Speaking Yiddish on the

   Yiddish Book Center

The Origin of “Fake News” in Holocaust Denial

Alan M. Dershowitz

“Fake news” has become a subject of real news. But there’s nothing new about “fake news.” Holocaust deniers have generated fake news for decades. The deniers have funded “research” “institutes,” “journals,” books, magazines, videos, websites, newsflashes – all designed to provide a patina of academic respectability to demonstrable falsehoods.

This entire enterprise is devoted to proving that the holocaust – the systematic murder of more than six million Jews in gas chambers, mass shootings, mobile killing units and other means of implementing the carefully planned genocide – simply did not occur. It was made up whole cloth out of “The Jews” for financial and political gain.

No reasonable person with a modicum of intelligence can actually believe that Hitler and his Nazis co-conspirators did not plan the mass extermination of Jews at the Wannsse Conference, and that they did not carry it out at death camps, such as Treblinka, Sorbibor, Majdanek and Auschwitz, Birkenau, as well as by SS mobile killing units that gathered Jews in such places as Babi Yar and the Ponary Woods.

Yet, thousands of people, many with academic degrees, and some with professorial positions, persist in denying the undeniable. These professional liars are given legitimacy by some reputable scholars such as Noam Chomsky, who not only champions the right of these fake historians to

perpetrate their malicious lies, but who actually lend their names to the quality of the “research” that produce the lies of denial. In a widely circulated petition signed by numerous scholars, Chomsky and the other signatories actually described the false history of the notorious denier, Robert Faurisson, as “findings” based on “extensive historical research,” thus giving them an academic imprimatur.

I, too, support the right of falsifiers of history to submit their lies to the open marketplace of ideas, where all reasonable people will reject them. The First Amendment to the United States Constitution does not distinguish between truth and lies, at least when it comes to historical events. Just as I defended the rights of Nazis to march through Skokie, and the right of KKK racists to burn crosses on the own property, I defend the right of mendacious holocaust deniers to spin their hateful web of lies. But, unlike Chomsky, I would never dream of supporting the false content of these lies or the phony methodology employed by these liars. Chomsky should be praised for defending the right of Holocaust deniers, but he should be condemned for his complicity in lending substantive and methodological credibility to their false history.

The marketplace is one thing, but let me be clear that I do not believe that any university should tolerate, in the name of academic freedom these falsehoods being taught in the classroom. There is not and should not be academic freedom to commit educational malpractice by presenting provable lies as acceptable facts. Universities must and do have standards: no credible university would tolerate a professor teaching that slavery did not exist, or that the Earth is flat. Holocaust denial does not meet any reasonable standard deserving the protection of academic freedom.

This is not to say that outside the classroom, academics should be limited in their research output, or prevented from publishing improbable claims.

But the difficult questions remain: Where should the line be drawn between demonstrably false facts and controversial matters of opinion that may turn out to contain grains of truth? Should professors be allowed to teach that there are genetic differences between blacks and whites that explain disparities in outcomes? (A Nobel winning Stanford professor of Engineering tried to teach such a course on what he called “dysgenics.”) Should the president of a university be allowed to speculate in public about possible genetic differences between men and women regarding the capacity to do ground-breaking work in math and science? (Harvard’s former President Lawrence Summers lost his job over that.) How should the media deal with obviously false facts put forward by elected public officials?

I have no problem with courses being taught about the phenomenon of Holocaust denial — it is after all a widespread concern – just as I would have no problem with courses being taught about the phenomenon of false history, false facts and conspiracy theories. But the classroom, with its captive audience of students being graded by professors, is never an appropriate place to espouse the view that the Holocaust did not take place. The classroom is not a free and open marketplace of ideas. The monopolistic professor controls what can and cannot be said in his or her closed shop. Accordingly, the classroom must have more rigorous standards of truth than the book market, or the internet.

