Zdjęcie: Dalia Mikulska. Źródło „Krytyka Polityczna”.

Czy niczego nie nauczyło was Warszawskie Getto?

Andrzej Koraszewski

Fragment przygotowywanej do druku książki.

I znów jest wiosna, zakwitły krokusy, kwiaty forsycji wybuchną jutro lub pojutrze, nabrzmiały pąki magnolii. Koty siedzą w otwartym oknie. 26 marca 1940 roku niemiecki lekarz przyglądał się z zainteresowaniem twarzy polskiego niemowlęcia z zajęczą wargą i rozszczepionym podniebieniem. Matka pamiętała jego twarz, próbowała mi ją później opisać. Mógł mieć pięćdziesiąt lat, zdaniem matki miał jowialną twarz prawdziwego lekarza. Czy był nazistą? Z pewnością był pediatrą, który wyraźnie nie mógł się powstrzymać przed odwiedzaniem oddziału położniczego. Polskie pielęgniarki odnosiły się do niego z szacunkiem, ale z dystansem. Te najstarsze mówiły dobrze po niemiecku, bo chodziły do szkoły jeszcze podczas zaborów. Matka z wielu powodów pamiętała tamtą wiosnę lepiej niż inne.

Nigdy nie obchodziłem urodzin, ale wiosną 1968 roku Małgorzata postanowiła, że urządzimy sobie święto. Pojechaliśmy do Miłosnej — czy z powodu jej nazwy? Z całą pewnością byliśmy rozbawieni i chcieliśmy być sami. Włóczyliśmy się bez celu, raczej ciesząc się sobą niż tym, co mieliśmy przed oczyma. W pamięci została zabawna scena, kiedy przy jakiejś willi zobaczyliśmy kwitnące bratki. Powiedziałem, że pewnie ktoś wyhodował je w mieszkaniu i wysadził je teraz w nadziei, że żaden mróz już ich nie zetnie. Małgorzata natarczywie pociągnęła mnie za rękę — wracamy do domu — powiedziała.

Marzec 2018 roku był dla nas paskudny. Źle wykonana operacja drugiego biodra Małgorzaty, przecięty mięsień czworogłowy, bezskuteczne próby przywrócenia pełnej sprawności nogi. Przebudowa łazienki, żeby mogła brać prysznic na siedząco, usunąłem dywany, żeby mogła z chodzikiem dotrzeć do komputera. Tego dnia tłumaczyła tekst pewnego Kurda, który jako dziecko znalazł się w Norwegii. Był teraz norweskim politykiem, który zastanawiał się, dlaczego świat nie chce dostrzec cierpienia Kurdów, dlaczego tylko Izraelczycy rozumieją kurdyjskie marzenie o niepodległości. Ciekawe pytanie, ale odpowiedź jest prosta — palestyńskie cierpienie uszlachetnia Europejczyka lepiej, jest jakoś bliższe, bardziej zrozumiałe, Polak je wyczuwa, wiadomo.

Na werandzie siedzieliśmy w wiklinowych fotelikach, bo Małgorzata nie mogła siadać na schodkach. Zastanawiał nas dramat Kurdów — czy wybiją się na niepodległość? Patrzą na Izrael z niekłamaną zazdrością. Nie oni jedni, dekolonizacja nie jest sztuką łatwą ani małą, konieczne są nadzwyczajne zbiegi okoliczności, mężowie stanu oraz lud gotów ich dostrzec i posłuchać.

Kotka otarła się o nogę Małgorzaty i Małgorzata krzyknęła z bólu.

— Nic, nic, zaraz przejdzie, tylko ta noga jest tak cholernie wrażliwa.
— Popełniliśmy głupstwo, decydując się na operację we Włocławku.
— Niczego nie cofniemy; dawno nie mieliśmy Rayana.

Wśród naszych znajomych autorów jest tylko jeden Rayan. Kanadyjski Indianin, syjonista, powtarzający w kółko, że Izrael pokazuje drogę. Rayan Bellerose pisze również, że jest propalestyński. Wyjaśnia również dlaczego:

„Dla każdego, kto jest prawdziwie propalestyński, bycie propalestyńskim oznacza mówienie o tym, jak Palestyńczycy są traktowani w Jordanii, Libanie i w Syrii. Oznacza rzeczywistą troskę o ludzi, którzy są torturowani i zabijani, nie zaś wykorzystywanie śmierci jako narzędzia propagandy. Smutną prawdą jest to, że olbrzymia większość tych tak zwanych „działaczy na rzecz Palestyńczyków” po prostu używa tego jako zasłony dla swojej nienawiści do Żydów. Łatwo jest przejrzeć tych ludzi. Poskrob tylko takiego, a usłyszysz, że wszystko jest winą Żydów.”

