Premier Izraela Benjamin Netanjahu podczas konferencji prasowej w Jerozolimie, 19 marca 2026 r., w trakcie konfliktu amerykańsko-izraelskiego z Iranem. (Fot. REUTERS/Ronen Zvulun)

Izrael kontra Turcja: niebezpieczna rywalizacja regionalnych gigantów [DIE WELT]

Carolina Drüten

Kryzys na Bliskim Wschodzie uwypuklił rywalizację między Ankarą a Jerozolimą. Oba państwa walczą o pozycję najważniejszej siły w regionie i postrzegają się nawzajem jako zagrożenie. Obawy przed ewentualnym starciem zbrojnym rosną.

Mieszkańcy Turcji są całkiem zadowoleni ze sposobu, w jaki ich rząd radzi sobie z kryzysem wokół wojny w Iranie. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez instytut Metropoll, w ciągu ostatnich dwunastu lat poparcie dla tureckiej polityki wobec Bliskiego i Środkowego Wschodu nigdy nie było tak wysokie jak obecnie. Prawie połowa respondentów oceniła kurs Ankary jako słuszny. W poprzednich sondażach liczba zwolenników oscylowała zwykle wokół 37 proc.

Minister spraw zagranicznych Hakan Fidan był zaangażowany w przygotowania amerykańsko-irańskich rozmów w Islamabadzie. Pod koniec marca wziął udział w konferencji z udziałem przedstawicieli Pakistanu, Egiptu i Arabii Saudyjskiej, którego celem było zainicjowanie bezpośredniego dialogu między Waszyngtonem a Teheranem. Ponadto Turcja jest w grupie państw, które przekazują wiadomości między Waszyngtonem a Teheranem.

Z drugiej strony rząd Erdogana ostro krytykuje trzecią stronę w wojnie z Iranem: Izrael. Jak ostry jest obecnie ton, pokazuje wymiana ciosów między obydwoma rządami w zeszłym tygodniu.

11 kwietnia prokuratura generalna w Stambule oskarżyła 35 osób – w tym izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu – w związku z izraelską operacją wojskową przeciwko międzynarodowemu konwojowi statków, który miał dostarczyć pomoc humanitarną do Strefy Gazy.

W odpowiedzi Netanjahu publicznie zaatakował Erdogana, zarzucając mu „pomoc reżimowi terrorystycznemu w Iranie” oraz represjonowanie własnej ludności kurdyjskiej.

Tureckie MSZ zareagowało z kolei oświadczeniem, w którym nazwało Netanjahu „Hitlerem naszych czasów”.

Izrael chce obalić lub osłabić reżim w Iranie, Turcja nie ma w tym interesu

Ta mieszanka dyplomacji i retorycznych ataków nie jest niczym nowym. Radzenie sobie z niejednoznacznościami i wykorzystywanie ich w polityce to jedne z kluczowych kompetencji Erdogana. Jednak strukturalna rywalizacja między Turcją a Izraelem utrwaliła się w ostatnich latach. Wojna z Iranem tylko ją uwypukla. Obecnie oba kraje postrzegają się jako zagrożenie dla własnego bezpieczeństwa.

Przykład Iranu: rząd izraelski pod przewodnictwem Netanjahu dąży do scenariusza, w którym reżim w Teheranie zostanie albo obalony, albo tak osłabiony, że nie będzie już stanowił egzystencjalnego zagrożenia dla Izraela. Netanjahu akceptuje próżnię władzy i chaos, który niemal nieuchronnie by nastąpił, gdyby ten cel został zrealizowany. Jego zdaniem słaby, chaotyczny Iran jest łatwiejszy do opanowania niż stabilny reżim, który jest coraz bliżej zbudowania własnej broni jądrowej.

Turcja natomiast chce zapobiec scenariuszowi pogrążenia się Iranu w chaosie. Nie dlatego, że postrzega Teheran jako sojusznika – na przykład w Syrii oba kraje mają sprzeczne interesy – ale dlatego, że irański reżim jest dla niej mniejszym złem. Gdyby upadł, powstałaby przestrzeń dla Kurdów, którzy mogliby dzięki temu uzyskać więcej autonomii. Ankara postrzega te dążenia jako zagrożenie dla bezpieczeństwa.

