery prepared by the team of the Kirkuty.pl portal.

Klodzko: Several gravestone at the Jewish cemetery in Klodzko were damaged by unknown perpetrators. FODZ notes that “The damage done to the cemetery is even more regrettable considering the fact that the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland for years has efficiently cooperated with local volunteers for the upkeep of the Klodzko Jewish cemetery.”

Article recommended by Ewelina Blyskowska

Rajgrod. A ceremony Sept. 18 rededicated the Jewish cemetery in Rajgrod and a monument that was made in Israel and brought to Poland was unveiled. The project was realized by FODZ in cooperation with the descendants of Rajgrod Jews.

Wroclaw: In September, another stage of the renovation of the Jewish community-owned building complex at 7/9 Włodkowica surrounding the White Stork Synagogue was completed. The building was erected in 1901, and the Jewish community has plans to gradually restore the entire complex. Major funding came from the provincial heritage protection office.

Czudec: Renovation has been going on at building in Czudec that housed the mikvah. (The building now houses the headquarters of the Polish Union of Retirees, Pensioners and Invalids as well as apartments.)

Jeleniewo: In September, the Foundation for the Preservation of Jewish Heritage in Poland (FODZ) oversaw cleanup works at the Jewish cemetery in Jeleniewo. This action was made possible by the financial support of Mr. Herman Storick of New York, who had already supported the fencing and restoration of the cemetery (which has only about 30 matzevot left) in the 1990s.

Read more: ….cemeteries, synagogues, etc