Dlaczego Małgorzacie przypomniał się Rayan? No tak, kilka dni wcześniej tłumaczyła artykuł Mordechaia Kedara pod tytułem „Dlaczego Arabowie tak nienawidzą Palestyńczyków”. Izraelski arabista pisał, że nie tylko cały świat, ale nawet Izraelczycy myślą, że Arabowie kochają Palestyńczyków. Arabowie nienawidzą Izraela, bo jego istnienie jest żywym dowodem ich impotencji. Nienawidzą Palestyńczyków, bo wyhodowali żmiję, która ich kąsa, chociaż ma służyć do czego innego.

Arabowie czują się oszukani, żądali dla Palestyńczyków statusu wiecznych uchodźców, a teraz ci Palestyńczycy żyją na koszt świata, ale nie płacą podatków. To oszuści. Nie mają obywatelstwa, nie mają prawa do pracy w dobrych zawodach. Mieli być gośćmi na chwilę, a są już czwartym pokoleniem. W dodatku są wiecznie niezadowoleni.

Jeździliśmy na zabiegi do fizjoterapeutki, chociaż nie przynosiły żadnej poprawy. Małgorzata buntowała się przeciwko używaniu chodzika, próbowała chodzić o lasce i paskudnie przewróciła się w korytarzu. Na szczęście tylko się potłukła. Wbrew moim protestom wróciła do komputera.

Przyniosłem do domu gałązki brzozy, których delikatne zielone listki rozpoczynały nowy rozdział, nie tylko w naszym domowym życiu. Zaledwie kilka dni po moich urodzinach patrzyliśmy na „Wielki Marsz Powrotu”. Widzieliśmy tłumy mieszkańców Gazy atakujące płot graniczny.

„Wielki Marsz Palestyńczyków. Izrael otworzył ogień, kilkanaście osób nie żyje, 750 jest rannych” — krzyczał tytuł „Gazety Wyborczej” 30 marca 2018 roku. W pierwszym akapicie czytelnik dowiadywał się całej starannie wybranej przez naszych byłych przyjaciół prawdy:

„Izrael otworzył ogień do „podżegaczy” biorących udział w olbrzymiej palestyńskiej demonstracji w Strefie Gazy. ONZ wzywa do przeprowadzenia śledztwa.”

Adam to firmuje — powiedziała Małgorzata z goryczą. Nie umieliśmy zrozumieć, nie umieliśmy tego pojąć. Zastanawialiśmy się nad pytaniem, czy mogą nie wiedzieć, że kłamią. Nigdy nie podają obszernych wyjaśnień izraelskich, rutynowo ograniczają się do lakonicznych stwierdzeń, że Izrael zaprzecza twierdzeniom Hamasu, unikają zdjęć palestyńskiej przemocy, nigdy nie przekazują informacji i opinii arabskich dysydentów. Dziennikarze zachodni zazwyczaj nocują w Gazie w pięciogwiazdkowych hotelach, ale przesyłają zdjęcia wyłącznie z najuboższych i zniszczonych wojną dzielnic. Jeśli redaktorzy odpowiedzialni naprawdę tak dają się swoim dziennikarzom oszukiwać, to muszą ciężko nad tym pracować.

Nie mieliśmy wątpliwości, że ten Wielki Marsz Powrotu to jakieś manewry, podejrzewaliśmy, że Hamas chce w ten sposób ponownie zainteresować świat „sprawą palestyńską”, która przestała podniecać kraje arabskie, a nawet jakby troszkę osiadła w Organizacji Narodów Zjednoczonych. Już pierwszego dnia Libańczyk Fred Maroun pisał z Kanady:

„Przez siedemdziesiąt lat arabscy przywódcy powtarzają kłamstwo, że palestyńscy uchodźcy i ich liczni potomkowie „powrócą” któregoś dnia do Izraela, który uparcie nazywają Palestyną.

Przez siedemdziesiąt lat świat wspiera ich w tym kłamstwie — przez finansowanie Agendy Narodów Zjednoczonych dla Pomocy Uchodźcom Palestyńskim (UNRWA), której zadaniem jest zapewnienie, że „uchodźcy” w nieskończoność zachowają ten status.

Ale obecnie na granicy Izraela z Gazą widzimy konsekwencje tego ugłaskiwania. Widzimy, że Hamas jest w stanie przekonać tysiące Palestyńczyków, by maszerowali ku granicy w próbie „powrotu” do „Palestyny”, i widzimy, że Izrael nie ma wyboru i nie może dopuścić, by przekroczyli granicę, czego wynikiem jest rosnąca liczba ofiar śmiertelnych i rannych.

