Po 71 latach od zaginięcia Raoul Wallenberg zostaje uznany za zmarłego

KATARZYNA ANDERSZ

Raoul Wallenberg (źródło: heritage.umich.edu)

W PONIEDZIAŁEK, OSTATNIEGO DNIA PAŹDZIERNIKA RAOUL WALLENBERG, SZWEDZKI DYPLOMATA, KTÓRY PRZYCZYNIŁ SIĘ DO URATOWANIA DZIESIĄTEK TYSIĘCY WĘGIERSKICH ŻYDÓW OD ZAGŁADY, ZOSTAŁ OFICJALNIE UZNANY ZA ZMARŁEGO PRZEZ URZĄD PODATKOWY W SZWECJI.

W 2016 roku minęła 104 rocznica urodzin Wallenberga i 71 lat od jego aresztowania przez Sowietów. Okoliczności samego aresztowania, jak i śmierci dyplomaty nie zostały do tej pory wyjaśnione. Przez wiele lat rodzina Wallenberga bezskutecznie domagała się informacji od władz rosyjskich, wierząc, że pojawiające się od czasu do czasu doniesienia o tym, że Raoul żyje, mogą być prawdziwe.

Cecilia Åhlberg, wnuczka siostry Raoula Wallenberga, w wywiadzie udzielonym w kwietniu Chiduszowi mówiła:

Urodziłam się w latach siedemdziesiątych i pamiętam, że gdy byłam dzieckiem, demonstrowaliśmy przed rosyjską ambasadą, żeby udzielono nam informacji o tym, co stało się z Raoulem. (…) Nie wiedzieliśmy przecież, czy został zabity, czy może nadal żyje.

Cecillia Åhlberg podczas otwarcia ulicy imienia Raoula Wallenberga w Warszawie /fot. CHIDUSZ 2016

Nie przyznawałam się, że jestem krewną Raoula Wallenberga

MICHAŁ BOJANOWSKI

Na Ropsten, ostatniej stacji czerwonej linii sztokholmskiego metra przesiadam się do urokliwej, starej kolejki, nazywanej po szwedzku Lidingöbanan. Przejeżdżam przez długi most łączący stolicę Szwecji z wyspą Lidingö i jadę wzdłuż jej malowniczego brzegu. Zza okna w oddali widać port, a nieco bliżej piękną, skalistą przyrodę wyspy. Wysiadam w połowie trasy, niedaleko niewielkiego rezerwatu przyrody Kappsta, gdzie czwartego sierpnia 1912 roku urodził się Raoul Wallenberg. W letniej willi spędzał szczęśliwe wakacje swojego dzieciństwa.

Dom spłonął w latach 30-tych podobno przez zwarcie instalacji elektrycznej. Na jego fundamentach stoi obecnie niewielki pomnik. Nieco kostki brukowej przywiezionej z Budapesztu, gdzie Wallenberg podjął się próby ratowania węgierskich Żydów przed deportacją do Auschwitz, a na niej walizka odlana z brązu, na wzór tej, której używał podczas swojej służby dyplomatycznej w stolicy Węgier. Ulla i Gustav Kraitz podobną walizkę postawili w Budapeszcie, Nowym Jorku, czy Sztokholmie, a od 2013 roku jej miniatura wręczana jest laureatom nagrody Akademii Raoula Wallenberga.

Władze miasteczka w 1986 roku zdecydowały się odkupić od kolejnego, prywatnego właściciela działkę i utworzyć na niej rezerwat, z jednej strony z uwagi na historyczność tego miejsca, z drugiej zaś przez unikalną roślinność i ptaki, które upodobały sobie tę okolicę.

Wracam do centrum Lidingö, gdzie stoi inny pomnik szwedzkiego dyplomaty. Odwrócony plecami Raoul trzyma w założonych na plecach rękach paszporty. Tuż za nim wyciągnięte dłonie rozpaczliwie próbują dosięgnąć dokument ratujący życie. Podobno Willy’ego Gordona, autora rzeźby, zainspirowała fotografia, na której Wallenberg stoi w podobnej pozie odwrócony do aparatu gdzieś w środku akcji deportacyjnej węgierskich Żydów.

