Przywódcy nie mającej nic wspólnego z religią organizacji terrorystycznej Dżama’at Nusrat al-Islam wal Muslimin.

.

Islamski podbój terrorystyczny Afryki Zachodniej

Lawrence A. Franklin

Rozszerzający się zakres i przyspieszające tempo operacji wojskowych Państwa Islamskiego w regionie Sahelu – położonym tuż poniżej Afryki Północnej, mniej więcej od Senegalu po Sudan – grożą zmianą strategicznej orientacji całego kontynentu afrykańskiego. Wysiłki mające przeciwdziałać operacjom terrorystycznym w Sahelu, o ile w ogóle istniały, najwyraźniej zakończyły się niepowodzeniem. Ponieważ wszystkie drogi prowadzące do stolicy Mali, Bamako, są obecnie zablokowane, kraj ten może być pierwszym państwem, które „upadnie”.

25 kwietnia, podczas skoordynowanego ataku na kilka miast Mali, muzułmańscy terroryści zabili ministra obrony tego kraju. Następnie wyparli armię Mali oraz wspierających ją rosyjskich najemników z północnej części państwa.

Junty wojskowe rządzące Mali, Burkina Faso i Nigrem okazały się równie nieskuteczne w zwalczaniu islamskich operacji terrorystycznych jak demokracje, które obaliły. Narastające ataki terrorystyczne w całym Sahelu oraz zdeterminowane wysiłki dżihadystów zmierzające do przejęcia Mali, Burkina Faso i Nigru podważyły suwerenność tych państw.

Sukcesy bojowe dżihadystów w Sahelu w marcu 2022 r. doprowadziły do podniesienia ich do rangi „Prowincji Sahelu Państwa Islamskiego” w hierarchii IS, a kilka innych czynników ułatwiło rozwój dżihadystycznej ekspansji w regionie.

Osłabienie niegdyś globalnej krucjaty antyterrorystycznej – wynikające z widocznego przesunięcia uwagi na rywalizację między mocarstwami światowymi, a także ograniczenia zasobów przeznaczanych na walkę z terroryzmem – pozostawiło próżnię, którą zręcznie wypełniły grupy dżihadystyczne. Zmniejszyło to presję wywieraną na regionalne filie Państwa Islamskiego i Al-Kaidy.

Kolejnym czynnikiem, który mógł negatywnie wpłynąć na ogólne bezpieczeństwo Sahelu, jest ogromny przepływ migracyjny Afrykanów z krajów subsaharyjskich, którzy przemieszczają się przez Sahel do basenu Morza Śródziemnego, oraz wynikające z tego obciążenie gospodarek państw regionu.

Trzecią siłą osłabiającą suwerenność państw Sahelu jest wojna prowadzona przez powiązane z Al-Kaidą organizacje terrorystyczne rywalizujące z Państwem Islamskim, takie jak Dżama’at Nusrat al-Islam wal Muslimin (JNIM). JNIM koordynuje także ataki z malijską antyrządową milicją znaną jako Front Wyzwolenia Azawadu.

Przemoc dżihadystyczna stała się wszechobecna w Sahelu, a ostatnio rozszerzyła się również o walki między Państwem Islamskim a Al-Kaidą. 2 kwietnia w zachodnim Nigrze doszło do znaczącego starcia pomiędzy tymi dwiema rywalizującymi sieciami terrorystycznymi.

Sahel wydaje się obecnie epicentrum światowej przemocy terrorystycznej. Grupy terrorystyczne działające w regionie mogą także nabierać przekonania, że w niedalekiej przyszłości są w stanie osiągnąć trwałe i bardziej ambitne cele.

Oddziały Państwa Islamskiego wykorzystują również pogarszającą się sytuację bezpieczeństwa w Sahelu oraz w północno-wschodnich stanach Nigerii, które już są rządzone zgodnie z islamskim prawem szariatu. Państwo Islamskie prawdopodobnie czuje się dodatkowo ośmielone łatwymi zwycięstwami odniesionymi ostatnio nad armią nigeryjską.

25 kwietnia terroryści Al-Kaidy przeprowadzili równoczesne ataki na kilka obszarów miejskich Mali. Ich sukces może skłonić bojowników dżihadystycznych do wkroczenia do dużych ośrodków miejskich w północnej Nigerii i innych częściach Sahelu.