Te palestyńskie ofiary śmiertelne i ranni są odpowiedzialnością Hamasu, który cynicznie wiedzie swoją ludność na śmierć w próbie zdobycia współczucia mediów, ale są także odpowiedzialnością każdego światowego przywódcy, który ugłaskiwał arabskich przywódców i odmawiał przedstawienia faktów takimi, jakie są. Pora zrozumieć, że kłamstwo pociąga za sobą koszty, a te koszty liczone są życiem arabskich ofiar.”

Małgorzata taszczy swój chodzik na werandę. Prosi mnie, żebym nie opowiadał jej, co piszą polskie media, dodając, że czytała już, co napisał „Guardian”; referuje wrzucony przed chwilą artykuł Caroline Glick: „Hamas chce doprowadzić do tego, by Izrael strzelał do palestyńskich cywilów forsujących granicę. Naraża ludzi na śmierć, żeby to mogli sfilmować obserwujący ten spektakl zachodni dziennikarze”.

Paląc papierosa, zastanawiamy się, czy to jedyny cel.

Izraelska publicystka przypomina, że wcześniej był podobny przypadek w 2011 roku. Syryjczycy przywieźli na granicę z Izraelem setki Palestyńczyków z obozu Jarmuk pod Damaszkiem i kazali im szturmować granicę. Wówczas również zginęli palestyńscy cywile. A po ich pogrzebie rozwścieczony tłum spalił siedzibę palestyńskiego przywódcy w Jarmuku, który ich krewnych wysłał na śmierć.

Podobno za organizację obecnej imprezy Hamas już zapłacił 10 milionów dolarów. Źródło jest niepewne, nie będziemy tego publikować.

„Pokojowe protesty” dziwnym trafem zbiegły się z Paschą. Szacowano, że trzydzieści tysięcy Palestyńczyków pokojowo szturmowało granicę. Prasa Hamasu nazywała to „protestem” i „marszem”; obie te absurdalne nazwy były powielane w tysiącach artykułów w zachodnich mediach.

— Czy nie mają oczu? — pytała Małgorzata. — Dziesiątki autobusów dowożą ludzi na ten „marsz”, do płotu granicznego podbiegają tłumy z nożycami do przecinania drutu kolczastego, ci pokojowi demonstranci rzucają materiały wybuchowe przez płot graniczny, strzelają kamieniami z proc do żołnierzy — i to jest pokojowy protest?

Pierwszego dnia tych „pokojowych protestów” izraelska armia zabiła 16 Palestyńczyków — tako rzecze Hamas i to właśnie powtarzali wszyscy. Liczba nie jest pewna, faktem jest, że izraelscy żołnierze otworzyli ogień do terrorystów, którzy przedarli się przez granicę. Takie nazwanie sprawy po imieniu nie przeszłoby przez gardło teoretycznie uczciwych dziennikarzy.

Idziemy spać, mając w oczach obrazy płonących opon, owiniętych kefijami głów nastolatków ciskających koktajle Mołotowa i mężczyzn rzucających się z nożycami na płot graniczny.

1 kwietnia IDF opublikował nazwiska i zdjęcia dziesięciu zabitych dwa dni wcześniej Palestyńczyków — wszyscy byli aktywnymi członkami Hamasu. Dla zachodniej prasy ani dla ONZ to nie była wiadomość; wiadomością była informacja Ministerstwa Zdrowia Hamasu o 16 zabitych i 758 rannych.

O słowach przywódcy Hamasu w Gazie, Jahji Sinwara, wypowiedzianych na samym początku „Wielkiego Marszu Powrotu”, świat (gdyby tylko chciał) mógł się dowiedzieć z gazańskich mediów. Sinwar powiedział:

„Marsz Powrotu zatwierdza, że nasz lud nie może zrezygnować ani z centymetra ziemi Palestyny.”

Kolejne dni były orgią światowej nienawiści do Izraela. Małgorzata chciała na siłę utrzymać profil naszej strony i tłumaczyła jakieś teksty o nauce, irytując się, że nie umie się na tym skupić. Chyba jeszcze bardziej wściekała ją konieczność posługiwania się chodzikiem, więc w końcu wypożyczyłem kule.

Zakwitł nasz sad, po raz pierwszy nie mogła iść na spacer po kwitnącym wiśniowym sadzie. Uparła się, doszła do bramy i przeszła kilka kroków do najbliższego drzewa. Staliśmy tam długo, żeby nabrała sił na drogę powrotną. Na łące, tuż za naszym sadem, dzieci puszczały latawce. Wiatr wiał w naszą stronę, dziecinne zabawki na sznurkach szybowały niemal nad naszymi głowami. Małgorzata podniosła głowę — zamiast uśmiechu na jej twarzy pojawił się grymas. Nie musiała nic mówić. Doskonale wiedziałem, że ma teraz przed oczyma obrazy palestyńskich nastolatków puszczających latawce z wymalowanymi swastykami, z podczepionymi pochodniami, które przy sprzyjającym wietrze podpalą las lub pole pszenicy. W Izraelu spłonęły już setki hektarów lasów i pól, ale dla naszych empatycznych rodaków to nie była żadna wiadomość — paliły się żydowskie lasy i żydowskie pola. Przeglądałem internet, zastanawiając się, czy chociaż jedna polska redakcja pokaże zdjęcia tych latawców ze swastykami albo chociażby spalonych izraelskich pól.

