Muzeum między barykadami

Otwarcie Muzeum Historii Żydów Foto: PAP

Oficjalnie wszyscy się cieszą z otwarcia Muzeum Historii Żydów Polskich. Nieoficjalnie toczy się o nie spór. Zagrożeniem są nie tylko wymagania polityków i sponsorów, ale też zniekształcanie prawdy historycznej przez pozornych przyjaciół.

Spory o to, czyje in­te­re­sy po­win­no re­pre­zen­to­wać Mu­zeum i czyją nar­ra­cję po­win­no wy­ra­żać, toczą się od dawna. Ście­ra­ją się tu: po­li­ty­ka hi­sto­rycz­na pań­stwa, wy­obra­że­nia spon­so­rów na temat hi­sto­rii sto­sun­ków pol­sko-ży­dow­skich, zbu­do­wa­na na trau­mie Ho­lo­kau­stu toż­sa­mość Izra­el­czy­ków i iden­ty­fi­ka­cja Żydów z dia­spo­ry, opar­ta głów­nie na do­świad­cze­niu an­ty­se­mi­ty­zmu i wąt­kach re­li­gij­nych.

Tym­cza­sem dla wszyst­kich po­win­no być jasne, komu Mu­zeum od­da­je głos w pierw­szym rzę­dzie: pol­skim Żydom. Cha­sy­dom i li­twa­kom, asy­mi­la­to­rom i or­to­dok­som, re­li­gij­nym agu­dow­com i świec­kim bun­dow­com. Ży­dow­skim in­te­lek­tu­ali­stom i lu­dziom pół­świat­ka, re­wo­lu­cjo­ni­stom i fa­bry­kan­tom, pa­trio­tycz­nym le­gio­ni­stom i sy­jo­ni­stom ma­rzą­cym o Izra­elu.

Już teraz widać, że pełna re­pre­zen­ta­cja wszyst­kich tych od­cie­ni pol­skie­go ży­do­stwa na­po­ty­ka na prze­szko­dy – za­rów­no ze stro­ny „pa­trio­tycz­nej”, jak „kry­tycz­nej”.

Ryzyko narracji „patriotycznej”

O tym, że nar­ra­cja „pa­trio­tycz­na” może być prze­szko­dą w wia­ry­god­nym re­pre­zen­to­wa­niu hi­sto­rii pol­skich Żydów, twór­cy Mu­zeum prze­ko­na­li się już two­rząc eks­po­zy­cję. Do­brym przy­kła­dem są na­ci­ski na au­to­rów ga­le­rii po­wo­jen­nej pla­ców­ki. Współ­twór­czy­ni tej eks­po­zy­cji, He­le­na Dat­ner, wspo­mi­na­ła „Ga­ze­cie Wy­bor­czej” o su­ge­stiach ze stro­ny pol­skich władz, aby le­piej re­pre­zen­to­wa­no tu „pol­ską rację stanu”. W póź­niej­szym ar­ty­ku­le w „Kry­ty­ce Po­li­tycz­nej” stresz­cza­ła in­ten­cje rzą­dzą­cych na­stę­pu­ją­co: „Po­każ­cie, wy, twór­cy wy­sta­wy, Żydów złych (ży­do­ko­mu­na), ode­tnij­cie się od nich, wy­ka­zu­jąc się od­wa­gą, a potem po­każ­cie Żydów pięk­nych, pa­trio­tycz­nych, waż­nych i przede wszyst­kim po­dob­nych do nas”. W obo­wią­zu­ją­cej w Pol­sce nar­ra­cji pa­trio­tycz­nej miesz­czą się tylko Ży­dzi-pa­trio­ci, nawet ci, któ­rzy Ży­da­mi się już nie czuli. Am­bit­ne mu­zeum tym­cza­sem po­win­no pró­bo­wać wnik­nąć w mo­ty­wy, które do­pro­wa­dzi­ły wielu Żydów do ko­mu­ni­zmu – po­dob­nie zresz­tą jak w przy­czy­ny kry­ją­ce się za po­gar­dą asy­mi­la­to­rów wobec Żydów or­to­dok­syj­nych. Nie może za­my­kać się na pro­stej oce­nie mo­ral­nej, w któ­rej jedni są po pro­stu do­brzy, a dru­dzy źli.