The responsible media should behave in a similar fashion to the professor in the classroom. They should report on the phenomenon of Holocaust denial but not themselves publish unsubstantiated claims that the Holocaust did not occur. There is no way to impose such standards on the free-wheeling internet, where Holocaust denial is rampant. It isn’t clear whether the apparent recent surge in online Holocaust denial has been caused by an increase in deniers, or whether closet deniers now have public platforms or social media that they previously lacked.

How then does this all relate to the current phenomenon of false political news and facts? How should the media, academics and the general public deal with politically motivated accusations that the “news” or “facts” they publish are false? Should they report on news and facts asserted by politicians that they have fact-checked and found to lack credibility? Who, in a free and open democratic society, is to judge of whether news, facts, history or other forms of expression are false, true – or somewhere in

between? Do we really want governmental (or university) “truth squads” empowered to shut down stalls that are purveying false goods in the marketplace of ideas? And if not, what are the alternatives?

Censorship is, of course, a matter of degree. There is, moreover, a hierarchy of censorship, with the worst being governmental prior restraint, or criminalization of dissent. Following that would be university denial of academic freedom to express unpopular views outside the classroom. (I do not regard it as impermissible censorship for universities to impose reasonable standards of scholarship in the classroom and for hiring and retention decisions.) Then there is refusal by the media to report on events or issues out of fear of losing readership or advertising revenue. Finally there is self-censorship, based on fear of violating community norms.

The government — particularly the executive and legislative branches –must be kept away from the daunting task of striking the appropriate balance between speech and the dangers it may pose, because dissent against the state must remain the paradigm of protected speech. The courts will inevitably have to play a role in striking that balance, but should invoke a heavy presumption in favor of speech. The university administration should maintain reasonable standards. In the classroom and hiring decisions, but it must not interfere with the right of faculty and students to express unpopular or even “false” ideas outside the classroom. And the media should articulate and enforce reasonable journalistic standards in reporting and fact-checking on information that some claim is false. In the unregulated world of the internet and social media, there will neither be universal standards nor all- encompassing censorship. There are no “publishers’ or censors in the cyber world. In the end, the people will decide what to believe, what to doubt and what to disbelieve. And they will not always make wise determinations in a world where lies spread with far greater speed than when Winston Churchill reportedly observed that a lie makes it halfway around the world before the truth can “get its pants on.”

There is no perfect solution to this dilemma. There never has been, and I venture to predict there never will be.

Freedom of speech and the open marketplace of ideas are not a guarantee that truth, justice or morality will prevail. The most that can be said is that freedom of expression is less worse than its alternatives such as governmental censorship, official truth squads or shutting down the marketplace of ideas. Like democracy itself, untrammeled freedom to express hateful and dangerous lies may be the “worst” policy – except for all the others that have been tried over time.

So let the purveyors of fake news – from Holocaust denial to current fake information – try to spread their falsehoods. And let truth tellers respond with facts and evidence.

BRACIA HIRSZENBERGOWIE — W POSZUKIWANIU ZIEMI OBIECANEJ

Teresa Śmiechowska
Adam Klimczak

Wystawa Bracia Hirszenbergowie – w poszukiwaniu ziemi obiecanej wpisuje się w program obchodów 70-lecia Żydowskiego Instytutu Historycznego im. Emanuela Ringelbluma, najważniejszej powojennej instytucji zajmującej się zachowaniem i upowszechnianiem dziedzictwa Żydów polskich. Jest pierwszą monograficzną prezentacją prac malarzy Samuela i Leona oraz ich młodszego brata Henryka, architekta. Samuel uważany był, obok Maurycego Gottlieba, za jednego z prekursorów „sztuki żydowskiej” w Polsce. Dorobek Leona i Henryka pozostawał do tej pory prawie zupełnie nieznany.