O nie, ich zdaniem to były niewinne pokojowe demonstracje, brutalnie tłumione przez strasznych syjonistów. Dzieci bawiące się latawcami, rodziny na piknikach przy granicy, płonące opony służące jako zasłona dymna, autentycznie ranni Palestyńczycy, którzy próbowali przedrzeć się przez granicę, i mniej autentyczni, udający rannych i ratowników do filmowych scen, które kupią zachodni dziennikarze.

Czasem wiatr się odwracał i płonęły palestyńskie pola, Palestyńczycy donosili o licznych zatruciach dymem z płonących opon. Do latawców dołączyły balony, których wiązki mogły przenosić większe porcje materiałów podpalających. Światowa Organizacja Zdrowia domagała się zwiększenia dostaw prezerwatyw, które doskonale się do tego celu nadawały.

Tymczasem zachodni celebryci powiększali swoje zasięgi w mediach społecznościowych, demonstrując solidarność ze zwalczającymi okupację Palestyńczykami. Czasem byli to Żydzi — Żydzi z diaspory i Żydzi z izraelskiej lewicy. Czy mogli nie widzieć, co widzą, i nie rozumieć, co mówią? Mogli, ponieważ bardzo chcieli i bardzo kochali oklaski. Również w Polsce rosły szeregi uczestników Wielkiego Marszu Powrotu do Starej Nienawiści.

Małgorzata od lat niemal codziennie tłumaczyła materiały MEMRI (ostatni materiał, artykuł saudyjskiego autora, przesłała w dniu swojej śmierci, 17 czerwca 2025). Na naszej stronie publikowaliśmy tylko te, które wydawały nam się szczególnie ważne. Wtedy, 18 maja 2018 roku, opublikowaliśmy wstępne podsumowanie tych „Marszów powrotu”. Słowo „podsumowanie” jest mylące — był to bowiem raczej zbiór tego, do czego Hamas otwarcie się przyznawał. Jahja Sinwar powiedział, że członkowie ruchu „zdjęli swoje mundury wojskowe i odłożyli broń. Chwilowo porzucili walkę zbrojną” i dołączyli do marszów. Dygnitarze Hamasu otwarcie przyznawali, że ginęli głównie członkowie Hamasu (wielu z nich miało honorowe pogrzeby w mundurach); o poświęcaniu życia Palestyńczyków mówiono zupełnie otwarcie.

„Aktywista Ahmad Abu Ratima, jeden z organizatorów i rzeczników kampanii Marsz Powrotu, napisał na swojej stronie Facebooka o planie masowej infiltracji — najpierw społeczności izraelskich przy granicy z Gazą, a potem w głębi Izraela, nawet za cenę życia Palestyńczyków: „Jeśli Palestyńczykom w Gazie [mieście] uda się zwerbować 100 tysięcy pokojowych protestujących, a na innych terenach zwerbować dziesiątki tysięcy, okupantowi będzie bardzo trudno uporać się z tymi masowymi marszami. Nawet jeśli jacyś ludzie zostaną zabici podczas samego przełamywania [granicy]… ale dzięki ich poświęceniu Palestyńczykom uda się przekroczyć oddzielający płot i dotrzeć do ziemi, która jest okupowana od 1948 r., będzie to rozsądna cena do zapłacenia. Tysiące ofiar padło w wojnach bez [osiągnięcia] żadnych rezultatów politycznych… Tym razem śmierć będzie uzasadniona i będzie na rzecz znaczącego narodowego osiągnięcia”.”

Na stronach internetowych „Wielkiego Marszu Powrotu” publikowano szczegółowe mapy i informowano o odległości od granicy do izraelskich społeczności przygranicznych.

Podczas gdy rzekomi organizatorzy wzywali, by po wdarciu do Izraela nie używać przemocy, odbiorcy tych przekazów nie mieli złudzeń. Jeden z nich pod taką mapą pisał:

„Do każdego, komu uda się wedrzeć na naszą okupowaną ziemię: jest tam gruba ryba, czekająca na nas bardzo blisko — osiedle Be’eri, ulokowane 4–4,5 kilometra od wschodniej Gazy (na północ od obozu Al-Bureidż). Uważane jest za jedno z najbogatszych osiedli i mieszka w nim około 900 osadników. Można dotrzeć tam motocyklem w trzy lub cztery minuty, a szybkim biegiem w 15–20 minut”. W innym wpisie napisał: „Do całej młodzieży oporu, która nie zna strachu: wszystkie osiedla są blisko. Jeśli granica zostanie przełamana, zawierzcie Allahowi i nie bójcie się…”.