Dodatkowo niepokojącym trendem jest przesuwanie się przemocy terrorystycznej na zachód, ku atlantyckiemu wybrzeżu Afryki.

Kontrola państwowa w regionie Sahelu coraz bardziej się rozpada, mimo wielostronnych wysiłków mających podtrzymać suwerenność kilku państw regionu, takich jak Wielonarodowe Połączone Siły Zadaniowe (MNJTF), tworzone przez Czad, Nigerię, Benin, Kamerun oraz – do ubiegłego roku – Niger. MNJTF poczyniły znaczące postępy w powstrzymywaniu ekspansji powiązanej z Al-Kaidą organizacji terrorystycznej Boko Haram, szczególnie w Czadzie, lecz ostatnio ogólny bilans jest znacznie mniej jednoznaczny.

MNJTF utrzymywane są głównie przez obejmującą cały kontynent Organizację Jedności Afrykańskiej (OAU). Chociaż pierwotnie planowano wystawić 10-tysięczną armię OAU, niewystarczające wsparcie lotnicze, słaba komunikacja i problemy logistyczne ograniczyły skuteczność organizacji.

Inna grupa wielonarodowa – „G5 Sahel”, obejmująca Mauretanię, Burkina Faso, Czad, Mali i Niger – okazała się nieskuteczna po swoim powstaniu w 2014 r. Trapiona problemami biurokratycznymi, wojskowymi zamachami stanu i brakiem odpowiedniego zaangażowania państw członkowskich, została rozwiązana w grudniu 2023 r.

Francja, byłe kolonialne „państwo-opiekuncze” kilku państw Sahelu, również podjęła zdecydowany wysiłek, by powstrzymać islamistyczne zagrożenie w regionie. Działając na prośbę Mali o wsparcie wojskowe, Francja wysłała w 2013 r. wojska do północnego Mali w ramach „Operacji Serval”.

Po znaczących sukcesach Francja, wraz z politycznym wsparciem ONZ, rozpoczęła w 2014 r. „Operację Barkhane”, mającą zwalczać działalność islamistycznych organizacji terrorystycznych w regionie Sahelu. Misja zakończyła się jednak w 2022 r., gdy po wojskowych zamachach stanu trzy państwa Sahelu zażądały wycofania Francuzów. Później te same trzy państwa zaprosiły rosyjskich najemników, co również nie przyniosło trwałego postępu na polu walki.

Wraz z rozszerzaniem się islamskiej kontroli terrorystycznej nad coraz większymi obszarami Sahelu, w ostatnich latach amerykańskie oddziały sił specjalnych działały w Nigrze. 4 października 2017 r. obecność ta doprowadziła do śmierci czterech amerykańskich żołnierzy i kilkunastu nigeryjskich żołnierzy w zasadzce przygotowanej przez „Państwo Islamskie na Wielkiej Saharze”. W ostatnim czasie priorytety bezpieczeństwa narodowego USA w innych częściach świata wydają się skutkować ograniczeniem amerykańskiego zaangażowania wojskowego w Sahelu.

Stały postęp islamskiej kontroli terrorystycznej nad terytoriami w Sahelu może wkrótce zagrozić suwerenności państw Afryki Zachodniej położonych na atlantyckim wybrzeżu kontynentu.

Najwyższy czas, aby USA podjęły działania mające na celu ochronę nie tylko ogromnych zasobów naturalnych regionu, ale także powstrzymanie dalszego pochłaniania Afryki przez rozszerzający się dżihadystyczny podbój.

Link do oryginału: https://www.gatestoneinstitute.org/22534/west-africa-islamic-terrorists

Gatestone Institute, 25 maja 2026

Dr Lawrence A. Franklin był urzędnikiem ds. Iranu w biurze sekretarza obrony Donalda Rumsfelda. Służył również czynnie w armii USA oraz jako pułkownik rezerwy Sił Powietrznych USA.