Na­ci­ski władz na au­to­rów ga­le­rii nie są za­sko­cze­niem. W końcu po­li­ty­ka hi­sto­rycz­na (np. kru­cja­ta prze­ciw oskar­że­niom o „pol­skie obozy śmier­ci”), to chyba je­dy­na spra­wa łą­czą­ca po­li­ty­ków PiS i PO. Jeśli cho­dzi o sto­su­nek do hi­sto­rii pol­skich Żydów i do Ho­lo­kau­stu, w na­szej po­li­ty­ce ist­nie­je pewna cią­głość: cho­dzi o prze­mil­cza­nie ciem­nych kart wła­snej prze­szło­ści oraz prze­nie­sie­nie zbio­ro­wej od­po­wie­dzial­no­ści za za­an­ga­żo­wa­nie w ko­mu­nizm na Żydów.

Pan prostytut był chory 

( O Szwecji )

FOTO: Metro

Jest taki kraj, w którym można pojąć za żonę własną przyrodnią siostrę, a wizytę w burdelu przypłacić więzieniem. To Szwecja. Ta od potopu.

Tak, Szwecja jest trochę dziwna. Społeczeństwo niby solidne i po protestancku konserwatywne, a jednak pełne zapału do reform obyczajowych.

Oczywiście te wszystkie szwedzkie „wyzwolenia seksualne”, które pamiętamy z lat 70. (albo i nie pamiętamy), to nic innego, jak kontynuacja Reformacji, bo gorliwym naprawiaczom świata nigdy dość. Obłuda i pruderia nie są wszak Bogu miłe. Nie należy więc sądzić, że szwedzki socjalizm nie ma z surowością luterańską nic wspólnego. Wręcz przeciwnie.

Ostatnio, jakieś 15 lat temu, szwedzka pobożność znalazła dla siebie nowe ujście – mianowicie w zakresie ratowania kobiet upadłych. Oczywiście kategoria to nieco anachroniczna, wymagająca stosownego retuszu. Dlatego dzisiejsze „kobiety upadłe” nie są już ofiarami szatana, lecz społeczeństwa, a ich przypadłość to już nie nawiedzenie, lecz zaburzenie psychoseksualne. Bo przecież gdy ktoś sprzedaje swoją intymność, oddaje się obcym, to dokonuje pewnego rodzaju samookaleczenia, samogwałtu, co jest widomą oznaką autodestrukcyjnych zaburzeń. Prostytuci i prostytutki są chorzy!

Skoro tak, to jak to w ogóle jest możliwe, że coś tak wstrętnego, jak wykorzystywanie czyjejś choroby do czerpania niegodziwej przyjemności, może być legalne? Medykalizacja prostytucji pomaga wesprzeć jej delegalizację bardziej nowoczesnymi, pozytywistycznymi argumentami. Ma jednak i drugą, negatywną stronę.

Uznani za chorych prostytuci i prostytutki muszą pogodzić się z pewnymi ograniczeniami, na przykład w zakresie opieki nad własnymi dziećmi… Państwo czuje się wszak w dobrym prawie, by chronić dzieci tam, gdzie chorzy rodzice marnie sobie radzą. I to nawet, jak za chorych nie życzą sobie być uważani. Medykalizacja to niebezpieczny oręż.

Co gorsza, karanie klientów i klientek prostytutów i prostytutek ostatecznie definiuje proceder handlowania ciałem jako bezprawny – z faktu, że karany jest tylko klient, nie wynika jeszcze, że oczywisty współuczestnik, czyli prostytuująca się osoba, jest niewinna. Piętno udziału w nielegalnym procederze odciska się również na niej. Dlatego nie można nie zapytać, dlaczego skoro winna jest jedna strona umowy (klient), to druga strona miałaby być niewinna? Wydaje się to nielogiczne i niesprawiedliwe.

Czytaj wiecej tu: Pan prostytut był chory