Urodzeni w Łodzi w wielodzietnej rodzinie żydowskiej, bracia obrali różne ścieżki, poszukując swoich „ziem obiecanych”, pokonując drogę od pełnej uwarunkowań i ograniczeń ortodoksyjnej wspólnoty żydowskiej, przez przygodę z syjonizmem, do stania się obywatelami świata i pacyfistami. Byli częścią żydowskiej historii i tradycji, reprezentując mit nomada-tułacza-artysty. Wiemy o nich coraz więcej dzięki nowym badaniom oraz informacjom od mieszkającej w Izraelu rodziny Henryka, który od 1936 r. mieszkał w Palestynie a zmarł w 1955 r. w odrodzonym państwie Izrael.

Boris Schatz, założyciel Szkoły Sztuk Pięknych i Rzemiosła Artystycznego Bezalel w Jerozolimie zaprosił Samuela do współpracy. Niestety, artysta zmarł przedwcześnie w 1908 r. Henryk w 1936 r. zabrał z Polski szkicownik brata z okresu studiów w Krakowie i ofiarował go nowo powstałemu Muzeum Sztuki w Tel Awiwie. Nie odnalazł już grobu Samuela zniszczonego prawdopodobnie podczas budowy nowej drogi w Jerozolimie, ale w symboliczny sposób połączył się z bratem w treści inskrypcji na swoim nagrobku. Najmniej znana jest biografia zmarłego w 1945 r. w Paryżu Leona.

Rozdzieleni przez los Leon i Henryk do końca życia wspominali Samuela jako mistrza, mentora i ukochanego starszego brata, który dzięki swojemu talentowi i możliwościom zawsze ich wspierał zapewniając środki finansowe na utrzymanie i wykształcenie – Leon rozpoczął studia w Monachium, a Henryk skierował się ku architekturze.
Możliwa dzięki wspólnej wystawie konfrontacja różnorodności dzieł pozwala zobaczyć twórcze drogi braci w nowym świetle, a jednocześnie przypomina zachodzące przez prawie stulecie zmiany w ich otoczeniu, w sztuce.

Prezentowany wybór obejmuje prace najlepsze, reprezentatywne dla braci Hirszenbergów, umieszczone we współcześnie zaaranżowanej przestrzeni. Twórczość każdego z braci jest ukazana na tle kolorów – niebieskiego, czerwonego i żółtego. Odwołujemy się w ten sposób symbolicznie do Sali Neoplastycznej zaprojektowanej przez Władysława Strzemińskiego dla Muzeum Sztuki w Łodzi. Dzieła braci Hirszenbergów, mocno związanych z Łodzią, przedstawione są w ideowym dialogu, zarówno w odniesieniu do ich życia i twórczości, jak również w stosunku do osiągnięć, obchodzącej swoje stulecie, polskiej awangardy.

Samuel [Szmul] Hirszenberg urodził się 10 lipca 1865 r. w Łodzi jako najstarszy syn Dawida i Sury Perły Awner. Ojciec prowadził wspólnie z Saulem Fryszmanem mały zakład tkacki. W 1881 r. Samuel ukończył czteroletnią naukę w Łódzkiej Szkole Rzemiosł, gdzie wykazywał niezwykłą zdolność do rysunku, interesował się także literaturą i filozofią. W tym samym r. dzięki pomocy dr. Mieczysława Cohna uzyskał skromne miesięczne stypendium od przemysłowców Izraela Poznańskiego i Markusa Silbersteina. Rozpoczął studia w krakowskiej Cesarsko-Królewskiej Szkole Sztuk Pięknych, w pracowniach Feliksa Szynalewskiego, Izydora Jabłońskiego i Władysława Łuszczkiewicza. Studia artystyczne kontynuował w latach 1883–1887 w Akademii monachijskiej pod kierunkiem Aleksandra Wagnera i w 1889 r. w Académie Colarossi w Paryżu. Na Wystawie Światowej wystawił wtedy nagrodzony medalem obraz Szkoła talmudystów [Jeszybot].

