Obrazili Żydów w Lelowie. Dostali kary więzienia w zawieszeniu

NS/kv Źródło: PAP

Pijani obrażali Żydów

Na kary po pół roku więzienia w zawieszeniu skazał sąd w Myszkowie trzech młodych mężczyzn, oskarżonych o znieważenie Żydów, którzy przyjechali do Lelowa (woj. śląskie), by modlić się przy grobie cadyka Dawida Bidermana.

Oskarżeni odpowiadali też za znieważenie tablic upamiętniających cadyka i pomordowaną ludność żydowską.

O uwzględnieniu prokuratorskiego wniosku i wydaniu wobec oskarżonych wyroku skazującego bez przeprowadzania procesu poinformował w poniedziałek rzecznik Prokuratury Okręgowej w Częstochowie, Tomasz Ozimek. Poza karą więzienia w zawieszeniu, sąd orzekł też wobec oskarżonych grzywny po kilkaset złotych.

Pili alkohol i obrażali

Do wydarzeń opisywanych w akcie oskarżenia doszło w nocy z 29 na 30 czerwca 2014 roku. Marek J., Łukasz P. i Ernest D. pili razem alkohol, a później poszli w kierunku budynków należących do fundacji chasydów. Umieszczono na nich dwie tablice. Jedna została ufundowana przez gminę Lelów z okazji dwusetnej rocznicy śmierci cadyka Bidermana. Druga tablica, ufundowana przez Fundację Nissenbaumów, upamiętnia pomordowaną ludność żydowską.

Mężczyźni poszli w pobliże budynków wiedząc, że przyjechali tam religijni Żydzi. Gdy ci przechodzili z autokaru do budynków, zostali obrzuceni przekleństwami i okrzykami “wynocha Żydzi”. Chwilę później Ernest D. poszedł do domu, a dwaj jego kompani nie poprzestali na samych okrzykach – kamieniami porysowali pamiątkowe tablice. Ich naprawa kosztowała tysiąc złotych.

Oskarżeni o znieważenie grupy Żydów

Marek J., Łukasz P. i Ernest D. zostali oskarżeni przez Prokuraturę Rejonową w Częstochowie o znieważenie grupy Żydów z powodu przynależności narodowej i wyznaniowej oraz znieważenie tablic upamiętniających pomordowanych Żydów. Wydając wyrok, sąd uwzględnił wniosek prokuratora o skazanie oskarżonych bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie im uzgodnionych z prokuratorem kar.

– Zgodnie z przepisami postępowania karnego, prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia taki wniosek, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte bez rozprawy sądowej – przypomniał prok. Ozimek.

Skazani mężczyźni mają od 20 do 22 lat. Nie byli wcześniej karani przez sąd.

W Prokuraturze Rejonowej w Częstochowie działa zespół prokuratorów, zajmujący się ściganiem przestępstw propagowania ustroju faszystowskiego lub totalitarnego oraz nawoływania do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych i wyznaniowych. Prokuratorzy pracujący w tym zespole zostali specjalnie przeszkoleni i prowadzą wszystkie tego typu postępowania z okręgu częstochowskiego. Takie zespoły prokuratorów zostały powołane w lipcu 2013 roku na polecenie Prokuratora Generalnego.

Modlą się u grobu cadyka Bidermana

Do Lelowa każdego roku przybywa wielu ortodoksyjnych Żydów – chasydów z całego świata, by modlić się u grobu cadyka Bidermana. Był on rabinem, pierwszym cadykiem dynastii Lelow, jednym z najbardziej znanych ówcześnie cadyków (hebr. – sprawiedliwy), czyli charyzmatycznych przywódców społeczności chasydów na ziemiach polskich. Zmarł w 1814 r.

Myśli Bidermana cytowane są do dziś przez chasydów na całym świecie. Przed wybuchem II wojny światowej w Lelowie mieszkało dwa tysiące Żydów, stanowiących połowę wszystkich mieszkańców miasteczka.

