Na zdjęciu: Joël Rubinfeld (środek) niesie transparent na marszu przeciwko antysemityzmowi w Brukseli, 10 grudnia 2023 r. (Zdjęcie: Simon Wohlfahrt/AFP via Getty Images)

“Izrael, Dreyfus wśród narodów” – Wywiad z Joëlem Rubinfeldem – część 1

Grégoire Canlorbe
Tłumaczenie: Andrzej Koraszewski

Joël Rubinfeld współzałożyciel i przewodniczący Belgijskiej Ligi Przeciw Antysemityzmowi.

Canlorbe: Określił Pan Izrael jako “Dreyfusa wśród narodów”. Co to oznacza?

Rubinfeld: Od 7 października 2023 roku żyjemy w pewnego rodzaju niekończącym się “procesie Dreyfusa”, z jedną zasadniczą różnicą: państwo zastąpiło jednostkę. Kiedyś na ławie oskarżonych stał Dreyfus; dziś jego miejsce zajęło państwo żydowskie.

“Oskarżycielami” w tym permanentnym procesie są agencje ONZ, “sprawozdawcy”, Amnesty International, Human Rights Watch, Oxfam, Liga Praw Człowieka — która, jak na ironię, została założona w 1901 roku w następstwie afery Dreyfusa. Istnieje również cały ekosystem organizacji twierdzących, że przemawiają w imieniu praw człowieka, wraz z ich przekaźnikami w redakcjach, środowisku akademickim, kręgach aktywistycznych i kulturalnych oraz w kawiarniach i na ulicach.

Kiedy widzę tych tak zwanych demonstrantów “pro-palestyńskich”, odnoszę wrażenie, że wielu z nich w ogóle nie obchodzi los Palestyńczyków. Gdyby naprawdę byli pro-palestyńscy, najpierw wzywaliby do likwidacji Hamasu, który jest trucizną i koszmarem przede wszystkim dla samych Palestyńczyków. Niestety, ta trucizna została szeroko zaakceptowana przez absolutną większość (56%) Hamasu w ostatnich palestyńskich wyborach parlamentarnych w 2006 roku.

Te demonstracje w Europie — 300 000 ludzi w Londynie, 100 000 w Brukseli i setki tysięcy we Francji — przypominają mi marsze z początku lat 30. w Niemczech. Oczywiście nie jest to dokładna analogia historyczna, ale widać podobieństwo w zajmowaniu przestrzeni publicznej, dynamice tłumu i presji wywieranej na życie polityczne. Są też nienawistne hasła — kiedyś wymierzone w Żydów, dziś w państwo żydowskie i jego zwolenników: “Śmierć Żydom” staje się “Śmierć Izraelowi”, “Bojkotujcie Żydów” staje się “Bojkotujcie syjonistów” — nowym, grzecznym, “politycznie poprawnym” określeniem nienawiści do Żydów.

Ta gorączka uliczna wywiera nacisk na przywódców politycznych. Wielki problem polega na tym, że wielu z nich myśli wyłącznie w kategoriach arytmetycznych. Mają skłonność do uproszczonego, a tym samym rasistowskiego postrzegania wspólnot: “Żydzi” równa się “Izrael”, a “muzułmanie” równa się “Palestyna”. Gdy dokonają takiego rachunku, pojawiają się wnioski.

W Belgii jest około 30 000 Żydów i 900 000 muzułmanów — stosunek jeden do trzydziestu. Cynicy dochodzą do wniosku: “Mam wszystko do stracenia, broniąc Żydów lub Izraela, i wszystko do zyskania, wspierając ‘Palestynę’ — płynąc na fali tego, czym Hamas stał się w wyobraźni aktywistów — bo to daje mi głosy”.

W Brukseli, ze względu na jej specyficzną demografię, antysemityzm stał się atutem wyborczym. Nie “stary” antysemityzm nostalgików Auschwitz, lecz jego zaktualizowana, współczesna forma — taka, która zrównuje Gazę z Auschwitz.

To głosy wyborcze sprawiają, że sytuacja staje się niemal nieodwracalna. Nazwano to “islamską zasadą liczebności”: gdy jest się w mniejszości, pozostaje się stosunkowo niewidocznym, lecz im większy staje się udział w populacji, tym bardziej rośnie asertywność. Ekspert ds. islamu Raymond Ibrahim zauważa, że w Europie, gdzie mniejszości muzułmańskie są większe niż w Stanach Zjednoczonych, otwarta przemoc stała się powszechna — ale zawsze przedstawiana jako “obrona”, ponieważ to słowo uspokaja Zachód. Przytacza przykład Londynu, gdzie muzułmanie stanowią obecnie około 15% populacji: morderca żołnierza Lee Rigby’ego, z rękami wciąż pokrytymi krwią, oświadczył: “Przysięgamy na wszechmogącego Allaha, że nigdy nie przestaniemy z wami walczyć, dopóki nie zostawicie nas w spokoju… Nigdy nie będziecie bezpieczni”, a następnie usprawiedliwił morderstwo zemstą za śmierć muzułmanów z rąk brytyjskich żołnierzy.