Kolejnym aspektem jest napływ uchodźców, oczywista konsekwencja kryzysu w Iranie. Kraj liczy około 90 milionów mieszkańców – cztery razy więcej niż Syria przed rozpoczęciem wojny domowej. W Syrii w wyniku walk za granicę uciekło ponad sześć milionów ludzi, wywołując tym samym największy kryzys uchodźczy ostatnich dziesięcioleci. Konsekwencje tego kryzysu są odczuwalne w Turcji do dziś.

Nie tylko spojrzenie na Iran dzieli Netanjahu i Erdogana

Również w Syrii Ankara i Jerozolima dążyły w ostatnich latach do sprzecznych celów. Turcja jest jednym z najważniejszych zwolenników nowego przywódcy Ahmeda asz-Szara i stawia na jak najbardziej stabilne, centralnie zarządzane państwo.

Kryją się za tym podobne motywy jak w przypadku Iranu: Ankara chce zapobiec umocnieniu się kurdyjskich obszarów autonomicznych, a jednocześnie powstrzymać nowe fale uchodźców.

Dyplomacyjnego w Antalyi, Turcja, 17 kwietnia 2026 r. Fot. REUTERS/Turkish Presidential Press Office

Izrael natomiast nie ufa nowym władzom w Damaszku i zarzuca im, że kierują się niebezpieczną islamistyczną ideologią. Z tego punktu widzenia łatwiej byłoby utrzymać w ryzach zdecentralizowaną Syrię ze słabymi władzami.

Te sprzeczności nie są odosobnionym przypadkiem. Wskazują one na zasadniczą różnicę w tym, jak oba państwa rozumieją bezpieczeństwo i porządek w regionie – oraz swoją własną rolę w tej strukturze.

Z punktu widzenia Ankary Izrael uzasadnia niemal każde poszerzenie swojego pola manewru militarnego własnym bezpieczeństwem – nawet jeśli odbywa się to kosztem integralności terytorialnej innych państw. Izrael utworzył na przykład strefy buforowe w Libanie, w Syrii i w Strefie Gazy; na palestyńskim Zachodnim Brzegu znacznie rozszerzono działalność osadniczą.

Turcja stanie się nowym wrogiem Izraela?

W połowie marca turecki minister spraw zagranicznych Fidan powiedział w wywiadzie dla agencji informacyjnej Anadolu, że po wojnie z Iranem Izrael „nie będzie mógł żyć bez wroga”. Według tureckiej interpretacji następna w kolejności jest Ankara. Izrael ma próbować teraz ogłosić Turcję nowym wrogiem.

Również Erdogan powiedział w 2024 r., że po zwycięstwie nad Hamasem Izrael „nie ograniczy się do Strefy Gazy”, ale prędzej czy później weźmie na celownik również Turcję.

Narracja ta znajduje oddźwięk wśród tureckiej ludności. Sondaże od lat pokazują skrajnie negatywny wizerunek Izraela. Według badania przeprowadzonego przez Pew Research Center w czerwcu ubiegłego roku 93 procent respondentów w Turcji ma negatywny stosunek do państwa żydowskiego. Ponad jedna trzecia Turków postrzega Izrael jako największe zagrożenie dla własnego kraju.

Wzajemna nieufność

Ta nieufność ma charakter wzajemny. „Jerusalem Post” cytował niedawno izraelskiego analityka Yoniego Ben Menachema, który stwierdził: „Turcja to nowy Iran”. Za tym stoi przekonanie, że po ewentualnym osłabieniu Teheranu Ankara może próbować przejąć wiodącą rolę w regionie.

Upadek osi szyickiej ma spowodować bowiem powstanie próżni, którą Turcja wraz z Arabią Saudyjską, Egiptem i Pakistanem chce wypełnić, tworząc „sunnicki blok władzy” – cytuje się Menachema.

Nie jest to przejściowa różnica zdań wyłaniająca się między Turcją a Izraelem. To raczej trwała rywalizacja dwóch regionalnych mocarstw, które coraz bardziej postrzegają siebie nawzajem jako strategicznych przeciwników. Im bardziej obie strony będą chciały przeforsować swoje interesy, tym większe będzie ryzyko, że rywalizacja w pewnym momencie przerodzi się w jakąś formę konfrontacji.