W 1893 r. ponownie powrócił do Łodzi. Wynajął pracownię i mieszkanie w kamienicy Mieczysława Pinkusa przy ul. Spacerowej 1. Wystawiał tam m.in. w Grand Hotelu, w Salonie Zygmunta Bartkiewicza, a także corocznie w TZSP w Warszawie, gdzie w konkursie malarskim zdobył 2. nagrodę (ex aequo z Olgą Boznańską). Wysyłał też obrazy na wystawy zagraniczne m.in. do Monachium (ekspozycja Secesji Monachijskiej, 1894), do Berlina i Paryża. W Monachium poślubił (16 grudnia 1896) Francuzkę Marię Annę Paulinę Chrétien (Kretjen), która przyjęła judaizm i imię Dinah. W 1900 i 1901 r. odbył podróże do Włoch, odwiedzając przebywających w Rzymie siostrę Helenę i jej męża rzeźbiarza, Henryka Glicensteina. Namalował wówczas wiele pejzaży oraz scen rodzajowych z okolic Rzymu, Tivoli, Anticoli Corrado oraz Capri, które zaprezentował w 1901 r. w salonie Jana Grodka w Łodzi oraz na wystawie indywidualnej w 1902 r. w warszawskim Salonie Aleksandra Krywulta. Na Wystawie Światowej Paryżu w 1900 r. za obraz Żyd wieczny tułacz otrzymał brązowy medal. W 1903 r. namalował cykl dekoracyjnych panneaux do Pałacu Poznańskich.

Pod koniec 1904 r. małżeństwo Hirszenbergów przeprowadziło się do Krakowa. Samuel skupił wokół siebie młode żydowskie środowisko artystyczne i stał się animatorem wydarzeń artystycznych i kulturalnych. Jesienią 1907 r. wyjechał na zaproszenie Borysa Schatza do Palestyny, gdzie objął stanowisko profesora malarstwa w utworzonej rok wcześniej Szkole Sztuk Pięknych i Rzemiosł Artystycznych Bezalel w Jerozolimie. W Jerozolimie stworzył wiele obrazów i rysunków o tematyce pejzażowej oraz studiów portretowych Żydów i Arabów, zbliżając się do stylistyki postimpresjonistycznej.

Najważniejsze miejsce w twórczości Samuela zajmują obrazy inspirowane żydowską historią i filozofią (Szkoła talmudystów, Cmentarz żydowski, Konferencyjka, Sjesta sobotnia, Żyd wieczny tułacz, Wychodźcy, Spinoza) – zazwyczaj w tradycji realistycznego malarstwa monachijskiego oraz kompozycje symboliczne. Przykładem kompozycji w duchu impresjonizmu jest studium z 1889 r. Dama z czerwoną parasolką. Na uwagę zasługują również inne, oprócz Czarnego sztandaru, dzieła, które zaliczyć należy do wczesno-ekspresjonistycznych: Odwiedziny na grobach ojców, Klątwa, Licytacja, Taniec chasydów oraz rzadko doceniane, mniej znane malarstwo pejzażowe i portretowe.

Zmarł 15 września 1908 r. w Jerozolimie.

Leon (Lajbuś) Hirszenberg (Herszenberg) urodził się 27 czerwca 1869 r. w Łodzi. Malować uczył się od starszego brata Samuela, ok. 1890 r. prawdopodobnie także w Monachium. W połowie lat 90. powrócił do Łodzi i włączył się w działalność tworzącego się tu środowiska artystycznego. Kilkukrotnie wyjeżdżał do Włoch, m.in. w latach 1899 i 1900 (jako stypendysta berlińskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych, wraz z Henrykiem Glicensteinem). W styczniu 1899 r. wystawiał w Palazzo Serlupi w Rzymie, na dorocznej wystawie Towarzystwa.