Spójrzmy na Nigerię, która jest mniej więcej w połowie muzułmańska i w połowie chrześcijańska. Od co najmniej 2000 roku trwa tam ekstremistyczne muzułmańskie ludobójstwo, w którym — według danych z raportu z 2025 roku Międzynarodowego Towarzystwa na rzecz Swobód Obywatelskich i Rządów Prawa (Intersociety) — “od 2009 roku zginęło około 185 009 Nigeryjczyków, w tym 125 009 chrześcijan i 60 000 ‘liberalnych muzułmanów'” — i nadal giną.

Od miesięcy ostrzegam, że możemy być świadkami ostatniego okresu istnienia “znaczącej” społeczności żydowskiej w Belgii. Już teraz jest ona bardzo mała: 0,25% populacji. Być może do 2050 roku nie będzie już 30 000, lecz mniej niż 10 000. Exodus już się rozpoczął — i przyspiesza.

Canlorbe: Jak wyjaśnia Pan tych Żydów, którzy dołączają do oskarżycieli w tym “procesie Dreyfusa” przeciwko Izraelowi?

Rubinfeld: To intrygujące pytanie. Moja interpretacja “żydowskiej nienawiści do samego siebie” — pojęcia spopularyzowanego sto lat temu przez Theodora Lessinga w Der jüdische Selbsthaß — jest taka, że historia narodu żydowskiego była wszystkim, tylko nie spokojna. Bycie Żydem oznaczało przez 4000 lat konfrontację z najbardziej niedorzecznymi oskarżeniami: o wywoływanie głodu, zatruwanie studni, profanację hostii, szerzenie epidemii, “mord rytualny”, kontrolowanie świata… Choćby były najbardziej obłąkane, każde oskarżenie zdaje się znajdować odbiorców — czasem nawet większość. Jak ktoś powiedział: “Problemem nie jest to, jacy są Żydzi, lecz to, w co jesteś gotów uwierzyć, że są”.

Życie jako Żyd w środowisku, w którym obarcza się go winą za wszystko, wymaga odporności, samozaparcia i ducha oporu. Nie każdy jest do tego zdolny. Zamiast trwać, niektórzy mogą mieć nadzieję — z powodu strachu i chęci przetrwania — że jeśli będą mili wobec swojego oprawcy, ten w końcu się opamięta i zobaczy, jacy są “dobrzy”. Mogą nawet przekonać samych siebie, że jeśli zgodzą się z oprawcą, ten ich doceni i zacznie podziwiać — wtedy przestaną być w niebezpieczeństwie. Mogą nawet przyjąć jego punkt widzenia, jak dziecko, na które rodzic jest zły. Łatwiej jest mu uznać, że rodzic ma rację, a problem tkwi w nim samym. To próba poradzenia sobie z przerażającą sytuacją — i zazwyczaj nie działa. Oprawcy znęcają się; to właśnie lubią robić. Jak zauważył psychiatra dr Kenneth Levin w książce The Oslo Syndrome, dziecko jest zależne od rodzica i chce czuć się bezpiecznie. “Jeśli tylko przestanę moczyć łóżko — może wtedy mnie polubi” — myśli dziecko. Zbyt przerażające jest dostrzeżenie, że problemem może nie być wcale moczenie łóżka, lecz jedynie pretekst. Widzieliśmy podczas II wojny światowej, że ludzie potrafią zracjonalizować wszystko.

Czasem spotyka się osoby urodzone jako Żydzi, które zrywają ze swoim dziedzictwem, postanawiają “już nie być Żydami” i stają się antysemitami, by udowodnić swoją “dobrą wolę”.

W głębi duszy — sądzę — wiedzą, że to zerwanie oznacza kapitulację: porzucają judaizm, aby uciec przed presją, zdobyć społeczną akceptację, czasem chronić swoje potomstwo. Ale od tego momentu Żydzi, którzy pozostają — ci, którzy mimo ataków trwają przy swojej tożsamości — stają się dla nich nie do zniesienia lustrem.

Każdy Żyd, który trwa niewzruszenie, odbija im niewygodny obraz: “Ja zostaję, przyjmuję ciosy, ale pozostaję tym, kim jestem”. Ten, który się odciął, postrzega siebie jako tchórza. To napięcie przeradza się w agresję: ulega antysemityzmowi, przyjmując strategię spalonej ziemi. Opuścił judaizm — więc teraz zwraca się przeciw Żydom, by pokazać innym: “Widzicie? Nie jestem taki jak oni. Jestem dobry! Lubicie mnie teraz?”