Dziś wiemy, że nie były to puste słowa. Kibuc Be’eri był jednym z ponad 20 miejsc zaatakowanych przez Hamas 7 października 2023 roku w południowym Izraelu. W ciągu kilkunastu godzin terroryści zabili ponad 130 mieszkańców kibucu, co stanowiło ponad 10% jego populacji. Mordy, gwałty i podpalenia. Zawierzyli Allahowi naprawdę.

MEMRI przekazywało tylko to, co na bieżąco pokazywał Hamas i jego sojusznicy w Gazie. Podsumowania dawały ONZ, Amnesty International i media. Wszystkie były dziwnie do siebie podobne. W polskim zaścianku było tych „podsumowań” bez liku. Dalia Mikulska, przedstawiająca się jako „pracowniczka humanitarna”, pisała na łamach „Kultury Politycznej” o „Bardzo długim marszu powrotu”:

„Choć zwieńczeniem trwających w Strefie Gazy protestów miał być 15 maja, czyli dzień Nakby (katastrofy), jak Arabowie określają powstanie Izraela, brutalna reakcja tego państwa dołożyła tylko kolejnych kamieni do palestyńskiej szali goryczy. Palestyńczycy demonstrujący pod hasłem Wielkiego Marszu Powrotu domagają się zniesienia blokady Gazy i prawa do powrotu do znajdujących się na terenie Izraela domów, które ich przodkowie zmuszeni byli opuścić w 1948 roku wraz z powstaniem państwa Izrael.”

Swoje „podsumowanie” ilustrowała własnoręcznie zrobionym zdjęciem muralu z Betlejem z gołąbkami pokoju i napisem: „Czy niczego nie nauczyło was Warszawskie Getto?”.

Patrząc na świat z Dobrzynia nad Wisłą, mieliśmy wrażenie, że widzimy więcej.

Kalendarium ŻIH kwiecień 2026

ŻIH

****

Drodzy odwiedzający, prezentujemy kalendarium ŻIH na kwiecień 2026! Serdecznie zapraszamy do udziału w nadchodzących wydarzeniach.

Więcej artykułów z kategorii

28.01.2025

Inauguracja polskiego węzła EHRI-PL

Podczas uroczystości w Żydowskim Instytucie Historycznym i Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN 26 stycznia 2025 roku została zainaugurowana Europejska Infrastruktura Badań nad Holokaustem – Europejskie Konsorcjum Infrastruktury Badawczej (European Holocaust Research Infrastructure – European Research Infrastructure Consortium – EHRI–ERIC). Data inauguracji struktury EHRI-PL nie jest przypadkowa – dzień później, 27 stycznia, obchodzona była 80. rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau.

Iran Urges Citizens to Spy on One Another as US-Israeli Strikes Cripple Regime

Ailin Vilches Arguello

Smoke rises following an explosion, after Israel and the US launched strikes on Iran, in Tehran, Iran, March 3, 2026. Photo: Majid Asgaripour/WANA (West Asia News Agency) via REUTERS

Amid relentless US and Israeli airstrikes that have decimated Iran’s military capabilities and key energy facilities, Iran has called on citizens to report on each other in a new push to crush domestic dissent, as talks of a possible ceasefire remain uncertain.

On Thursday, the semi-official Fars News Agency, which is affiliated with Iran’s Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC), called on all Iranian citizens to help “identify those who have turned their backs on the homeland and threaten national security,” warning that “the country is facing external threats and internal betrayals.”

“Iranians will not allow this betrayal to be forgotten,” Fars wrote in a post on X, linking to a website called “Our Memory” to offer a platform for citizens to snoop and inform on each other.

“The efforts of ‘Our Memory’ also carry a clear message to those who might be contemplating betrayal or collaboration with the country’s enemies: The society is vigilant and awake, and actions that pose a threat to national security will be identified and exposed,” Fars posted.

The regime’s latest propaganda campaign of intimidation comes as Israel’s offensive increasingly focuses on dismantling Iran’s internal repression systems, aiming to create a leadership vacuum and logistical breakdown that could hinder Tehran’s ability to respond if mass protests erupt again.

Even amid Israel’s major battlefield advances, however, a senior Israeli security official said Wednesday that Iran still retains the ability to launch missiles at its current rate for the next several weeks, according to Israel’s N12 media outlet.

“Iran can maintain its current rate of missile fire for weeks,” the Israeli official reportedly said in a closed-door briefing. “It has sufficient launchers and reinforced squads to sustain and stagger the attacks over time.”