Wystawiał również w Krakowie, Warszawie i Łodzi. Prawdopodobnie jesienią 1902 r. przeniósł się do Paryża, skąd często wyjeżdżał do Bretanii. W końcu zamieszkał tam na dłużej, w niewielkiej osadzie rybackiej Perros-Guirrec. Po Władysławie Ślewińskim był jednym z pierwszych polskich malarzy, a z pewnością pierwszym łódzkim, którzy osiedlili się Bretanii zauroczeni regionem. Leon cały czas utrzymywał kontakt z krajem, wielokrotnie przyjeżdżał do Łodzi, brał udział w tamtejszych wystawach. We Francji w latach 1904–1912 wziął udział m.in. w Salon d’Automne, Salon Société Nationale des Beaux-Arts oraz Salon des Indépendants.

W 1907 r. poślubił 24-letnią paryżankę, pielęgniarkę Marie Eugénie Augustine Bulpa. Pod koniec lat 20. stracił wzrok, a w latach 30. ciężko chorował. Małżeństwo mieszkało wówczas w XX dzielnicy Paryża i żyło w bardzo trudnych warunkach materialnych.

Niewielka liczba znanych dzieł uniemożliwia dokładną analizę twórczości Leona. We wczesnym okresie pozostawał pod wpływem malarstwa monachijskiego, malując portrety i sceny rodzajowe (Dziewczyna z kotem, 1896, W kuchni, Praczka, Portret ojca). Zapewne pod wpływem brata Samuela podejmował też tematykę żydowską (Cmentarz żydowski). Następnie jego malarstwo ewoluowało w kierunku syntetyzmu szkoły z Pont-Aven oraz symbolizmu (Zamyślenie, 1905, Oczekiwanie, 1909). Stosował ściszoną, szarą gamę barwną, która uległa rozjaśnieniu po 1910 r. Zauroczony Bretanią i jej mieszkańcami malował pejzaże morskie (Rybackie łodzie o zachodzie słońca, 1910), sceny z życia rybaków i ich portrety (Bretonka na brzegu morza, 1903, Rybacy bretońscy, 1910 i Kobiety bretońskie nad brzegiem morza, Rybacy, ok. 1904, Bretończycy, ok. 1903–1904) oraz widoki bretońskich wiosek i miasteczek (Podwórko bretońskie, 1909). Sygnując obrazy Leon używał pseudonimu Noel, aby odróżnić je od dzieł brata, z którym bywał mylony.
Zmarł 31 maja 1945 r. w Paryżu.

Henryk [Izrael Hersz] Hirszenberg urodził się 7 czerwca 1885 r. w Łodzi.
Od najmłodszych lat wykazywał niepospolite uzdolnienia. Kształcił się – prawdopodobnie – w Monachium, przez krótki czas w Paryżu oraz w Petersburgu. Działalność architektoniczną rozpoczął w pierwszych latach XX w. w biurze łódzkiego architekta Dawida Lande, z którym współpracował również później przy realizacjach domu Roberta Schweikerta przy ul. Piotrkowskiej 56, kamienicy przy alei Tadeusza Kościuszki 69 oraz przebudowie Grand Hotelu. W latach 1906 i 1910 wraz z Markiem Feinem został nagrodzony w konkursach na projekt gimnazjum żeńskiego w Lipawie na Łotwie oraz na siedziby Towarzystwa Wzajemnego Kredytu we Włocławku i oddziału Sankt-Petersburskiego Międzynarodowego Banku Handlowego w Jekaterynosławiu.