Ten schemat pojawia się w kilku przykładach historycznych: Nicholas Donin (XIII w.), konwertyta z judaizmu i inicjator procesu, który doprowadził do spalenia Talmudu w Paryżu; Pablo Christiani (Paweł Chrześcijanin), Żyd-konwertyta, który został dominikaninem i uczestniczył w kampaniach religijnych przeciw Żydom w XIII w., przekonując Ludwika IX do przywrócenia obowiązku noszenia rouelle — prekursora żółtej gwiazdy; Bernard Lazare — przypadek interesujący: przed aferą Dreyfusa napisał dzieło antysemickie, lecz później stał się jednym z najwcześniejszych i najwierniejszych obrońców żydowskiego kapitana, twierdząc, że sprawa “uratowała mu życie”; Gilad Atzmon — brytyjski muzyk jazzowy pro-palestyński, urodzony w Izraelu, zajadły antysemita, który później twierdził, że przeszedł na chrześcijaństwo — co nie przeszkodziło mu w kontynuowaniu ataków; Karl Kraus — austriacki pisarz antydreyfusowski, który zerwał z judaizmem i rozwinął obsesyjną krytykę tego, co nazywał “prasą żydowską”.

U podstaw tego wszystkiego leży prosta myśl: nie jest łatwo być Żydem. Niektórzy odczuwają swoją tożsamość jako ciężar. W XIX wieku, nawet po emancypacji i uzyskaniu praw obywatelskich, silne bariery społeczne nadal istniały. Wielu wybierało konwersję nie z wrogości, lecz z pragnienia dopasowania się, by być “jak wszyscy” — jak dziecko, by być kochanym.

Dla jasności: odejście od judaizmu samo w sobie nie jest dla mnie naganne. Mam liberalne podejście: można wejść, odejść, wybrać — każdy robi ze swoim życiem, co chce. To jednak jedno; popadanie w antysemityzm to drugie. W tym momencie staje się to moim problemem: nie mamy już do czynienia z osobistym wyborem, lecz z przejściem do aktywnej, czasem gwałtownej wrogości wobec innych — w tym przypadku wobec tego, czym się kiedyś było.

Grégoire Canlorbe, dziennikarz, obecnie mieszka w Paryżu.

We Are the Luckiest Jews Who Have Ever Lived

Ben Freeman

People draped in Israeli flags watch the sunset during a party to celebrate Israel’s 78th Independence Day from Tel Aviv’s Charles Clore Park on April 22, 2026 / Alexi Rosenfeld/Getty Images

Trump Says Netanyahu ‘Will Not Be Arrested’ in Sharp Rebuke of NYC Mayor Mamdani

Corey Walker

US President Donald Trump greets Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu at the White House in Washington, DC, US, Sept. 29, 2025. Photo: REUTERS/Kevin Lamarque

US President Donald Trump declared Monday that Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu “will not be arrested” during an expected visit to New York, rebuking Mayor Zohran Mamdani for exploring whether the city could act on an International Criminal Court warrant against the Israeli leader.

“Benjamin Netanyahu will not be arrested, in any way, shape, or form, while in the United States of America,” Trump wrote on Truth Social.

Netanyahu is expected to attend the United Nations General Assembly in New York in September. Mamdani recently said city lawyers were examining what authority, if any, New York officials would have to detain him.

“I believe that Prime Minister Netanyahu belongs in The Hague,” Mamdani told The New York Times, referring to the Dutch city where the ICC is based.

“He’s a war criminal who has been charged by the International Criminal Court,” the democratic socialist mayor added, saying his administration would pursue whatever action New York law permits. Mamdani has stressed that he would not rewrite city or state law to carry out the arrest.

Trump did not name Mamdani in his response, instead defending Netanyahu as he confronts Iran.

“He is fighting against the Islamic Republic of Iran, which recently killed 52,000 innocent protesters, and has spent the last 47 years killing American soldiers, and others,” Trump wrote.

“The only ones that should be arrested are the people that led Iran into this unprecedented spiral of death and destruction,” he added.

Trump’s claim that Iran recently killed 52,000 protesters could not be independently verified and should be presented strictly as the president’s assertion.

The ICC issued arrest warrants for Netanyahu and former Israeli Defense Minister Yoav Gallant in November 2024, alleging that they bear criminal responsibility for war crimes and crimes against humanity committed during the Gaza conflict.

The court said there were reasonable grounds to believe the two men were responsible for the alleged use of starvation as a method of warfare, as well as murder, persecution, and other inhumane acts. Netanyahu and Gallant have denied the accusations, while Israel has rejected the ICC’s jurisdiction and condemned the proceedings as politically motivated.

The ICC simultaneously issued a warrant for Hamas military commander Mohammed Deif over alleged crimes connected to the Hamas-led Oct. 7, 2023, massacre in southern Israel. That warrant was withdrawn in February 2025 after prosecutors received confirmation of Deif’s death.

The United States and Israel are not parties to the Rome Statute, the treaty that established the ICC. Legal experts have said Mamdani would face formidable obstacles to carrying out an arrest, since ICC warrants are enforced through national governments and New York City has no independent foreign-policy authority.

The Trump administration has taken an aggressively hostile approach toward the court. In February 2025, Trump signed an executive order authorizing sanctions against ICC personnel involved in investigations of Americans or citizens of allied countries, describing the proceedings against Netanyahu and Gallant as “illegitimate and baseless.”