Tłumaczył Bartosz T. Wieliński

tytuł oraz śródtytuły są od polskiej redakcji

2026 Tribeca Film Festival to Screen World Premiere of Israeli Films, Including Noga Erez Documentary

Shiryn Ghermezian

A still from “What Is To Come.” Photo: Tribeca Film Festival

Organizers of the 2026 Tribeca Film Festival announced on Thursday the official lineup for this year’s event in June and it includes the world premiere of three Israeli co-productions.

“What Is to Come” will be screened as part of the festival’s International Narrative Competition. The drama from Israel and the United Kingdom is about a woman named Yehudit who unexpectedly loses her husband and is forced to start over on her own. “In the process, she finds that abrupt and painful detours can lead to bright roads,” according to a synopsis of the film. The feature is directed and written by Ruthy Pribar, and stars Ronit Yudkevitch, Yaakov Zada Danielm and Tovit Adis Semay. “What Is to Come” will make its world premiere on June 8.

Pribar’s debut feature film “Asia” screened at the Tribeca Film Festival in 2020 and won three awards, including the Nora Ephron Prize for Pribar, a best actress award for Shira Haas, and best cinematography for Daniella Nowitz. The film also won nine Ophir Awards in Israel.

“Moishe Badhan (or The Tale of a Wedding Entertainer),” will also make its world premiere at the Tribeca Film Festival this year, in the Viewpoints section. Directed by Gidi Dar and written by Shuli Rand, the co-production from Israel and the US is a comedy-drama about a disgraced Hasidic wedding-comedian who is trying to gather enough funds to marry off his daughter. The cast includes Shuli Rand, Tal Friedman, and American Jewish comedian Elon Gold, who is also an executive producer on the film. The world premiere will take place on June 4.

The 2026 Tribeca Film Festival will also feature the world premiere of the documentary “Noga,” about Israeli alternative pop singer Noga Erez. The movie, which was directed and co-produced by Jono and Benji Bergmann, is a c0-production from Austria, Germany, Israel, and the US. It examines how Erez “must redefine her role as an artist on a global stage” after the Israel-Hamas war breaks out in 2023. The film’s world premiere on June 7 will be followed by an acoustic performance by Erez and her longtime partner in music and life Ori Rousso.

Erez is performing twice at the Coachella Valley Music and Arts Festival this month. She has never performed at the festival before and has made history as the first Israeli singer to take to the stage at the annual event in Indio, California.

The 2026 Tribeca Film Festival will run from June 3-14. The event will feature 118 feature films including 103 world premieres, which is the most in the history of the festival, and 86 short films. The festival this year will represent 143 filmmakers, including 55 first-time directors, spanning 44 countries.

“Tribeca began 25 years ago as an act of healing, a mission to reunite our community through the power of storytelling. Today, that purpose feels more urgent than ever,” said Jane Rosenthal, co-chair and co-founder of the Tribeca Festival. “This year’s incredible feature and short film lineup includes stories from filmmakers who make us think, feel, laugh, cry, and ask why. Tribeca remains dedicated to the artists’ voices and diverse perspectives that challenge us to see one another more clearly.”

Na zdjęciu: Terroryści z Hamasu w Strefie Gazy, 15 lutego 2025 r. (Zdjęcie: Moiz Salhi/Middle East Images/AFP via Getty Images)

Fikcja “rozbrojenia” Hamasu

Khaled Abu Toameh
Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski

Hamas i inne palestyńskie organizacje terrorystyczne ponownie odrzuciły żądania “Rady Pokoju” prezydenta USA Donalda J. Trumpa dotyczące złożenia broni.

Odmowa przekazania broni przez palestyńskie grupy terrorystyczne pokazuje, że nie traktują one poważnie powtarzanych przez Trumpa gróźb, iż muszą się rozbroić w ramach wynegocjowanego przez USA w październiku 2025 r. planu zawieszenia broni i odbudowy Strefy Gazy. Trump wystosował swoją najnowszą groźbę w lutym 2026 r., ostrzegając, że Hamas spotka się z “surową odpowiedzią”, jeśli nie zgodzi się na rozbrojenie.