rekomendowała: Kamila Tenenbaum

W 1921 r. przedostał się z bolszewickiej Rosji do Polski przez zieloną granicę. Wrócił do Łodzi, gdzie wraz z Wincentym Braunerem, Karolem Hillerem, Ignacym Hirszfangiem i Natanem Szpiglem utworzyli w 1922 r. artystyczne Zrzeszenie „Srebrny Wóz”.
Na Międzynarodowej Wystawie Młodej Sztuki w 1923 r. prezentował rysunki tuszem oraz projekty „architektury utylitarnej”. Brał udział w życiu artystycznym miasta, m.in. jako członek komitetu artystycznego planowanej „wystawy sztuki wnętrza” w Miejskiej Galerii Sztuki (1926). W latach trzydziestych należał do łódzkiego stowarzyszenia architektów.
W 1925 r. kilka jego projektów zostało nagrodzonych w lokalnych konkursach, m.in.: na gmach Kasy Chorych na Chojnach, szkoły na Brusie oraz Seminarium Nauczycielskiego przy ul. Wysokiej (dwa ostatnie wspólnie z Adolfem Fischerem). Żaden z projektów nie doczekał się realizacji. W latach 1926–1929 zrealizowany został natomiast zwycięski projekt na gmach szkoły w Rudzie Pabianickiej. W latach 1929–1931 według jego planów wzniesiony został także budynek Kasy Chorych w Łodzi przy ul. Łagiewnickiej, o ekspresyjnej bryle z elementami polskiej sztuki dekoracyjnej. Na przełomie lat 20. i 30. zatrudniony był w widzewskich zakładach Oskara Kona. Około 1925 r. zaprojektował utrzymany w stylu art déco nagrobek rodziny doktora Maksymiliana Cohna na cmentarzu żydowskim w Łodzi. W 1936 r. wyjechał do Palestyny i osiadł w Tel Awiwie, gdzie zaprojektował m. in. siedzibę banku Pekao, fabryki, szkoły oraz domy mieszkalne o modernistycznym charakterze. Zajmował się także projektowaniem wnętrz i mebli, ilustracją książkową. Zarejestrował kilka patentów z zakresu budownictwa. W 1954 r. przygotował projekt Miasta Uniwersyteckiego dla Brugii w Belgii.
Zmarł 20 marca 1955 r. w Tel Awiwie.

Kuratorzy wystawy:
Teresa Śmiechowska — Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma
Adam Klimczak — Muzeum Miasta Łodzi

Wydał decyzję o rozbiórce szkoły talmudycznej.

Anna Chadaj

Zarzut przekroczenia uprawnień funkcjonariusza publicznego usłyszał Janusz T., były już kierownik konińskiej delegatury Wojewódzkiego Wielkopolskiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu – poinformowano dzisiaj w Prokuraturze Okręgowej w Koninie. Zarzut ten ma związek z decyzją pozwalającą na rozbiórkę budynku dawnej szkoły talmudycznej w Koninie, który objęty był ochroną konserwatorską.

Postępowanie w tej sprawie Prokuratura Rejonowa w Koninie wszczęła 19 sierpnia ubiegłego roku, po wcześniejszym zawiadomieniu złożonym przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. – W trakcie postępowania uzyskaliśmy dokumentację Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Konina, Zakładu Projektowo Usługowego „Architekt”, konińskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu oraz Urzędu Miejskiego w Koninie – wymienia Janusz Stupak, zastępca prokuratora rejonowego w Koninie.

Na podstawie zgromadzonych dokumentów, pod koniec stycznia Janusz T. usłyszał zarzut, iż wydając decyzję o rozbiórce budynku szkoły talmudycznej nie dopełnił swoich obowiązków jako funkcjonariusza publicznego, a poza tym nie był do tego uprawnionym. – Rozpatrywanie sprawy należało do zakresu obowiązków Wojewódzkiego Wielkopolskiego Konserwatora Zabytków w Poznaniu – dodaje prokurator. – Tymczasem kierownik konińskiej delegatury wydając decyzję doprowadził do całkowitej rozbiórki dawnej szkoły talmudycznej, czym działał na szkodę interesu publicznego.

Przesłuchany w charakterze podejrzanego nie przyznał się do winy, twierdził, że decyzja leżała w zakresie jego kompetencji. – Aktualnie sprawdzana jest jego linia obrony – informuje Janusz Stupak.

Czyn ten zagrożony jest karą do 3 lat pozbawienia wolności.