Secretary of State Marco Rubio has since pledged to “systematically disable” the court, accusing it of using international law to target the United States and its allies.

Mamdani has long been one of Israel’s most outspoken critics in Democratic politics. He supports the boycott, divestment, and sanctions movement, has accused Israel of committing genocide and apartheid, and has declined to recognize Israel specifically as a Jewish state.

His renewed threat against Netanyahu comes as Israel has become increasingly divisive within the Democratic coalition, particularly among younger and progressive voters. But whether New York City possesses any lawful mechanism to enforce the ICC warrant remains highly doubtful.

Izrael potępia ludobójstwo Ormian

Benny Morris

Tureckie wojsko prowadzi Ormian na miejsce kaźni. Źródło: Holocaust Encyclopedia

Trzy tygodnie temu, naprawiając utrzymującą się od lat „niesprawiedliwość”, Izrael oficjalnie uznał „ludobójstwo Ormian”. Przez dziesięciolecia izraelscy komentatorzy i politycy lewicy naciskali na kolejne rządy, aby to uczyniły, jednak bezskutecznie – kolejne gabinety konsekwentnie przedkładały stosunki Izraela z Turcją ponad tę kwestię. To właśnie osmańscy władcy Turcji oraz ich republikański następca, Atatürk, zamordowali w latach 1894–1924 ponad milion Ormian z Azji Mniejszej, z czego większość w latach 1915–1916, podczas I wojny światowej. Turcja – wbrew niemal jednomyślnej opinii historiografii zachodniej (choć nie tureckiej) – od zawsze stanowczo zaprzecza oskarżeniom o ludobójstwo, twierdząc, że jej ormiańska ludność „zdradziła” państwo, współpracowała z alianckimi przeciwnikami Turcji i wznieciła bunt na tyłach frontu. Większość zachodnich historyków uznaje to w dużej mierze za nieprawdę, choć przyznaje, że tu i ówdzie niewielkie grupy Ormian pomagały aliantom. Jednak zdecydowana większość Ormian została wymordowana przez armię turecką, żandarmerię, policję oraz ludność cywilną, pędzona niczym owce na rzeź.

Przez dziesięciolecia Izrael wysoko cenił swoje relacje z Turcją, która była pierwszym – i przez wiele lat jedynym – państwem muzułmańskim uznającym państwo żydowskie i mającym z nim stosunki dyplomatyczne (od 1949 r.). W 1980 r. oba kraje podniosły rangę swoich relacji do poziomu ambasadorów. W kolejnych dekadach kwitła współpraca gospodarcza, rozwijała się izraelska turystyka do Turcji, izraelski przemysł zbrojeniowy modernizował tureckie myśliwce i czołgi, a służby wywiadowcze obu państw wymieniały się informacjami. Izraelskie Siły Powietrzne prowadziły nawet szkolenia w tureckiej przestrzeni powietrznej, a nowy przywódca Turcji, Recep Tayyip Erdoğan, złożył oficjalną wizytę w Jerozolimie w 2005 roku.

Od tego momentu stosunki zaczęły się jednak pogarszać. Erdoğan, sunnicki islamista, w ostatnich miesiącach oskarża Izrael o popełnianie „ludobójstwa” podczas wojny w Strefie Gazy i porównuje premiera Benjamina Netanjahu do Hitlera.

Komentatorzy twierdzą, że pogorszenie relacji było skutkiem rosnącej religijności Erdoğana oraz wcześniejszej wojny Izraela z islamistycznym Hamasem w Gazie w latach 2008–2009. Erdoğan, premier, a następnie prezydent Turcji nieprzerwanie od 2003 roku, jest obecnie jednym z głównych patronów Hamasu. Działacze tej organizacji przebywający w Turcji, pod ochroną tureckich służb bezpieczeństwa, kierują komórkami terrorystycznymi na okupowanym przez Izrael Zachodnim Brzegu. Izrael wielokrotnie potępiał oskarżenia Erdoğana o „ludobójstwo”, podczas gdy sam zaprzeczał rzeczywistemu ludobójstwu z przeszłości Turcji.

Po ogłoszeniu przez izraelski rząd decyzji o uznaniu ludobójstwa minister spraw zagranicznych Turcji Hakan Fidan – często wymieniany jako prawdopodobny następca 70-letniego Erdoğana – oświadczył, że Izrael stał się „ciężarem, którego ludzkość nie jest już w stanie dłużej znosić”, co izraelscy urzędnicy zinterpretowali jako pośrednie wezwanie do likwidacji państwa Izrael.

Mimo to oba państwa nie zerwały dotąd stosunków dyplomatycznych. Według niepotwierdzonych informacji Fidan miał nawet kilka dni temu potajemnie odwiedzić Izrael, aby złagodzić napięcia z Jerozolimą.