Hamas, podobnie jak Iran, nadal traktuje ideę rozbrojenia z mieszaniną lekceważenia i retorycznego sprzeciwu, jasno sygnalizując, że nie ma zamiaru zrezygnować ze swojej broni ani zmienić swojego dążenia do eliminacji Izraela.

Dla Hamasu rozbrojenie nie jest poważną propozycją. Jest raczej narzędziem teatru politycznego — sposobem manipulowania darczyńcami i umacniania swojej kontroli nad Strefą Gazy.

Najnowsza odmowa rozbrojenia przez palestyńskie organizacje terrorystyczne nastąpiła po otrzymaniu przez nie szczegółowego, 12-punktowego planu rozbrojenia od “Rady Pokoju”.

Plan przewiduje ośmiomiesięczny harmonogram:

1. Przygotowanie (dni 1–15) – palestyński komitet technokratyczny przejmuje kontrolę nad bezpieczeństwem i rozpoczyna działania przygotowawcze.

2. Ciężkie uzbrojenie (dni 16–40) – Izrael usuwa ciężkie uzbrojenie; rozmieszczane są międzynarodowe siły bezpieczeństwa.

3. Zniszczenie infrastruktury (dni 31–90) – likwidacja wszystkich tuneli i infrastruktury wojskowej.

4. Pełna zbiórka (dni 91–250) – lokalne siły policyjne zbierają i rejestrują całą pozostałą broń palną, w tym karabiny i pistolety.

Palestyński urzędnik bliski rozmowom między “Radą Pokoju” a Hamasem stwierdził, że plan jest “niesprawiedliwy” i że Hamas będzie dążył do “poprawek i ulepszeń”.

Anonimowy urzędnik powiedział, że plan nie zapewnia gwarancji, iż Izrael wywiąże się ze swoich zobowiązań. Dodał również, że powiązanie odbudowy i poprawy warunków życia z kwestiami politycznymi, takimi jak rozbrojenie, może doprowadzić do wznowienia wojny.

Trzy palestyńskie organizacje terrorystyczne — Palestyński Islamski Dżihad (PIJ), Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny (PFLP) oraz Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny (DFLP) — wydały osobne oświadczenia krytykujące plan. Stwierdziły, że niesprawiedliwie stawia on rozbrojenie ponad takimi kwestiami jak odbudowa i wycofanie się Izraela.

PIJ napisał w swoim oświadczeniu:

“Broń oporu należy do narodu palestyńskiego i stanowi podstawowe narzędzie realizacji jego celów narodowych, przede wszystkim zakończenia okupacji i ustanowienia niepodległego państwa.”

Wysoki rangą przedstawiciel Hamasu, Ismail al-Sindawi, stwierdził, że sedno kryzysu “leży w okupacji”. Broń palestyńskich frakcji — jak powiedział — “jest naturalną konsekwencją okupacji”.

Hamas nie uznaje prawa Izraela do istnienia w jakichkolwiek granicach. Całe terytorium od Jordanu po Morze Śródziemne uważa za islamski wakf (dobro powierzone), należący do muzułmanów z boskiego nadania.

W ujęciu Hamasu powstanie Izraela na jakiejkolwiek części tej ziemi jest nielegalnym “projektem syjonistycznym” i formą kolonialnej okupacji. Karta Hamasu z 1988 roku ujmuje konflikt jako religijny i wzywa do “wyzwolenia całej Palestyny”.

Gdy Hamas mówi o “oporze” (muqawama), ma na myśli szeroki program mający na celu zniszczenie Izraela poprzez brutalny dżihad, podobnie jak islamski podbój Bizancjum czy turecka inwazja na północny Cypr w 1974 roku.

PFLP podkreślił, że “opór jest prawem narodu palestyńskiego”. Według tej organizacji “broń oporu nigdy nie była narzędziem chaosu, lecz środkiem ochrony narodu palestyńskiego”.

Z kolei DFLP ostrzegł, że wszelkie ustalenia dotyczące broni muszą być częścią jednolitego stanowiska palestyńskiego, twierdząc jednocześnie, że Izrael “stara się osiągnąć zyski polityczne poprzez presję dyplomatyczną po swojej porażce militarnej”.