Na zdjęciu: Piloci Tajwańskich Sił Powietrznych stoją obok myśliwców Mirage w bazie lotniczej Hsinchu, 16 stycznia 2019 r. (Zdjęcie: Sam Yeh/AFP via Getty Images)

Należy sprzedawać broń Tajwanowi już teraz: Chiny blefują

Gordon G. Chang
Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski

“Kwestia Tajwanu jest najważniejszym problemem w relacjach chińsko-amerykańskich” — powiedział Xi Jinping prezydentowi Donaldowi Trumpowi podczas ich szczytu w tym miesiącu, według rzeczniczki chińskiego MSZ Mao Ning. “Jeśli zostanie właściwie rozwiązana, relacje dwustronne zachowają ogólną stabilność. W przeciwnym razie oba kraje czekają starcia, a nawet konflikty, co postawi całe relacje w ogromnym niebezpieczeństwie”.

“Kwestia Tajwanu”, według ambasady Chin w Waszyngtonie, jest pierwszą z “czterech czerwonych linii” w relacjach chińsko-amerykańskich, “których nie wolno przekraczać”.

Chińska Republika Ludowa jednak blefuje.

Już na wstępie warto zaznaczyć: chiński reżim nie ma żadnych czerwonych linii ani zasad. Przesuwa swoje “granice” w zależności od zmieniającej się oceny własnej pozycji negocjacyjnej. Co więcej, przez całą historię Chińskiej Republiki Ludowej polityka zagraniczna państwa była ściśle związana z wewnętrznymi intrygami politycznymi i zmieniała się wraz z nimi. Obecnie preferowaną przez Xi formą dyplomacji jest zastraszanie, dlatego stara się on sprawiać wrażenie, że nigdy nie zmieni swojego stanowiska.

Mimo to dla Xi wszystko jest ostatecznie przedmiotem negocjacji – w tym także Tajwan.

Xi musi negocjować. Chińska armia nie jest obecnie zdolna do realizacji jego gróźb użycia siły w celu aneksji Tajwanu. Coraz intensywniejsze czystki wśród generałów i admirałów sprawiły, że w Centralnej Komisji Wojskowej Komunistycznej Partii Chin – najwyższym organie wojskowym – nie pozostali żadni oficerowie operacyjni. Tymczasem do przeprowadzenia skomplikowanej inwazji powietrzno-lądowo-morskiej na główną wyspę Tajwanu konieczna jest ścisła koordynacja.

Co więcej, aby dokonać inwazji, Xi musiałby przekazać jakiemuś wysokiemu oficerowi niemal pełną kontrolę nad Armią Ludowo-Wyzwoleńczą, czyniąc z niego najpotężniejszą osobę w Chinach. To prawdopodobnie nie jest coś, na co Xi byłby obecnie gotów.

Ponadto staje się coraz bardziej oczywiste, że chińscy wyżsi oficerowie z różnych powodów nie chcą podejmować tak ryzykownej operacji, dlatego Xi często mówi im: “Miejcie odwagę walczyć”.

Niezdolność chińskiej armii do działania daje Stanom Zjednoczonym bezkosztową możliwość uzbrojenia Tajwanu.

W grudniu administracja Trumpa zatwierdziła pakiet uzbrojenia o wartości 11,1 miliarda dolarów — największy amerykański pakiet zbrojeniowy dla Tajwanu w historii.

Trump zrobił jednak Chinom ogromny prezent, mówiąc, że planowana sprzedaż uzbrojenia o wartości 14 miliardów dolarów jest “bardzo dobrą kartą negocjacyjną” dla USA. Słowa te padły w wywiadzie dla prezentera Fox News Breta Baiera, wyemitowanym po szczycie. “Wstrzymuję tę decyzję i wszystko zależy od Chin” – powiedział.