On Thursday, US President Donald Trump announced he was extending, “at the request of the Iranian government,” the deadline to strike the country’s energy grid by 10 days, as Washington works to bring a possible ceasefire deal to the table.

Should diplomatic efforts falter, the Pentagon and US Central Command are reportedly preparing military plans for a “finishing blow” on Iran, potentially involving some level of ground forces and massive airstrikes.

According to multiple media reports, Washington is considering several options against Iran, including invading or blockading Kharg Island, the country’s main oil export hub, or even seizing Arak Island to secure control over the Strait of Hormuz, a critical passage through which roughly a fifth of the world’s oil supply flows.

Other potential measures include taking Abu Musa and two close islands near the western entrance of the strait or blockading or seizing ships exporting Iranian oil on the eastern side, threatening a vital route for global energy shipments.

Since the start of the war last month, combined US and Israeli strikes have dropped more than 25,000 munitions on targets in Iran, with nearly 15,000 of those carried out by the Israeli Air Force alone, according to updated Israeli intelligence data.

“These numbers are large and significant by any measure,” a senior Israeli military officer told the Hebrew-language news site Walla.

“We are concentrating strikes on the regime’s centers of gravity in Tehran, Isfahan, and other key sites. Iran may be a large country, but hitting the very heart of its infrastructure has a profound strategic impact,” he continued.

He also said the operation, which began with “leadership decapitation” and quickly shifted to paralyzing surface-to-surface and surface-to-air missile arrays, has effectively reduced Iran’s missile firing to low single- or double-digit daily levels, far below its plan of over 100 launches per day.

So far, Israel has destroyed more than 200 launchers, even as mobile units hidden in deep tunnels continue to pose serious obstacles, which are being bombed and blocked since missiles cannot always reach their depths.

Israeli forces have also systematically targeted Iran’s weapons manufacturing, attacking over 1,000 sites to degrade production, development, and research capabilities.

According to a Reuters report, US intelligence can only confirm the destruction of about a third of Iran’s missile arsenal, while another third has likely been damaged, destroyed, or buried in underground bunkers, with a similar situation affecting the regime’s drone capabilities.

While most of Iran’s missiles have been destroyed or rendered inaccessible, Tehran still may retain a significant stockpile and, as of now, could potentially recover some buried or damaged missiles after the current fighting ends.

As the war continues to escalate, Israel has shifted its strategy, with its Air Force last week striking a major natural gas processing facility in southwestern Iran — a move that damaged roughly 40 percent of the country’s gas production capacity.

Facing a gas shortage, the Iranian government was reportedly forced to prioritize fuel for electricity production, sharply cutting civilian fuel allocations and causing major disruptions to transportation and deliveries to Turkey.

“This is just a sample of our ability to crush Iran’s energy backbone,” an Israeli security official told N12.

With the US also threatening strikes on key Iranian energy infrastructure, the Islamist regime is now facing pressure to consider a ceasefire agreement to bring the war to a close.

“The Iranians are in panic,” the Israeli official said. “They understand that further damage [to its energy facilities] will make governing the country impossible.”

In one of the latest blows to the regime, the Israeli Air Force on Friday attacked the heavy water reactor in Arak, central Iran, after Israeli intelligence detected repeated attempts to restore the site — a facility considered key for producing plutonium for nuclear weapons.

Israeli officials also confirmed an attack on Iran’s only facility in Yazd that processes raw materials into starting components for uranium enrichment, as well as multiple steel plants in a major blow to an already devastated Iranain economy.

After these attacks, the IRGC threatened to target six steel plants in retaliation, including sites in Israel, Saudi Arabia, the UAE, Bahrain, Qatar, and Kuwait.

„Mit: «Izrael manipuluje Trumpem»…

Pierre Rehov

W ostatnich tygodniach w amerykańskiej debacie politycznej ponownie pojawiło się dobrze znane oskarżenie — takie, które istnieje od dziesięcioleci, zmieniając się wraz z każdym kolejnym kryzysem, ale nigdy całkowicie nie znikając. Według rosnącego chóru głosów, z których część była niegdyś mocno zakorzeniona w ruchu konserwatywnym, decyzja Donalda Trumpa o militarnej konfrontacji z Iranem nie wynika z kalkulacji strategicznej, lecz z wpływu Izraela.

Teza ta jest równie przewidywalna, co destrukcyjna: mówi się nam, że Stany Zjednoczone są wciągane w wojnę nie we własnym interesie, lecz w interesie państwa żydowskiego.