Szejk Salem al-Sufi, przewodniczący Rady Plemion i Klanów Beduińskich w Strefie Gazy, powiedział, że broń palestyńskich organizacji terrorystycznych stanowi “ducha” narodu palestyńskiego. Podkreślił, że oddanie broni “nie wchodzi w grę bez osiągnięcia bezpieczeństwa i ustanowienia niepodległego państwa palestyńskiego”.

Według “Independent Arabia”, “Rada Pokoju” przedstawiła niedawno Hamasowi zestaw gwarancji określanych jako kuszące, lecz złożone.

Rzekome gwarancje obejmują przyznanie organizacji międzynarodowego parasola ochronnego poprzez rozmieszczenie międzynarodowych sił bezpieczeństwa i obserwatorów na granicy między Izraelem a Strefą Gazy, a także pisemne zobowiązanie USA, że Izrael nie będzie prowadził operacji wojskowych ani zamachów.

Zgodnie z tym samym raportem, około 20 000 bojowników Hamasu ma zostać włączonych do nowej formacji bezpieczeństwa i otrzymywać wynagrodzenie z funduszy międzynarodowych, przy czym formacja ta miałaby status oficjalnego aparatu bezpieczeństwa.

“Rada Pokoju” miała również zaoferować terrorystom Hamasu “immunitet polityczny i prawny”, gwarantując brak ścigania w zamian za udział w lokalnej radzie zarządzającej.

Jeśli to prawda, oznacza to uznanie Hamasu za dopuszczalnego partnera w przyszłym zarządzaniu Strefą Gazy. Samo prowadzenie takich negocjacji jest wysoce problematyczne — grozi legitymizacją organizacji terrorystycznej, utrwaleniem jej autorytarnej władzy oraz zwiększeniem ryzyka kolejnych masakr.

Włączenie terrorystów do aparatu bezpieczeństwa wysyła sygnał, że terroryzm nie pociąga za sobą konsekwencji, a sprawcy przemocy mogą płynnie przechodzić do oficjalnych struktur bez realnego rozbrojenia.

Legitymizacja takich grup — jak w przypadku talibów — podważa rządy prawa i zachęca inne organizacje terrorystyczne. Bez wiarygodnych mechanizmów egzekwowania, wspieranych przez społeczność międzynarodową, wezwania do rozbrojenia pozostają iluzją.

Ostatecznie rozbrojenie wymaga koordynacji między USA, kluczowymi państwami arabskimi i islamskimi oraz partnerami europejskimi, aby zapewnić spójny nacisk i przekaz.

Trudno jednak oczekiwać, że państwa sprzyjające Hamasowi — takie jak Katar, Turcja czy Pakistan — będą rzeczywiście uczestniczyć w zmuszaniu palestyńskich organizacji terrorystycznych do rozbrojenia.

“Rada Pokoju” będzie musiała wywierać presję — jako pierwszy krok w kierunku wymuszenia rozbrojenia.

Presja ta może obejmować odcinanie finansowania i dostaw wojskowych poprzez sankcje, ściślejszy nadzór nad przepływem pomocy oraz przeciwdziałanie przemytowi broni do Strefy Gazy. Odbudowa powinna być powiązana z weryfikowalnymi krokami w kierunku demilitaryzacji. Jeśli terroryści pozostaną nieugięci, Izrael może być zmuszony użyć siły militarnej w celu likwidacji wszystkich grup terrorystycznych w Strefie Gazy.

Bez takiej presji plany rozbrojenia będą nadal odrzucane. Każdy plan zakładający dobrowolne złożenie broni przez te grupy jest niebezpiecznie naiwny.

Iran Expands Child Soldier Recruitment, Cracks Down on Dissent Amid Escalating US-Israeli Strikes

Ailin Vilches Arguello

A blaze after Israel’s Fire and Rescue Service said that an industrial building and a fuel tanker at Israel’s Oil Refineries were hit by debris from an intercepted Iranian missile, amid the US-Israel conflict with Iran, in Haifa, Israel, March 30, 2026. Photo: REUTERS/Rami Shlush

As US and Israeli strikes pound Iranian military sites, Iran is lowering the enlistment age for security roles to 12 and threating civilians with death for photographing war damage, fueling international outrage.