Tajwan jednak nie jest “kartą przetargową”. Tajwan ma absolutnie kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa Ameryki:

• Wyspa posiada “krzemową tarczę”: jedna z jej firm, Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., produkuje około 92% najbardziej zaawansowanych mikrochipów na świecie.
• Tajwan powstrzymuje chińską marynarkę wojenną i lotnictwo przed wyjściem na Pacyfik i zagrożeniem Stanom Zjednoczonym oraz ich demokratycznym sojusznikom – takim jak Australia, Japonia i Filipiny – w ich bezpośrednim otoczeniu.
• Od XIX wieku Waszyngton wyznacza swoją zachodnią linię obrony u wybrzeży Azji Wschodniej, a Tajwan znajduje się w samym centrum tej linii – tam, gdzie Morze Południowochińskie styka się z Morzem Wschodniochińskim. Tajwan strzeże podejścia do dwóch amerykańskich sojuszników traktatowych: Japonii i Filipin.
• Po katastrofalnym wycofaniu się z Afganistanu Tajwan stał się kluczowym testem wiarygodności i determinacji Ameryki. Oddanie wyspy bez wątpienia rozzuchwaliłoby ekspansjonistyczny Pekin.
• Wreszcie, sprawa demokracji poniosłaby ogromny cios, gdyby totalitarne Chiny przejęły demokratyczny Tajwan.

“Wstrzymanie zbrojenia Tajwanu nie tylko zwiększy pokusę Chin do ataku, ale również podważy strategiczną wiarygodność USA w Tokio, Seulu i Manili, których współpraca jest niezbędna, by Ameryka mogła odstraszać Chiny” – powiedział Gatestone Richard Fisher z International Assessment and Strategy Center. “Podczas pierwszej kadencji i obecnie, w drugiej, Trump przewyższył swoich poprzedników pod względem jakości i ilości broni sprzedawanej Tajwanowi. Wstrzymanie sprzedaży broni pokaże Xi Jinpingowi, że Amerykę można zastraszyć groźbami, a to z kolei pomoże rozmontować strukturę sojuszy USA w Azji”.

Ponadto Tajwan jest najlepszą amerykańską tarczą w wojnie informacyjnej prowadzonej przez Chiny przeciwko USA. “Partia Komunistyczna nie może zaakceptować obrazu prosperującego, demokratycznego Tajwanu widocznego dla mieszkańców kontynentu – ludzi uciskanych, poddawanych grabieży organów i ocenianych przez system kredytu społecznego” – powiedział tej publikacji Blaine Holt, emerytowany generał sił powietrznych USA i obecnie obserwator Chin.

Obrona Tajwanu jest więc obroną Ameryki.

Decyzje dotyczące pakietów uzbrojenia pokażą przede wszystkim, czy Trump boi się Xi Jinpinga. Jeśli amerykański prezydent nie potrafi zrobić czegoś, co leży bezpośrednio w interesie Stanów Zjednoczonych, ponieważ mogłoby to rozgniewać Chiny, Trump pośrednio przyzna, że Pekin kontroluje Biały Dom.

Wstrzymanie sprzedaży broni wyglądałby ponadto na naruszenie Taiwan Relations Act z 1979 roku, który zobowiązuje Stany Zjednoczone między innymi do “dostarczania Tajwanowi broni o charakterze defensywnym”.

Czy Trump zatwierdzi sprzedaż uzbrojenia za 14 miliardów dolarów? Po szczycie Trump przyjął fałszywą chińską narrację dotyczącą Tajwanu. “Mają tam teraz kogoś, kto chce niepodległości” – powiedział Baierowi, odnosząc się do prezydenta Tajwanu Lai Ching-te.

Tajwan jednak już jest niepodległy. To państwo posiadające wszystkie atrybuty suwerenności wymienione w konwencji z Montevideo z 1933 roku. Tajwan jest przecież Republiką Chińską, całkowicie oddzielną i niezależną od Chińskiej Republiki Ludowej.

Tajwan – wbrew temu, co Trump powiedział po szczycie – nie jest stroną próbującą zmienić status quo. W rzeczywistości Chińska Republika Ludowa nigdy nie sprawowała żadnej kontroli nad Tajwanem, a żaden chiński reżim w Pekinie nigdy nie posiadał bezspornego zwierzchnictwa nad wyspą.

Jest jednak jedna rzecz, co do której możemy zgodzić się z Xi: Ameryka musi właściwie “rozwiązać kwestię Tajwanu”. Nadszedł czas, by powiedzieć mu – publicznie, jeśli będzie trzeba — że Tajwan nie jest jego sprawą.

Gordon G. Chang jest autorem książki Plan Red: China’s Project to Destroy America, starszym wyróżnionym analitykiem Gatestone Institute oraz członkiem jego rady doradczej.