Obecnie nikt już nie ma wątpliwości, że urokliwe Lidingö to miejsce związane z Wallenbergiem.

Nie zawsze jednak tak było. Na wyspie, podobnie jak i w całej Szwecji, długie lata nie pamiętano o odważnym dyplomacie, który, podejmując się niezwykłej misji ratowania dziesiątek tysięcy osób, ostatecznie nie doczekał się pomocy dla samego siebie. 17 stycznia 1945 roku został aresztowany przez Armię Czerwoną i do dziś nie ma jasnych dowodów na to, co się z nim stało.

Odwiedzając Sztokholm, warto wybrać się do Lidingö i pokonując długie trasy na nartach biegowych czy łyżwach kontemplować skandynawską naturę i naturę Raoula Wallenberga. Co więcej, z centrum Sztokholmu można w około godzinę dopłynąć tam statkiem (kursującym w ramach komunikacji miejskiej), co jest dodatkową atrakcją turystyczną.

Po tym, jak Wallenberg stał się rozpoznawany w Szwecji, przyszedł czas na Polskę. 19 kwietnia 2016 roku, w 73 rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim, odsłonięto pierwszą w Polsce tablicę poświęconą jego pamięci, którą przygotowano z okazji nadania jednej z ulic w centrum Warszawy jego imienia. Pomiędzy placem Grzybowskim a Świętokrzyską można przechadzać się ulicą Raoula Wallenberga. Gościem honorowym tej uroczystości była przedstawicielka rodziny Wallenbergów, wnuczka siostry Raoula, Cecillia Åhlberg, która z tej okazji pierwszy raz odwiedziła Warszawę.

Ulica Raoula Wallenberga w Warszawie

czytaj dalej tu: Nie przyznawałam się(…)Wallenberga

Number of Britons Who Oppose Boycotting Israel Rises by 8 Percent, New Poll Finds

Barney Breen-Portnoy

Opposition to the BDS movement is on the rise in Great Britain, according to a new poll. Photo: Takver via Wikimedia Commons.

Opposition to the anti-Israel Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) movement is growing in Great Britain, according to the results of a new survey published on Friday.

The Populus poll — commissioned by the Britain Israel Communications and Research Centre (BICOM) — found that 51% of Britons agreed with the statement, “I do not boycott goods or produce from Israel and find it difficult to see why others would single out Israel to boycott given everything else that’s going on in the world,” up 8% from last year. Only 12% of respondents disagreed with the statement.

Furthermore, according to the poll, 56% of Britons believe a boycott of the Jewish state would hurt both Israelis and Palestinians, up 9% from last year.
Asked whether Israel was a British ally, 57% of respondents replied affirmatively — a 5% rise from last year — while 19% said no.

Next year marks the 100th anniversary of the issuing of the Balfour Declaration, in which the UK announced its support for “the establishment in Palestine of a national home for the Jewish people.” 43% of survey respondents said that this had been the right position for the British government to take in 1917, while 18% disagreed.

Also, the poll found that 48% of Britons thought “hating Israel and questioning its right to exist is antisemitic,” while 28% disagreed.

“Our poll shows a very significant shift against the idea of boycotting Israel,” BICOM CEO James Sorene said. “The British sense of fair play is a clear theme in the poll as time and again respondents reject singling out Israel, given everything else going on in the world.”

“In a year where we have seen several public figures attempt to explain their hatred of Israel as a political position, the judgment of the British people is stark,” he continued. “They clearly understand that hating Israel and questioning its right to exist is antisemitism, pure and simple.”

Board of Deputies of British Jews President Jonathan Arkush said Britons “have seen through the sour and destructive pro-Palestinian lobby.”

Israeli Ambassador to the UK Mark Regev stated the poll results “affirm the strong ties between our two countries. It is encouraging that, more than ever, Britons view Israel as their strongest ally in the region. Equally important, most people correctly believe that demonization of Israel is, in fact, antisemitic, and must not be tolerated.”

Children of the Holocaust