Izraelscy komentatorzy uważają jednak, że Erdoğan, dążący do przywrócenia Turcji pozycji regionalnego hegemona, jaką cieszyła się w czasach Imperium Osmańskiego, buduje sieć sojuszy z sunnickimi państwami muzułmańskimi, która w przyszłości może zagrozić Izraelowi. Autor porównuje to do działań Iranu, który poprzez wspieranie szyickich ugrupowań, w tym Hezbollahu i jemeńskich Hutich, przez ostatnie lata stopniowo zaciskał wokół Izraela „pętlę”, co doprowadziło do izraelskich kampanii przeciw Hezbollahowi w latach 2024–2025 oraz przeciw samemu Iranowi w latach 2025–2026. W ostatnim czasie poprawiły się również stosunki Turcji z Pakistanem i Arabią Saudyjską.

Zdaniem Izraela największym zagrożeniem jest patronat Turcji nad Syrią, rządzoną od grudnia 2024 roku przez Ahmeda al-Szaraę, byłego oficera Al-Kaidy, który dowodził sunnickimi siłami rebelianckimi obalającymi wspierany przez Iran reżim Asada. Bezpośrednio po przejęciu przez niego władzy w Damaszku Izrael zbombardował syryjskie systemy obrony przeciwlotniczej oraz liczne bazy wojskowe. Obecnie Izrael obawia się, że Turcja, która odegrała znaczącą rolę w obaleniu Asada, zamierza odbudować syryjską obronę przeciwlotniczą – sieci radarowe i baterie rakiet przeciwlotniczych – co po ich rozmieszczeniu ograniczy swobodę działania izraelskiego lotnictwa nad Syrią. Ma to dla Izraela kluczowe znaczenie, ponieważ jego lotnictwo niemal codziennie wykorzystywało przestrzeń powietrzną Syrii podczas ataków na irańskie obiekty nuklearne, dowództwo oraz instalacje wojskowe i przemysłowe w kampaniach z czerwca 2025 roku oraz z okresu luty–kwiecień 2026 roku. W Jerozolimie niepokój budzą również wspólne działania Syrii i Turcji przeciw Kurdom w północnej Syrii oraz turecka interwencja u Donalda Trumpa przeciw wykorzystaniu Kurdów do obalenia władz w Teheranie. Podobnie oceniana jest turecka pomoc udzielana Hamasowi w Gazie. Jak dotąd Izraelowi udało się jednak uniemożliwić rozmieszczenie tureckich wojsk lub „doradców” w podzielonej Strefie Gazy.

Dodatkowym źródłem obaw są publiczne wypowiedzi prezydenta USA Donalda Trumpa, który nazwał Erdoğana „wielkim przyjacielem” i rozważa sprzedaż Turcji amerykańskich myśliwców F-35 – najbardziej zaawansowanych samolotów bojowych na świecie i podstawowego wyposażenia izraelskiego lotnictwa. Połączenie odbudowanej syryjskiej obrony przeciwlotniczej, być może nawet obsługiwanej przez tureckich żołnierzy, z tureckimi siłami powietrznymi wyposażonymi w F-35 (obok posiadanych już około 270 F-16) mogłoby zagrozić dominacji Izraela w przestrzeni powietrznej regionu. Turcja zabiega także o amerykańskie silniki do planowanej floty własnych myśliwców TAI TF KAAN.

Jak dotąd Trump nie zapewnił Erdoğana o sprzedaży F-35, choć podczas konferencji prasowej po spotkaniu w Ankarze w ubiegłym tygodniu Erdoğan stwierdził, że Trump obiecał mu już „pięć” samolotów, nie precyzując jakiego typu. Kilka lat temu Turcja znajdowała się wśród państw przewidzianych do otrzymania F-35, jednak po zignorowaniu amerykańskich ostrzeżeń i zakupie rosyjskich systemów przeciwlotniczych S-400 została z programu usunięta.

Netanjahu publicznie potępił perspektywę tej transakcji i prywatnie próbuje przekonać Trumpa do wycofania się z niej. Śmierć amerykańskiego senatora Lindseya Grahama, zdecydowanego zwolennika Izraela, osłabiła jego działania lobbingowe. Trump może ostatecznie spełnić życzenie swojego „przyjaciela” Erdoğana, jednak faktyczne dostawy F-35 do Turcji prawdopodobnie zajmą jeszcze wiele lat. Będzie również zapewne potrzebował zgody Kongresu, a zarówno Demokraci, jak i Republikanie nie darzą Erdoğana szczególną sympatią z uwagi na jego autorytarny sposób sprawowania władzy. Mimo to izraelscy generałowie są głęboko zaniepokojeni możliwym rozwojem wydarzeń.

Nie wszyscy byli zadowoleni z izraelskiej decyzji dotyczącej oficjalnego uznania ludobójstwa Ormian. Rząd Azerbejdżanu potępił ją jako „niedopuszczalną”, wskazując na rzekome zbrodnie Ormian popełnione przeciw Azerom w ciągu ostatniego stulecia. Także rząd Armenii zachował dystans, pośrednio sugerując, że izraelski krok miał charakter oportunistyczny.