Last week, Iran’s Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) announced a campaign recruiting children as young as 12 to serve as “Homeland Defending Combatants for Iran,” assisting with patrols, checkpoints, and logistics.

With the minimum age for war roles officially lowered to 12, human rights groups are now condemning the move, demanding that Iranian authorities immediately halt the campaign while imposing a complete ban on enlisting children under 18 in all military and paramilitary forces.

“There is no excuse for a military recruitment drive that targets children to sign up, much less 12-year-olds,” Bill Van Esveld, associate director for children’s rights at Human Rights Watch, said in a statement. “What this boils down to is that Iranian authorities are apparently willing to risk children’s lives for some extra manpower.”

“The officials involved in this reprehensible policy are putting children at risk of serious and irreversible harm and themselves at risk of criminal liability,” Van Esveld continued. “Senior leaders who fail to put a stop to this can make no claim to care for Iran’s children.”

For years, Iran has drafted children under 18 into the Basij militia, with Human Rights Watch documenting boys as young as 14 years old killed in combat, revealing a brutal pattern of exploiting children on the battlefield.

In the past, widely circulated social media images and videos have repeatedly shown children and teenagers in military-style uniforms cracking down on protests, including during the 2022 Woman, Life, Freedom uprising, which erupted nationwide after Mahsa Amini, a young Kurdish woman, died in a Tehran police station following her arrest for allegedly violating hijab rules.

Under international law, Iran’s latest initiative flagrantly violates the Convention on the Rights of the Child, which explicitly prohibits the use of children in military activities, marking a dramatic breach of its global obligations.

Human Rights Watch also uncovered multiple other war crimes, including the Iranian government’s relentless use of cluster munitions delivered by ballistic missiles at Israel since the conflict erupted last month. At least four civilians have been killed in these strikes, which constitute clear violations of international humanitarian law.

“Iran’s use of cluster munitions in populated areas in Israel pose a foreseeable and long-lasting danger to civilians,” Patrick Thompson, a researcher in HRW’s Crisis, Conflict, and Arms Division, said in a statement. “Cluster munition bomblets are dispersed over a wide area, making them unlawfully indiscriminate in violation of the laws of war.”

Fired from rockets, missiles, or aircraft, cluster munitions spread dozens of explosive bomblets across large areas, leaving many unexploded and posing a long-term, landmine-like danger to civilians for years or even decades.

Amid relentless US and Israeli attacks and mounting international pressure, the regime is also intensifying its domestic crackdown, now warning that photographing war-damaged areas could carry the death penalty.

Under this newly enacted policy, people accused of spying or cooperating with “hostile states” could face the death penalty and have all their assets confiscated.

Anyone caught photographing damaged sites could be accused of espionage, potentially providing intelligence to coalition forces, and face execution.

“People who take photos or videos of damaged sites and share them are effectively confirming whether strikes hit their targets,” Iran’s judiciary spokesperson Asghar Jahangir said on Tuesday, describing the action as the equivalent of cooperating with and providing intelligence to the enemy.

According to Iranian media and watchdog groups, more than 1,000 people have been arrested this month for filming sensitive locations, sharing anti-government content online, or allegedly “cooperating with the enemy.”

Against the backdrop of large-scale US and Israeli strikes pounding key regime strongholds in Shiraz and Isfahan — where critical military infrastructure has been repeatedly hit — tensions have surged to a boiling point as the pressure campaign intensifies

On Tuesday, the Israeli Air Force launched another sustained wave of precision airstrikes against Iranian weapons production and research facilities around Tehran, seeking to disrupt and dismantle the missile supply and manufacturing networks that support Tehran’s military arsenal.

Meanwhile, the IRGC this week threatened 18 American multinational technology and industrial companies, accusing them of involvement in “terrorist operations” and labeling them as “legitimate targets.”

“We advise the employees of these institutions to immediately distance themselves from their workplaces to preserve their lives,” the statement published on Tuesday said. “These companies should expect the destruction of their respective units in exchange for each terror act in Iran, starting from 8 PM Tehran time on Wednesday, April 1st.” 

Among the companies mentioned were major corporations such as Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla, and Boeing.