Co roku Żydzi przyjeżdżają do Lelowa koło Częstochowy:

Alegoria triumfu nad żydostwem.
Przypomną o wysadzonej synagodze

Wielka Synagoga przy Tłomackiem ŻIH

Przed wojną zachwycała architekturą i była centrum żydowskiego życia religijnego. Po stłumieniu powstania w getcie warszawskim została wysadzona osobiście przez Jürgena Stroopa. W 72. rocznicę tego zdarzenia o Wielkiej Synagodze na Tłomackiem przypomni multimedialna projekcja.

Wielka Nieobecna to tytuł instalacji świetlno-muzycznej, która upamiętni synagogę 72 lata po jej zniszczeniu. Pokaz rozpocznie się o godz. 20.15, bo dokładnie o tej porze esesman Jürgen Stroop, dowódca odpowiedzialny za likwidację getta wysadził najbardziej okazałą z warszawskich bożnic. Data ta jest uznana za symboliczny koniec powstania w getcie, a w tym roku zbiegła się z Nocą Muzeów.

Uznany po wojnie za zbrodniarza wojennego Stroop tak opisał ten moment w raporcie: “Przygotowania trwały 10 dni. Synagoga była gmachem solidnie zbudowanym. Stąd, aby ją za jednym zamachem wysadzić w powietrze, należało przeprowadzić pracochłonne roboty saperskie i elektryczne. Ależ to był piękny widok! Z punktu widzenia malarskiego i teatralnego obraz fantastyczny. Oficer saperów wręczył mi aparat elektryczny, wywołujący detonację ładunków wybuchowych. Przedłużałem chwilę oczekiwania. Wreszcie krzyknąłem: Heil Hitler! – i nacisnąłem guzik. Ognisty wybuch uniósł się do chmur. Przeraźliwy huk. Bajeczna feeria kolorów. Niezapomniana alegoria triumfu nad żydostwem. Getto warszawskie skończyło swój żywot. Bo tak chciał Adolf Hitler i Heinrich Himmler”.

Zburzono ją w maju 1943 roku ŻIH

Posadzka, która zobowiązuje

Pamięci o warszawskich Żydach nie udało się jednak unicestwić. Samej synagogi nie odbudowano, ale wybuch i ogień przetrwały mury przysynagogalnej biblioteki judaistycznej. W 1947 roku powstał tam Żydowski Instytut Historyczny. Ocalała też przedwojenna posadzka, która do dziś nosi ślady zniszczeń. I to właśnie ta podłoga stanie się głównym bohaterem wydarzeń w sobotę wieczorem.

– Podłoga ma blizny ognia, które nas bardzo zobowiązują. Trudno zapomnieć o historii mając pod stopami coś takiego. To jeden z dowodów na to, że Warszawa jest miastem, które wymaga wielkiej uważności, aby je poznać i docenić – tłumaczy Anna Chyla z Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Przypomną dźwiękiem i obrazem

Aby uczcić pamięć miejsca i społeczności, która je tworzyła, kantorów i rabinów z Tłomackiego punktualnie o 20.15, na zaledwie 10 minut uruchomiona zostanie instalacja świetlno-muzyczna, na którą złoży się m.in. głos światowej sławy tenora Gerszona Siroty i wizualizacja płonącej synagogi. Autorem instalacji muzycznej jest Marcin Lenarczyk, a za obrazy odpowiadają Tomasz Melissa i Mikolaj Chylak z kolektywu Malarze.

Przez cały wieczór oglądać będzie można wystawy “Ocalałe. Kolekcja malarstwa, rysunku, rzeźby ze zbiorów ŻIH – lata 1890 -1939” oraz ekspozycję “Po Zagładzie. Centralny Komitet Żydów w Polsce (1944-1950)”, po których przewodnicy oprowadzać będą równo o godzinach: 19:00, 21:00 i 22:00.

Posadzka dawnej Biblioteki Judaistycznej, która przylegała do synagogi ŻIH