Stosunki izraelsko-ormiańskie od dawna pozostają chłodne. Armenia posiada ambasadę w Tel Awiwie, natomiast Izrael reprezentowany jest w Erywaniu przez ambasadę w Gruzji. Armenia tradycyjnie stara się zachowywać równowagę między Izraelem a Palestyńczykami. Niedawno uznała „Państwo Palestyńskie” i pośrednio potępiła izraelskie naloty na Iran. W ostatnich latach Armenia dąży również do poprawy relacji zarówno z Turcją, jak i z Azerbejdżanem, ograniczając eksponowanie kwestii ludobójstwa.

Jednocześnie Azerbejdżan i Izrael utrzymują bardzo dobre, wielowymiarowe relacje. Większość ropy naftowej importowanej przez Izrael pochodzi podobno z Azerbejdżanu, a Izrael dostarcza Azerom uzbrojenie, w tym systemy obrony przeciwlotniczej. Według doniesień Izrael posiada także w Azerbejdżanie elektroniczne stacje nasłuchowe skierowane przeciw Iranowi. Podczas ostatnich starć izraelsko-irańskich Azerbejdżan zachowywał oficjalną neutralność, mimo że Iran wystrzelił w kierunku jego terytorium jeden lub dwa pociski, prawdopodobnie jako sygnał ostrzegawczy. Zachodnie media informowały również, że Izrael rozmieścił w Azerbejdżanie oddziały komandosów przeznaczone do ewakuacji pilotów na wypadek zestrzelenia izraelskich samolotów nad Iranem.

Azerowie są muzułmańskim narodem tureckim, silnie związanym z Turcją. Twierdzą, że w 1918 roku wspierani przez Rosję Ormianie zamordowali w Baku tysiące Azerów. Następnie, według późniejszych relacji, Azerowie wspierani przez Turcję dokonali masakry dziesięciu tysięcy lub więcej Ormian w samym mieście i jego okolicach. W ostatnich dekadach Azerbejdżan i Armenia stoczyły dwie wojny – pierwszą w latach 1992–1994, wygraną przez Armenię, oraz drugą w 2023 roku, zakończoną zwycięstwem armii azerskiej wyposażonej w izraelskie drony. Azerbejdżan przejął wówczas sporny, zamieszkany przez Ormian Górski Karabach i w praktyce doprowadził do ucieczki około 100 tysięcy jego mieszkańców do Armenii.

Podobnie jak Izrael, Grecja (oraz grecka część Cypru) z nieufnością patrzy na neoosmańskie ambicje Erdoğana. W ostatnich latach wysocy tureccy politycy wielokrotnie grozili inwazją na greckie wyspy na Morzu Egejskim, podobnie jak Turcja dokonała inwazji na Cypr w 1974 roku.

Choć Grecja zachowała powściągliwość wobec izraelskiego uznania ludobójstwa Ormian, greccy badacze stwierdzili, że Izrael powinien był przy tej okazji potępić również „ludobójstwo Greków”. Greccy historycy od dawna twierdzą, że w latach 1914–1924 Turcja wymordowała obok Ormian także nawet milion Greków z Azji Mniejszej oraz setki tysięcy chrześcijańskich Asyryjczyków. Historycy asyryjscy mówią o ponad pół milionie Asyryjczyków zabitych przez Turków. (Syntetyczne omówienie zniszczenia chrześcijańskich społeczności w Turcji w latach 1894–1924 można znaleźć w książce Benny’ego Morrisa i Drora Ze’eviego The Thirty-Year Genocide (Harvard University Press, 2019).)

W oczach części Izraelczyków Turcja staje się obecnie „nowym Iranem” – demonicznym zagrożeniem przyszłości. Na poziomie retoryki oba państwa niewątpliwie zmierzają ku konfrontacji, a powszechnie uważa się, że Erdoğan szczerze nienawidzi Izraela i chciałby doprowadzić do jego zniknięcia. Dotychczas powstrzymywała go kalkulacja, że otwarty atak na Izrael zaszkodziłby jego relacjom z Waszyngtonem. Jednak narastający rozdźwięk między Trumpem a Netanjahu oraz szeroko komentowana zażyłość Trumpa z Erdoğanem – którą wielu w Jerozolimie tłumaczy raczej względami gospodarczymi niż rzeczywistą sympatią – mogą skłonić tureckiego przywódcę do podjęcia bardziej konkretnych działań przeciw Izraelowi. Niedawna wypowiedź tureckiego ministra spraw wewnętrznych Mustafy Çiftciego: „Tak jak byliśmy świadkami wyzwolenia Damaszku i Aleppo [spod rządów Asada], tak pewnego dnia zobaczymy wyzwolenie Jerozolimy i miejsca te ponownie będą nasze”, wywołała alarm w izraelskich kręgach rządowych. Jak dotąd Erdoğan powstrzymuje się jednak od zerwania stosunków dyplomatycznych z Izraelem.

