Uczczono Dzień Zagłady Żydów na Litwie

Honorata Adamowicz

Fot. Marian Paluszkiewicz

22 września na Litwie obchodzono Dzień Zagłady Żydów. 23 września 1943 roku rozpoczęto likwidację wileńskiego getta. W czasie II wojny światowej na Litwie zamordowano ponad 200 tysięcy Żydów, czyli 90 procent przedwojennej społeczności żydowskiej.

Dla całej wspólnoty żydowskiej ten dzień jest Dniem Pamięci i Żałoby. Ceremonia uczczenia ofiar odbyła się uroczyście — przed Memoriałem Ponarskim zostały złożone wianki od prezydent oraz kierowników ważnych instytucji państwowych.

— Wykreślić, zapomnieć o tamtej zbrodni, która została dokonana na narodzie żydowskim w tamtych latach, to byłoby to samo co poprzeć tę zbrodnię. Dlatego też bardzo dużo uwagi udzielamy, by nasza młodzież wiedziała, jakie przestępstwo zostało wtedy dokonane. Nie możemy dopuścić do zapomnienia czarnych i strasznych okresów historii. Holocaust powinien być znany i zrozumiany, to nasza historia — mówiła Loreta Graužinienė, przewodnicząca Sejmu, podczas obchodów Dnia Zagłady Żydów Litewskich przed Memoriałem Ponarskim.

Amiras Maimonas, ambasador Izraela na Litwie powiedział, że ważnym zadaniem jest pamiętać i nigdy nie zapomnieć o Holocauście, ale najważniejszym zadaniem jest nie dopuścić, żeby to się nie powtórzyło.

Ponary nieraz określane są jako „fabryka śmierci”. Niemieccy okupanci oraz ochotnicy litewscy zamordowali tam około 100 tys. osób — 70 tys. Żydów, 20 tys. Polaków, setki Białorusinów, Rosjan, Ukraińców, Romów, Litwinów. Holocaust na Litwie doprowadził do niemal całkowitej zagłady Żydów polskich i litewskich na terytoriach litewskich. Spośród ok. 210 000 Żydów zamieszkujących ten obszar, do końca wojny przetrwało ok. 15 000.

— Jesteśmy z Izraela. Przyjechaliśmy tutaj do córki i nie wyobrażamy sobie, żeby w tak ważnym dniu dla naszego narodu żydowskiego być w innym miejscu. To jest najważniejszy dzień dla Żydów na całym świecie. Pochodzę z Warszawy i podczas ludobójstwa straciłam całą swoją rodzinę. Zostałam sama. 23 września to dzień pamięci o tych, którzy zginęli w tamtych czasach — powiedziała „Kurierowi” Tamara Nulmann.

Ihuda Nulmann z Izraela zaznaczył, że 23 września Jom Kipur jest jednym z najważniejszych świąt żydowskich o charakterze pokutnym, to także dniem pamięci o zmarłych.
— Tego dnia wspominamy całą rodzinę, którą wtedy straciliśmy. To bardzo smutne święto — mówił Ihuda Nulmann.

Eleonora Bujłuk z Wilna podczas rozmowy z „Kurierem” powiedziała, że ten dzień jest smutny nie tylko dla narodu żydowskiego, ale też dla ludzi na całym świecie.

Irlandzki historyk: Polacy nie mogą zaprzeczyć swojej roli w Auschwitz

Foto: Shutterstock

Na łamach “Belfast Telegraph” ukazał się tekst, którego autor twierdzi, że Polacy “nie mogą zaprzeczyć, że odegrali swoją rolę w tragedii Auschwitz”. “Polska, ze swoim głęboko zakorzenionym antysemityzmem była jedynym krajem pod kontrolą Niemiec, który zaakceptowałby zaistnienie takiego centrum eksterminacji” – pisze dr Kevin McCarthy w swoim tekście.

McCarthy wykłada na irlandzkim uniwersytecie w Cork, jest też “okazjonalnym doradcą” Muzeum Żydowskiego w Dublinie. Jego zainteresowania skupiają się wokół “irlandzko-żydowskiej historii politycznej, syjonizmu irlandzkiego i doświadczeniu irlandzkiego holocaustu” – możemy przeczytać w materiałach na temat autora dostępnych na stronie Irlandzkiego Stowarzyszenia Historyków.

Sprawę jako pierwszy opisał portal “Polish Express”. W sieci już wcześniej pojawiały się informacje na temat szkalujących Polskę wypowiedzi dokonywanych przez autora.

“Technicznie rzecz biorąc Kaja Kazmierska mówi prawdę, kiedy stwierdza, że obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau znajdował się na terenie okupowanej przez Niemców Polski i nie był kontrolowany przez niezależny polski rząd. Ale powód ku temu jest prosty: Naziści wiedzieli, że Polska, ze swoim głęboko zakorzenionym antysemityzmem, była najprawdopodobniej jedynym krajem pod kontrolą Niemiec, który zaakceptowałby zaistnienie takiego centrum eksterminacji” – pisze McCarthy.

Jego zdaniem “antysemityzm był historycznie tak mocno wrośnięty” w naszym kraju, że “4 lipca 1946 roku, zaledwie 16 miesięcy po wyzwoleniu obozu Auschwitz, rozwścieczona polska społeczność w Kielcach rozpoczęła serię brutalnych pogromów, w mieście zamordowanych zostało 50 osób ocalałych z Holocaustu”.

McCarthy w swoim tekście stwierdza też, że “to wrodzone antysemickie poglądy na świat były powodem, dla którego Naziści zlokalizowali obozy koncentracyjne w Polsce”.

Jak donosi “Polish Express” Jan Niechwiadowicz – Polak wyróżniony przez polskie MSZ za walkę z kłamliwym i krzywdzącym obrazem zachowań Polaków podczas II wojny światowej – koordynuje protest przeciwko autorowi oraz wydawcy tekstu w “Belfast Telegraph”.

Poles can’t deny role in Auschwitz

DR KEVIN McCARTHY Kinsale, Co Cork

Kaja Kazmierska is technically correct when she says “Auschwitz-Birkenau concentration camp (was) in Nazi German-occupied Poland” and not under the control of a sovereign Polish government (Write Back, September 14).

However, the reason is straightforward: the Nazis knew that Poland, with its deeply entrenched anti-Semitism, was arguably the only place under its control that would accept such an extermination centre. Indeed, Polish historical anti-Semitism was so ingrained that on July 4, 1946 – barely 16 months after the liberation of Auschwitz – an enraged Polish community in Kielce initiated a pogrom of brutal proportions. This small town murdered nearly 50 Holocaust survivors. This innate anti-Semitic world view was ultimately why the Nazis located extermination centres in Poland. And, although this might be unpalatable for modern-day Poles, it cannot be denied.

Komu wolno żyć w Polsce? Bikont, Gross, Smolar, Zaremba, Sierakowski

Krytyka Polityczna