Ta narracja, niegdyś ograniczona do marginesów, została ostatnio podjęta przez postaci o bardzo różnych profilach. Z jednej strony medialne osobowości, takie jak Tucker Carlson czy Candace Owens, otwarcie przyjęły retorykę, która przestaje już rozróżniać między krytyką polityki Izraela a wrogością wobec samego Izraela — często zsuwając się, cienko zamaskowana, ku czemuś znacznie starszemu i znacznie brzydszemu. Ich publiczność jednak się kurczy, a ich wpływ coraz bardziej rozmywa się przez własne ekscesy. Z drugiej strony stoją bardziej wyważone głosy, takie jak Joe Kent, były urzędnik ds. walki z terroryzmem za czasów Trumpa, którego rezygnacji towarzyszyły ostrzeżenia, że Stany Zjednoczone mogą zostać wciągnięte w kolejne bagno na Bliskim Wschodzie.

Ta obawa — przed długotrwałą, niemożliwą do wygrania wojną — nie jest bezpodstawna. Amerykańska pamięć naznaczona jest Irakiem, Afganistanem, a wcześniej Wietnamem. Każdy z tych konfliktów zaczynał się od ograniczonych celów, by przerodzić się w długotrwałe zaangażowanie o niejasnym zakończeniu i wysokich kosztach. Podnoszenie widma strategicznego przeszacowania nie tylko jest rozsądne — jest konieczne. Jednak utożsamianie tej obawy z twierdzeniem, że amerykańska polityka jest dyktowana przez Izrael, oznacza niezrozumienie zarówno natury irańskiego reżimu, jak i logiki obecnej konfrontacji.

Islamska Republika Iranu nie jest jedynie kolejnym regionalnym przeciwnikiem. To państwo rewolucyjne, którego doktryna strategiczna pozostaje zasadniczo niezmieniona od 1979 roku. Jego celem nigdy nie była zwykła koegzystencja, lecz ideologiczna ekspansja — poprzez wojny zastępcze, działania asymetryczne i systematyczną destabilizację na całym Bliskim Wschodzie. Hezbollah w Libanie, szyickie milicje w Iraku, Huti w Jemenie — to nie są niezależni aktorzy, lecz elementy spójnej strategii projekcji siły przy jednoczesnym zachowaniu wiarygodnego zaprzeczenia.

Sprowadzanie amerykańskiej reakcji na ten system do izraelskiej agendy oznacza ignorowanie podstawowej rzeczywistości: Iran nie jest wyłącznie wrogiem Izraela. Jest przeciwnikiem Stanów Zjednoczonych samym w sobie — takim, który przez dziesięciolecia konsekwentnie atakował amerykańskie interesy, personel i sojuszników. Przekonanie, że Waszyngton potrzebowałby zewnętrznej perswazji, aby stawić czoła takiemu reżimowi, nie jest analizą — jest projekcją.

Co ważniejsze, zaciemnia to szersze ramy strategiczne, w których należy rozumieć obecne wydarzenia. Doktryna Donalda Trumpa — często podsumowywana, a czasem karykaturowana jako „pokój poprzez siłę” — nie powstała w reakcji na niedawne wydarzenia. Jest stałym motywem jego publicznych wypowiedzi od dekad, jeszcze zanim wszedł do polityki. Założenie jest proste: trwałej stabilności nie osiąga się poprzez ustępstwa wobec wrogich reżimów, lecz poprzez wiarygodne pokazanie, że agresja pociąga za sobą nieakceptowalne koszty.

W tym kontekście Iran nie jest przypadkiem odosobnionym. Jest częścią szerszej architektury geopolitycznej, w której reżimy autorytarne — czy to w Caracas, Teheranie, czy gdzie indziej — funkcjonują jako węzły w sieci, która ostatecznie przecina się ze strategicznymi ambicjami Chin. Niedawna presja wywierana na Wenezuelę, a następnie obecna konfrontacja z Iranem, odzwierciedlają raczej sekwencję niż przypadek. Osłabianie tych reżimów nie polega na ochronie Izraela, choć może mieć taki skutek; chodzi o demontaż struktur przyczyniających się do szerszego antyzachodniego układu.

Obawa przed kolejnym „scenariuszem irackim” opiera się również na błędnej analogii. Iran nie jest Irakiem z 2003 roku ani Afganistanem z 2001. To państwo o głębokiej tożsamości historycznej, wysoko wykształconej populacji i znaczącej klasie średniej. Warunki, które umożliwiły powstanie dżihadystycznych proto-państw takich jak ISIS, po prostu nie istnieją w tej samej formie w irańskim społeczeństwie. Ideologiczna sztywność reżimu nie znajduje odzwierciedlenia w społeczeństwie, którym rządzi. Wręcz przeciwnie — powtarzające się fale protestów w ciągu ostatnich dekad, kulminujące w masowych powstaniach ostatnich lat, ujawniły głęboką przepaść między państwem a społeczeństwem.