Link do oryginału:

Benny Morris’s Corner

GENOCIDES GALORE

Three weeks ago, righting a persisting “wrong,” Israel officially recognized the “Armenian Genocide.” For decades, Israeli commentators and left-wing politicians had been pressing successive Israeli governments to do so, to no avail – the governments serially prioritized Israel’s relations with Turkey, whose Ottoman rulers and their republican successor…

Vance is the variable in the partisan divide on Israel

Jonathan S. Tobin

Vice President JD Vance steps off Air Force Two at Joint Base Andrews, Md., July 8, 2026. Photo by Mark Schiefelbein/POOL/AFP via Getty Images.

America’s two major political parties were given an opportunity this week to show where they stood on the alliance with Israel and gave the nation a clear answer to the question. In a vote on a proposal put forward by Rep. Thomas Massie (R-Ky.) to cut all military aid to the Jewish state, the partisan split was stark.

Massie, who was defeated in a GOP primary earlier this year, was the sole Republican to back the idea of ending support for Israel, with every other one of the 215 members of the caucus opposing it. A majority of House Democrats joined him in voting for the proposal. In all, 103 Democrats voted in favor of it, with 98 opposing and 10 others voting “present.”

A stark partisan divide

The vote made it clear that national polls revealing the decline in backing for Israel—largely driven by partisanship—are reflected in Congress. At a time when antisemitic blood libels about Israel committing “genocide” in Gaza or being an “apartheid” state have been mainstreamed by liberal publications like The New York Times and routinely endorsed by many Democrats, the overwhelming majority of Republicans reject these lies and still support Israel. There are now votes on record in both the House and the Senate that show the majority of Democrats support ending the alliance with the Jewish state, while, other than outliers like Massie, all Republicans oppose the idea. It means there is no avoiding the conclusion that the Democrats are on their way to becoming the anti-Israel party, if that hasn’t happened already.

Due to retirements and primary results, the number of anti-Israel Democrats will be far larger in the next Congress. That leaves the GOP, which will be rid of Massie next January, in a position to claim that anyone who cares about Israel ought to be looking at them as their only viable political home.

Yet there is one reason for holding off on describing the debate about Israel and antisemitism as one in which partisanship is the key indicator. And his name is Vice President JD Vance.

While House Republicans were holding the line against the tide of anti-Israel sentiment sweeping the country, Vance went on the most-listened-to podcast this week and made it clear that he is not to be counted among those who share that position.

In a three-hour interview on the “Joe Rogan Experience” that spent as much time discussing the July Fourth White House UFC extravaganza and the fact that one of the fighters there called former first lady Michelle Obama a “man” as it did policy questions, the vice president nevertheless demonstrated that he was not among those who value the alliance with Israel. To the contrary, he was eager to blame Israel, its government and its American friends for the fact that his excursion into foreign policy with a Memorandum of Understanding with Iran has become a fiasco.

Vance nods to the ‘groypers’

Given a chance to demonstrate his mettle as a negotiator in what appeared to be a new version of President Donald Trump’s “The Apprentice” reality show, Vance’s performance bore comparisons to his predecessors in the Obama and Biden administrations. He not only stubbornly defended the ludicrous notion that the Islamist terrorists running Iran could be enticed to rejoin the civilized world by means of Western bribery and diplomacy, but scapegoated the Israelis and the pro-Israel community for his failure.

In a clear pitch to what might be considered the “groyper” antisemitic wing of the American political right, he said: “I know beyond a shadow of a doubt that there have been people within the Israeli government who are trying to, like, actually shift us away from [negotiations] because they want to continue the military campaign.”

He acknowledged the downward trend in support for Israel in the United States. But then, as veteran conservative commentator Rod Dreher noted in The Free Press, Vance’s position “sounds like scapegoating; a contemporary version of the ‘stab in the back legend’ (Dolchstosslegende) that German generals conceived and spread in 1918 to blame Jews and socialists for Germany’s World War I defeat and their own leadership failures.”

Vance rightly rejected the ridiculous charge that it was Israel’s fault that Trump chose to pursue a longtime U.S. foreign-policy goal by attacking Iran to prevent it from gaining nuclear weapons and spreading terror. And yet he still cited stories about efforts by Israelis and supporters of Israel to influence public opinion in the United States as evidence that this is undermining the administration. He considers criticism of his Obama-like appeasement of Iran to be somehow wrong, while not acknowledging that frenemy nations like Qatar spend exponentially more to spread support for Islamist ideas and hate for Israel in America than Israel’s backers.

It was a dismal performance by the vice president, whose record when it comes to standing against the post-Oct. 7 surge of antisemitism has been, at best, equivocal. While he is on record for opposing Jew-hatred, his public statements have shown him as unwilling to confront or oppose antisemites as Democratic leaders such as former Vice President Kamala Harris.

Neutrality on Tucker’s antisemitism

In December of last year, when presented with an opportunity to take a stand on the issue at the Turning Point USA AmericaFest, Vance whiffed. He declared himself to be neutral with respect to the debate at the gathering over the antisemitism of his friend, former Fox News host and current podcaster Tucker Carlson.

