To, co miało być instytucją o bardzo wąsko określonej jurysdykcji, coraz częściej próbuje wywierać wpływ na arenie międzynarodowej.
Pięć rzeczy, które każdy powinien wiedzieć o Międzynarodowym Trybunale Karnym
Trey Dimsdale
To, co miało być instytucją o bardzo wąsko określonej jurysdykcji, coraz częściej próbuje wywierać wpływ na arenie międzynarodowej.
Dlaczego ta lista ma znaczenie
W ubiegłym tygodniu sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych Marco Rubio ogłosił rozpoczęcie działań mających przeciwdziałać zagrożeniom, jakie Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) stanowi dla amerykańskiej suwerenności. Nie było jednego konkretnego wydarzenia, które wywołało tę reakcję, jednak kilka aspektów funkcjonowania MTK budzi poważne obawy.
Stany Zjednoczone nigdy nie ratyfikowały Statutu Rzymskiego, traktatu ustanawiającego Międzynarodowy Trybunał Karny. Oznacza to, że MTK nie ma jurysdykcji nad obywatelami amerykańskimi. Istnieją jednak zwolennicy teorii prawnych, które umożliwiałyby Trybunałowi rozszerzenie swojej jurysdykcji również na nich. Wydaje się, że sekretarz Rubio podejmuje działania już teraz, aby zapobiec ewentualnym przyszłym incydentom.
1. MTK jest niezależnym międzynarodowym organem sądowniczym.
W 1998 roku Statut Rzymski został przyjęty przez 120 państw. Choć uzyskał poparcie Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, MTK nie jest częścią ONZ ani żadnej innej organizacji ponadnarodowej lub międzynarodowej. Trybunałem zarządza organ o charakterze quasi-legislacyjnym, składający się z jednego przedstawiciela każdego państwa-strony Statutu – Zgromadzenie Państw-Stron – które wybiera sędziów i prokuratorów Trybunału.
2. Stany Zjednoczone były jednym z pierwszych sygnatariuszy Statutu Rzymskiego, jednak Senat USA nigdy go nie ratyfikował.
Prezydent Bill Clinton początkowo podpisał Statut Rzymski, lecz następnie zdecydował się nie przedkładać traktatu Senatowi w celu uzyskania jego opinii i zgody. Wśród najczęściej podnoszonych zastrzeżeń wobec Statutu Rzymskiego, a tym samym wobec MTK, wskazuje się różnice między prawami gwarantowanymi oskarżonym w postępowaniu karnym przez Konstytucję Stanów Zjednoczonych a procedurami obowiązującymi przed MTK. Dotyczą one między innymi prawa do procesu przed ławą przysięgłych, ochrony przed ponownym sądzeniem za ten sam czyn (double jeopardy) oraz możliwości postawienia obywatela USA przed sądem innym niż amerykański za czyny popełnione na terytorium Stanów Zjednoczonych.
3. MTK miał posiadać bardzo wąską i ściśle określoną jurysdykcję.
Statut Rzymski ogranicza jurysdykcję MTK do czterech kategorii przestępstw: ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, zbrodni wojennych oraz zbrodni agresji. Trybunał może działać wyłącznie wtedy, gdy organy krajowe nie chcą lub rzeczywiście nie są w stanie prowadzić dochodzenia albo ścigać sprawców tych przestępstw. Sprawy trafiają do MTK poprzez skierowanie ich przez państwo-stronę, skierowanie przez Radę Bezpieczeństwa ONZ lub w wyniku dochodzeń wszczętych z inicjatywy Prokuratora. W ostatnim czasie Trybunał szeroko zinterpretował jednak zakres swojej jurysdykcji, uznając, że jest właściwy do osądzania każdej osoby oskarżonej o popełnienie przestępstw objętych jego właściwością na terytorium państwa-strony, niezależnie od jej obywatelstwa.
4. Sprzeciw wobec ratyfikacji Statutu Rzymskiego przez USA miał historycznie charakter ponadpartyjny.
Prezydent Clinton początkowo podpisał Statut Rzymski, jednak postanowił nie przedstawiać go Senatowi USA do ratyfikacji, dopóki MTK nie rozpocznie działalności i nie zostaną rozwiązane liczne zgłaszane wątpliwości. Administracja George’a W. Busha wycofała podpis Stanów Zjednoczonych, zanim administracja Baracka Obamy ponownie nawiązała ograniczoną współpracę z MTK, umożliwiając USA uzyskanie statusu obserwatora przy Trybunale. Podstawowe obawy dotyczące zagrożeń, jakie MTK może stwarzać dla suwerenności Stanów Zjednoczonych, nigdy nie zostały w satysfakcjonujący sposób rozwiane dla przywódców żadnej z dwóch głównych amerykańskich partii politycznych.
5. Główne obawy sekretarza Rubio dotyczące MTK najprawdopodobniej wynikają ze śledztwa w sprawie „Sytuacji w Afganistanie”, które objęło również członków amerykańskich sił zbrojnych.
Choć MTK nigdy nie postawił w stan oskarżenia obywatela Stanów Zjednoczonych ani nie wszczął formalnego postępowania przeciwko Amerykaninowi, prowadzone od 2020 roku śledztwo dotyczące „Sytuacji w Afganistanie” obejmowało badanie działań członków Sił Zbrojnych USA oraz Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA). Fundamentalną zasadą leżącą u podstaw prawa międzynarodowego jest zgoda na poddanie się jurysdykcji, dlatego Stany Zjednoczone uznały za konieczne wyrazić sprzeciw wobec tych działań, aby brak reakcji nie został odczytany jako dorozumiana zgoda. Obecna kampania jest niemal na pewno bardziej zdecydowaną odpowiedzią na to bezprecedensowe działanie MTK.
PODSUMOWANIE
Międzynarodowe trybunały i organizacje mogą wywierać znaczący wpływ na sytuację globalną i regionalną, dlatego nie należy lekceważyć ich znaczenia. Ostatecznie pozostawanie poza strukturami MTK najlepiej służy interesom Stanów Zjednoczonych, a zdecydowane stanowisko sekretarza Rubio w tej sprawie jest zgodne z interesem narodowym.
Link do oryginału:
Restoring the West, 22 lipca 2026
Trey Dimsdale, Senior Editor of Law & Liberty at Restoring the West, is president of the AHA Foundation. Follow him on X @TreyDimsdale.
Zawartość publikowanych artykułów i materiałów nie reprezentuje poglądów ani opinii Reunion’68,
ani też webmastera Blogu Reunion’68, chyba ze jest to wyraźnie zaznaczone.
Twoje uwagi, linki, własne artykuły lub wiadomości prześlij na adres:
webmaster@reunion68.com