Ta przepaść spotkała się z nadzwyczajną przemocą. Islamska Republika wielokrotnie pokazywała, że jej podstawowym odruchem w obliczu wyzwania nie jest reforma, lecz represja. Masakra więźniów politycznych w 1988 roku, która pochłonęła tysiące ofiar, nie była anomalią, lecz precedensem. W ostatnim czasie reakcja reżimu na ogólnokrajowe protesty osiągnęła poziom brutalności trudny do pojęcia — doniesienia, w tym artykuł TIME ze stycznia 2026 roku powołujący się na anonimowych wysokich urzędników irańskiego Ministerstwa Zdrowia, wskazują, że nawet 30 000 osób (lub więcej) mogło zostać zabitych w ostrej fazie represji w dniach 8–9 stycznia, choć tak wysokie szacunki pozostają kwestionowane i niezweryfikowane niezależnie, w warunkach blokady komunikacyjnej i oficjalnych zaprzeczeń. Dokładna liczba może nigdy nie być znana. Pewien jest natomiast wzorzec: system, który przetrwa dzięki miażdżeniu własnego społeczeństwa.

Interpretowanie reakcji Trumpa na takie wydarzenia jako produktu wpływu Izraela oznacza pozbawienie amerykańskiej polityki zarówno sprawczości, jak i wymiaru moralnego. Sugeruje, że oburzenie wobec masowych represji musi być importowane, zamiast wynikać z najbardziej podstawowych zasad osądu politycznego.

Nie oznacza to jednak negowania znaczenia Izraela w równaniu strategicznym. Przeciwnie — Izrael stanowi jednego z najcenniejszych sojuszników Stanów Zjednoczonych, nie tylko politycznie, ale i operacyjnie. Jego zdolności wywiadowcze, szczególnie poprzez Mossad, wielokrotnie dostarczały informacji, których żaden inny aktor w regionie nie jest w stanie zapewnić. Jego doświadczenie militarne, ukształtowane w dekadach bezpośredniej konfrontacji z tymi samymi pełnomocnikami, których wykorzystuje Iran, jest atutem, a nie obciążeniem. Współpraca między oboma krajami nie jest dowodem manipulacji; jest racjonalnym zbiegiem interesów sojuszników stojących wobec wspólnego zagrożenia.

Przekonanie, że taka współpraca w jakiś sposób umniejsza amerykańską suwerenność, odzwierciedla głębsze nieporozumienie — takie, które coraz częściej pojawia się w niektórych segmentach amerykańskiej prawicy. W próbie unikania zagranicznych uwikłań część środowisk przesunęła się w stronę strategicznego izolacjonizmu, myląc wycofanie z roztropnością, a sceptycyzm z jasnością osądu. W tym ujęciu każdy sojusz staje się podejrzany, a każda zbieżność interesów reinterpretowana jako zależność.

Świat jednak nie funkcjonuje w izolacji. Współcześnie władza realizowana jest poprzez sieci, partnerstwa i wspólne cele. Porzucenie ich w imię wypaczonej autonomii nie wzmacnia Stanów Zjednoczonych — przeciwnie, osłabia je.

Debata wokół Iranu nie dotyczy zatem wyłącznie taktyki militarnej czy opcji dyplomatycznych. Chodzi o zdolność odróżnienia uzasadnionej ostrożności od błędnej podejrzliwości. Tak — Stany Zjednoczone muszą unikać błędów przeszłych interwencji. Tak — muszą określać jasne cele i opierać się pokusie otwartych, bezterminowych zobowiązań. Ale muszą też rozpoznawać moment, w którym bezczynność niesie własne ryzyko — gdy pozwolenie reżimowi na kontynuowanie jego kursu prowadzi nie do stabilności, lecz do eskalacji.

Twierdzenie, że Trump jest manipulowany przez Izrael, oferuje wygodną narrację. Upraszcza złożoność, przerzuca winę na zewnątrz i zwalnia jego zwolenników z ciężaru analizy strategicznej. Czyni to jednak kosztem rzeczywistości. To, co się dzieje, nie jest produktem obcego wpływu. Jest konsekwencją długotrwałej konfrontacji między rewolucyjnym reżimem a globalnym mocarstwem, które — przynajmniej na razie — uznało, że koszt bezczynności stał się zbyt wysoki.

I ta decyzja, niezależnie od tego, czy się z nią zgadzamy, jest jednoznacznie amerykańska.

Link do oryginału: https://pierrerehov.substack.com/p/the-israel-is-manipulating-trump

Who’s the Boss?

Lee Smith

Director of National Intelligence Tulsi Gabbard testifies during a House Select Intelligence Committee hearing on March 19, 2026 in Washington, D.C. /  Heather Diehl / Getty Images