He seemed to double down on that position in his interview with Rogan when he declared that Tucker and his cheering squad of Jew-haters were just as much a part of the coalition that elected Trump in 2024 as supporters of Israel. And with Rogan’s prompting, he validated elements of the conspiracy theories that have been floated about sexual predator Jeffrey Epstein being connected to Israeli intelligence, even if he denied that Trump or anyone else in the administration could be blackmailed (as the canards spread about the case claim) over their connections to him.

Much like his back-and-forth about both support for Israel and his condemnations of antisemitism, it was a sly piece of work. He managed to stay loyal to Trump while also allowing those who have swallowed these tropes of Jew-hatred to think that he was also on their side.

Is this a significant GOP constituency that can help him win the presidency in 2028?

So far, unlike the situation among Democrats, the anti-Israel wing of the Republican Party has shown no ability to win elections. But Vance seems convinced that it’s a potential source of votes, especially among young people on both the right and the left who have been influenced by toxic doctrines like critical race theory, intersectionality and settler-colonialism that dominate the American educational system. If, as Dreher says, those who have swallowed the anti-Israel and antisemitic propaganda that has been mainstreamed in American public discourse make up a significant percentage of young Republicans, then perhaps Vance is right that this demographic can bolster his hopes in two years.

Still, the situation on the other side of the aisle is far worse when it comes to discourse and election results.

Given the anti-Israel sentiment that has become mainstream opinion among liberals and left-wingers since Oct. 7, it might be said to be something of a surprise that as many as 98 House Democrats were willing to oppose the measure. Given the fact that so many of them were once thought to be moderates or otherwise sympathetic to Israel, the uneven split was still a stunning blow to any notion that support for the Jewish state is still bipartisan.

That House Minority Leader Rep. Hakeem Jeffries failed to persuade so many of his members from voting for the measure was, like the victories of far-left candidates in Democratic primaries this year, an indication of which way the wind is blowing on the political left.

Among those joining Massie, who trafficked in antisemitism during his unsuccessful re-election campaign, were politicians like former House Speaker Rep. Nancy Pelosi (D-Calif.) and current House Democratic Whip Rep. Katherine Clark (D-Mass.). Members with large Jewish constituencies, like Rep. Jake Auchincloss (D-Mass.), who have in the past sought support from the pro-Israel community, were among those who joined with the far-left “Squad” in a vote that symbolically sundered their party’s ties with the Jewish state.

As JNS reported, members of Congress like Rep. Adam Smith (D-Wash.) let it be known that they have been targeted for intimidation by the anti-Israel forces on the left, although he denied that this was why he voted in favor of Massie’s proposal. As the tally illustrated, those who want to avoid the fate of a hard-core liberal like Rep. Dan Goldman (D-N.Y.) and lose their seat to a primary challenger who is more hostile to the Jewish state were going to do the same.

Thinking about 2028

Simply put, it’s hard to imagine anyone not overtly opposed to the alliance with Israel having a chance to win the Democratic presidential nomination in 2028.

But if Vance remains the GOP front-runner for 2028, then Republicans can’t claim that they are immune to the same trends that have rendered the Democrats soft on antisemitism and ready to ditch Israel.

It’s possible to argue that Vance’s ambitions to succeed Trump will be thwarted if he doesn’t publicly do something he has refused to do for the past two years and cut ties with his pal Tucker. The fact that Secretary of State Marco Rubio has shown foreign-policy competence by crafting a deal with Lebanon that commits Beirut to ridding itself of Iran’s Hezbollah auxiliaries while Vance has floundered in his bid to appease Tehran should count heavily against the vice president. Nevertheless, Rubio, whose views are in sync with the pro-Israel majority among Republicans, trails Vance in the early polls by almost 20 percentage points for the 2028 presidential race and has stated that he won’t challenge the vice president if he chooses to run.

We already know the fate of the dwindling pro-Israel faction among the Democrats; they are rapidly being relegated to the margins of liberal politics or pushed out of the party altogether. But the future of the Republican Party, despite the 214-1 vote on aid to Israel this week, is still up for grabs. Should Vance maintain his status as the crown prince of the GOP, the same trends that have corrupted the Democrats will eventually impact the Republicans. It remains to be seen whether Vance will shift course or whether Trump and the GOP electorate will make him pay for his winks and nods to the groypers.

Jonathan S. Tobin is editor-in-chief of the Jewish News Syndicate, a senior contributor for The Federalist, a columnist for Newsweek and a contributor to many other publications. He covers the American political scene, foreign policy, the U.S.-Israel relationship, Middle East diplomacy, the Jewish world and the arts. He hosts the JNS “Think Twice” podcast, both the weekly video program and the “Jonathan Tobin Daily” program, which are available on all major audio platforms and YouTube. Previously, he was executive editor, then senior online editor and chief political blogger, for Commentary magazine. Before that, he was editor-in-chief of The Jewish Exponent in Philadelphia and editor of the Connecticut Jewish Ledger. He has won more than 60 awards for commentary, art criticism and other writing. He appears regularly on television, commenting on politics and foreign policy. Born in New York City, he studied history at Columbia University.